Wandelen

Wandelroute Geleenbeekdal, vlak bij Geleen

Wandelroute Geleenbeekdal, vlak bij Geleen

6.18 km

Waar

Geleenbeekdal

Wandelen

Wandelroute Geleenbeekdal, vlak bij Geleen

Wandel langs de Geleenbeek en door het Stammenderbos naar Kasteel Terborgh. Klim daarna via een holle weg naar de hoogte van het Stammenderveld, 110 m boven N.A.P. Je hebt dan vanaf de Biesenhof 55 m hoogte overwonnen.Via het Stammenderveld wandel je door de weidevelden van Sweikhuizen en kom je weer terug in het Geleenbeekdal bij de Biesenhof.

Let op: de bewegwijzering is recent uit het veld verdwenen.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Brasserie De Biesenhof: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Parkeren kan bij de parkeerplaats Biesenweg 1, Geleen, bij de Biesenhof. Vanaf daar is de route 6 km.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Loop vanaf bij station Schinnen, via de Veeweg (links iets terug ligt de stroopfabriek Canisius) tot aan de brug over de Geleenbeek (400 m.) Ga na de brug links langs de Geleenbeek. Na ca. 900 m. zie je de oprijlaan van Kasteel Terborgh. Ga hier naar rechts en volg vanaf hier de route op je smartphone. Als je terug komt van de overkant van de oprijlaan, volg dan weer het pad rechtdoor dat terug gaat naar NS-station Schinnen (1,3 km) zoals je gekomen bent.

De route

 Startpunt

1Geleenbeekdal

Het Geleenbeekdal dankt zijn naam aan de Geleenbeek, die ontspringt in Benzenrade bij Heerlen. Na bijna 40 kilometer stroomt de beek bij Stevensweert in de Maas. Het verval van bron tot monding is 100 m. Vroeger lagen 24 watermolens langs de beek die dienst deden als graan-, olie-, vol- of houtzaagmolen. In de directe omgeving van de beek lagen niet minder dan tien kastelen. Voor de eigenaren van de molens, meestal de kasteelheren, waren deze banmolens een goede bron van inkomsten.
Geleenbeekdal

2IJsvogel

Bij de Geleenbeek kan ineens een blauwe flits over het water voorbij schieten: de ijsvogel.IJzeren vogelIn vroeger tijden was de Germaanse naam van deze prachtige vogel Eisenvogel, ofwel ‘ijzeren vogel’. Zijn metaalblauwe rugkleur kwam overeen met die van ijzeren sieraden. In de loop der tijd veranderde de metaaltechniek en ook de kleur van het ijzer. Dankzij het gedrag van de vogel in de winter, het vissen bij een wak, kwam men op de gedachte de naam in te korten tot Eisvogel, ofwel IJsvogel.
IJsvogel

3Kasteel SInt-Jansgeleen

Maak een kort ommetje en bekijk de Sint-Jansmolen uit 1775. Deze gedeeltelijk ontmantelde molen was tot 1795 de banmolen voor 'Het gebied der schepenbank Beek' en de dorpen Spaubeek, Neerbeek en Beek. Boeren moesten hier verplicht hun graan laten malen. Zo kon een deel als belasting geïnd worden. Het molenhuis hoorde bij het voormalige kasteel Sint-Jansgeleen. Van dit kasteel zie je achter het NS-spoor nog de kasteelboerderij. De bouwheer van de molen was Charles Joseph Prins de Linge. Links naast de kasteelboerderij stond vroeger het eigenlijke kasteel Sint-Jansgeleen. Dit vervallen kasteel werd in 1932 afgebroken.
Kasteel SInt-Jansgeleen

4Paters in het bos

Door het bos heen kun je links een gebouw zien staan. Dit is het voormalige retraitehuis Sint-Ignatius van de orde van Paters Jezuïeten. Tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw kwamen hier mannen en jongens voor geestelijke bezinning op bezoek. Tegenwoordig is het een asielzoekerscentrum.
Paters in het bos

5Boomklever

Eén van de vele vogels die je in het bos kunt zien of horen, is de boomklever.Op en neerDeze zangvogel is de enige vogel die zowel naar boven als naar beneden op een boomstam kan klimmen. Hij lijkt wel aan de boom te 'kleven', vandaar zijn zeer toepasselijke naam. Spechten en boomkruipers kunnen alleen naar boven klimmen. De vogel zoekt de schors af naar lekkere insecten, maar hij eet ook zaden en vruchten.
Boomklever

6Eeuwenoud kasteel

De geschiedenis van kasteel Terborgh gaat terug tot de dertiende eeuw, zo rond 1285! Het eigenlijke kasteel, een donjon, heeft vroeger achter de huidige kasteelboerderij gestaan, op een zo genaamde motte. Het hardstenen kruis met de vier lindebomen aan de overkant van de asfaltweg, is hier geplaatst in 1785, door de toenmalige bewoonster van het kasteel Terborgh, Freule Maria Ernastina van Schellaert van Obbendorf, uit dankbaarheid ten opzichte van de bewoners van Schinnen. Waarschijnlijk had dit ook te maken met het verhaal rond de Bokkenrijders, dat je net hebt kunnen beluisteren.Ga tegenover kasteel Terborgh de asfaltweg op en direct na het kruis en de vier linden naar links, een karrenspoor op.
Eeuwenoud kasteel
Eeuwenoud kasteel

7'Drielanden uitzichtpunt'

Vergeet tijdens je wandeling ook niet om je heen te kijken en te genieten van het uitzicht. Over het Geleenbeekdal richting Heerlen, op de achtergrond de Vaalserberg, het Eifelgebied in Duitsland en richting de Belgische Ardennen. 
'Drielanden uitzichtpunt'

8De Stammenderhof

Deze hoeve wordt al in een koopakte uit 1288 genoemd! Dan heet de boerderij nog Sweijckhusen. Deze naam stamt af van het Duitse woord Sweiga, dat voorhof betekent. In 1580 kwam de hoeve in bezit van de Heer van Schinnen (Terborgh). Vanaf 1806 werd hij adellijk bezit, van het geslacht Weichs de Wenne. In 1696 werd de hoeve helemaal herbouwd.Limburgse historie De Stammenderhof is een typische Limburgse Carré boerderij. Hierdoor was het een verdedigbare vesting tegen de roversbendes, zoals de roemruchte Bokkerijders!
De Stammenderhof

9Schuttersgilde

Je komt nu langs het schietterrein van schutterij St. Jopseph uit Sweikhuizen.Eeuwenoude noodzaak Een schutterij was enkele eeuwen geleden geen hobby, maar ook belangrijk in de lokale samenleving. Er was geen politie om de openbare orde en veiligheid te bewaren in het dorp. Dit was toen de belangrijkste taak van de schutterij.
Schuttersgilde

10Bokkenrijders

Bij de Bokkereyer kun je nu veilig pauzeren, vroeger dacht je wel even na als het over Bokkenrijders ging! Deze omgeving werd in de 18e eeuw namelijk onveilig gemaakt door de Bokkenrijders. Volgens het volksgeloof in die tijd waren de bokkenrijders geesten, die op bokken door de lucht reden. Van dit geloof maakte een bende gauwdieven en inbrekers in met name Zuid-Limburg handig gebruik, om de bevolking te beangstigen. Later kregen de bokkenrijders door allerlei verhalen en de mystiek een Robin Hood-achtige status. Tegenwoordig gelooft men eerder dat er sprake was van diverse bendes die inbraken en overvallen pleegden.

11Opgravingen

In 1980 werden hier in het weiland resten gevonden van een nederzetting van jagers/verzamelaars uit het Mesolithicum tijdperk (8800-5300 jaar voor Christus). De archeologische vondsten bestonden uit vuurstenen voorwerpen, zoals pijlpunten, krabbers, bijlen en zelfs scherven van Limburgs aardewerk.Vroeger was het hier een heideachtig gebied. De veldweg maakte vroeger deel uit van de graantransportroute tussen Maaseik en Aubel. Men noemde de transport met kleine paarden ook wel het kinkensysteem. De transporteur was de korenkinker (er waren ook kolenkinkers), de paardjes de kinkers. Sommige wegen zijn zelfs hiernaar vernoemd! Bij de hoogstamboomgaard aangekomen moet je naar links door het draaihekje.
Opgravingen

12Pruimen

Je kijkt vanaf deze plek uit over Sweikhuizen. Direct voor je op de bergweide, zie je de befaamde 'Sjweikeser Ringélaot', een zoete en sappige pruimensoort. Hier grazen Limousin runderen, om de boomgaard open te houden. De pruimenbomen waren in 1970 bijna allemaal verdwenen uit de omgeving, omdat boeren toen een premie kregen voor het rooien van hoogstam fruitbomen. Inmiddels staan er dankzij vrijwilligers van Stichting 'Sjweikeser Ringélaot', weer honderden bomen op de bergweide.
Pruimen

13Maretak

Hier in de buurt zie je populierenbomen staan met in de kruinen maretak of mistletoe: een halfparasiet die het liefst in de kruinen van populieren, acasia’s en fruitbomen groeit. Maretakken komen in Nederland voornamelijk op kalkhoudende bodem voor.Kelten en druïdenDe maretak is als plant sterk verbonden met de oude Kelten. Voor de druïden van dit volk was de maretak heilig. De bekendste (fictieve) druïde, die vaak hoog in een boom te vinden is om maretak te snijden, kennen we uit de strips van Asterix en Obelix: Panoramix.
Maretak
Geleenbeekdal

Wat wij hier doen

Samen blijven genieten

Natuurmonumenten werkt in het dal van de Geleenbeek aan behoud van dit bijzondere cultuurlandschap. We maaien hooilanden en we snoeien heggen, hagen en boomgaarden. In de bossen helpen we inheemse soorten. Dat gaat ten koste soorten die oorspronkelijk niet in Nederland voorkomen, zoals de Amerikaanse vogelkers en de Amerikaanse eik. Daarnaast onderhouden we wandel- en fietsroutes zodat je van dit mooie dal kan blijven genieten. Zin om ook je handen uit de mouwen te steken? We kunnen jouw hulp goed gebruiken!

Help mee
6.18 km

Wandelroute Geleenbeekdal, vlak bij Geleen