Ga direct naar inhoud
Natuurgebied

Kaapse Bossen

    • Erfgoed ontdekken
    • Eten en drinken
    • Geschikt voor rolstoel
    • Wandelen
    • Rolstoel met begeleider
  • Bekijk alle routes
Uitkijktoren De Kaap in de Kaapse Bossen

De heuvelrug op

In de ochtend trap ik mijn weg naar boven, naar de Kaapse Bossen bovenop de Utrechtse Heuvelrug. Het landschap trekt als een film aan mij voorbij. Akkers, heide, bos en oude lanen; het landschap van de heuvelrug. Zonlicht en wind spelen met de bladeren van de bomen. Een grazende ree kijkt verwonderd toe voordat hij stil weer in het bos verdwijnt. Boven mijn hoofd hoor ik de roffel van een specht waarmee hij zegt: “Dit is mijn terrein.” Ik glimlach; daar zijn we het over eens.

Meer over Kaapse Bossen

Over het gebied

De Kaapse Bossen liggen bij Doorn, midden in het Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Een glooiend bosgebied vol natuurschoon en cultuurhistorie. Ontdek het zelf; wandel door brede beukenlanen of over slingerende bospaadjes. Langs boswallen, eikenhakhout en de Doornse kei. Bovenop uitkijktoren De Kaap wacht een geweldig uitzicht. En daarna? Nog even nagenieten bij theehuis Helenaheuvel.

De heuvels danken we aan de voorlaatste ijstijd. Een enorme ijsmassa stuwde zo’n 150.000 jaar geleden het landschap op. Het ijs smolt later weg, de stuwwal bleef achter. Net als talrijke zwerfkeien. Eentje daarvan werd later als attractie op een sokkel gezet, de beroemde Doornse kei die er nog altijd staat.

Van hei en stuifzand naar bos

Je ziet hier meer sporen uit het verleden, zoals grafheuvels uit de prehistorie en enkele stukjes hei; een herinnering aan de tijd dat het gebied grotendeels uit hei en stuifzand bestond. Schapen hielden het landschap open. Dat veranderde toen hier landgoederen werden aangelegd met lanen en bossen.

Bos voor vermaak

In 1823 plantte de heer Swellengrebel als hier de eerste bomen en gaf zijn landgoed de naam ‘Kaapse Bossen’. Het gebied herinnerde hem aan de Tafelberg in Zuid-Afrika, waar hij als gouverneur van de Nederlandse Kaapkolonie bij Kaapstad diende. In eerste instantie werd het bos aangelegd voor de houtopbrengst. De volgende eigenaar gebruikte het bos op een andere manier; als toeristentrekker. Hij legde de basis van de Kaapse Bossen zoals het nu is, met brede lanen en een afwisseling van loof- en naaldbomen. Hij bouwde het theehuis Helenaheuvel. Hij zette de Doornse Kei, de Stenen Tafel en twee uitkijktorens in het bos. Alles ter vermaak voor bezoekers. Aan de mensen die wilden wandelen, vroeg hij 10 cent entree.

Uitkijktoren De Kaap

De uitkijktoren en de Kaapse Bossen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Al meer dan een eeuw staat op het hoogste punt in het bos een uitkijktoren. Omdat de bomen steeds hoger werden en de toren te oud werd, bouwden we in 2006 De Kaap: de huidige uitkijktoren van ruim 25 meter hoog. Bovenop kijk je vrijuit over de boomtoppen van de Utrechtse Heuvelrug.

Theehuis Helenaheuvel

Theehuis Helenaheuvel is in de jaren ‘30 gebouwd als theeschenkerij. Het is vernoemd naar de dochter van de eerste eigenaar van de Kaapse Bossen, Helena Swellengrebel. Zij bracht haar tijd graag door op deze heuvel in het bos. Ontdek ook de charme van deze plek, met uitzicht over een heideveldje. Het theehuis is het hele jaar door open. Vanaf hier wandel je in 10 minuten naar de uitkijktoren.

Landgoed De Ruiterberg

Midden in de Kaapse Bossen ligt het landgoed De Ruiterberg. Een poortgebouw met torenkamer markeert de ingang van het landgoed. Particulieren bewonen nog steeds het poortgebouw en het landhuis. Vanaf het wandelpad heb je goed zicht op de terrassentuin naast het huis. Die werd tussen 1917 en 1923 aangelegd door tuinarchitect Pieter Wattez.

Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug

De Kaapse Bossen zijn onderdeel van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug tussen Driebergen en Rhenen, in de provincie Utrecht. Het is ongeveer 10.000 hectare groot en kent zo’n 25 verschillende grondeigenaren. De Kaapse Bossen zijn met 425 hectare dus onderdeel van een groter natuurgebied. Binnen het nationale park regelen we samen de inrichting en het beheer van de natuur. En zorgen we voor mooie routes voor wandelaars, fietsers en ruiters.

Kaapse Bossen

Agenda

Bezoekersinformatie

Bereikbaarheid

Kaapse Bossen

Nieuws

Direct naar

Kaapse Bossen

Wat wij hier doen

Meer natuurlijker bos

Natuurmonumenten werkt al ruim 25 jaar aan meer natuurlijke variatie in de Kaapse Bossen. We vormen het oorspronkelijke productiebos langzaam om tot een natuurlijk bos. Zo’n bos heeft open plekken en bomen van verschillende soorten en leeftijden door elkaar heen. Het is daarmee aantrekkelijk voor meer soorten planten en dieren. Ook zorgen we voor ecologische verbindingen, zoals een ecoduct of heideverbinding. Gunstig voor veel dieren die zich kunnen verplaatsen en zo meer leefruimte krijgen. De variatie blijft daarnaast intact dankzij onderhoud van het eikenhakhout, de lanen en heideveldjes.