Runderen en paarden steken steeds vaker de Maas over

Dat heeft te maken met verschillen in regels tussen België en Nederland.  De oplossing? Het inrichten van een afgebakend gebied waar dezelfde regels gelden. Op vrijdag 14 november 2025 tekenden de natuurbeheerders aan beide zijden van de Maas een intentieverklaring om hier samen aan te werken. Daarmee zetten zij de volgende stap in het grensoverschrijdend kuddebeheer.

Overtreding

Natuurbeheerders die met Galloways en Koniks werken langs de Maas: dat zijn Limburgs Landschap en Natuurpunt in Vlaanderen, en Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer in Nederland. Zij werken al jaren samen, soms ook met lokale kuddebeheerders. Ze moeten daarbij opereren volgens de zogenaamde juridisch-veterinaire regels van hun land. Als een Galloway of Konik overzwemt, is er volgens die regels sprake van een overtreding. Boswachter Ward Walraven van Natuurmonumenten legt uit wat dat in de praktijk betekent: "Het dier moet dan meteen teruggehaald worden. Soms wordt het terug het water in gestuurd, of met de veekar over de Maasbrug gereden. Even later doet het beest dan weer precies hetzelfde." 

Een hek plaatsen op de landsgrens – dat wil zeggen in de rivier – is onmogelijk en ook niet gewenst. Want juist het verbinden van natuurgebieden aan beide oevers van de Maas staat voorop in Rivierpark Maasvallei. 

Dezelfde regels

De Benelux voorziet in regels rond grensbeweiding, maar langs een rivier als de Maas zijn die niet geschikt. De kuddes grote grazers moeten jaarrond kennis kunnen opbouwen over het samenleven met de rivier. Daarom werken de beheerders aan een zogenaamde geconsigneerde inrichting. Dat is een afgebakend gebied aan zowel Belgische als Nederlandse zijde waar dezelfde veterinaire regels gelden. De ‘grens’ voor de grote grazers valt dan niet meer samen met de rivier, maar met het buitenraster dat hen scheidt van landbouw- of andere percelen buiten de geconsigneerde inrichting. Deze oplossingsrichting past als gegoten bij de steeds verdere aaneenschakeling van natuurgebieden in het RivierPark Maasvallei. 

Vrij rondtrekkende kuddes

De natuurbeheerders worden in dit traject bijgestaan door RLKM, WWF en ARK Rewilding. Het gaat immers om een complex dossier, dat aangevraagd moet worden bij het Voedselagentschap (BE) en het ministerie van Landbouw en Natuur (NL). Daarna moet het nog naar de Benelux, die kan besluiten om het aaneengesloten gebied een aparte status te geven met een eigen set aan regels. Daarmee zou de grens voor de grote grazers en hun beheerders in feite verdwijnen. Er zijn nog heel wat stappen te nemen. Naast overleg met omgevingspartijen ook het aanpassen van de organisatiestructuur, beheerplannen en draaiboeken voor het grensoverschrijdend kuddebeheer. Maar de stip op de horizon zien de beheerders voor zich: één gezamenlijke werkwijze die vrij rondtrekkende kuddes langs de Maas mogelijk maakt, zonder belemmeringen. Dat is waar we voor samen voor gaan!