Wandelen

Winterwandeling door duinen, strand en bos op Schiermonnikoog

Wandelen

Winterwandeling door duinen, strand en bos op Schiermonnikoog

Schiermonnikoog is één van de weinige gebieden van Nederland waar de natuur grotendeels het landschap vormt. Wind en zee maken de dienst uit. Sinds het jaar 1200 is het hele eiland zelfs bijna twintig kilometer oostwaarts verplaatst. Het proces van stuivend zand en groeiende duinen kun je op het strand met eigen ogen aanschouwen.
Tijdens deze winterwandeling door het Nationaal Park Schiermonnikoog  maak je kennis met duinen strand en bos. De wandeling start en eindigt bij het bezoekerscentrum waar je een helder overzicht krijgt van wat het eiland te bieden heeft.

Bezoekersinformatie

Bereikbaarheid

    Bezoekerscentrum Schiermonnikoog
  • Torenstreek 20, 9166 ZP Schiermonnikoog (FR)
  • (0519) 53 16 41
  • [email protected]
  • Parkeerplaats P1 SchiermonnikoogZeedijk, 9976 VM Lauwersoog (GR)Routebeschrijving

    Vanaf hier naar Bezoekerscentrum Schiermonnikoog: Het is niet mogelijk de auto mee te nemen naar Schiermonnikoog. Vanaf de terminal naast de parkeerplaats gaan een veerdienst en een sneldienst. Kaartverkoop veerdienst Lauwersoog Schiermonnikoog Bij aankomst op de Veerdam wacht een aansluitende bus naar het dorp. Het bezoekerscentrum bevindt zich in het dorp op een kleine 100 meter van de voet van de witte Watertoren.

    Parkeerplaats P2 SchiermonnikoogZeedijk, 9976 VM Lauwersoog (GR)Routebeschrijving

De route

 Startpunt

1Het wad vanuit de dijk

Bovenop de dijk kun je goed naar de Waddenzee kijken. Bij laag water zie je allerlei soorten vogels aan de maaltijd. Vogels die je hier kunt zien zijn steltlopers zoals de kluut, scholekster en wulp. Ook eidereenden, bergeenden en meeuwen kun je tegenkomen. Bij hoog water trekken veel vogels naar de polder of naar de Westerplas. Een bijzonder plantje op het wad is zeekraal. Het is net zo vlezig als een cactus en weerstaat twee keer per dag een zoutwaterbad. Door slib vast te houden maakt zeekraal zich het leven op een gegeven moment te zoet. Met de komst van planten zoals lamsoor, zeealsem en zoutmelde verandert het wad in kwelder. Ga je na de wandeling eten in een Schiermonnikoogs restaurant, kijk dan niet vreemd op als je zeekraal op je bord vindt. Je kan er namelijk een frisziltig groentegerecht mee bereiden.

Vogels op het wad
Het wad vanuit de dijk

2De Westerplas

Vanuit de vogelkijkhut heb je een goed uitzicht over de Westerplas, één van de schaarse plekken op het eiland met zoet water. Deze plas is in de jaren zestig van de vorige eeuw ontstaan na de aanleg van de waddendijk. De plas speelde een belangrijke rol in de watervoorziening van het eiland. Tegenwoordig komt het drinkwater van Schiermonnikoog vooral uit de duinen. De waterwinning is afgestemd op de natuurwaarden. Dorstige trekvogels en broedse moerasvogels maken ook graag gebruik van het water van de Westerplas. In het voorjaar broeden lepelaars en aalscholvers in de oever aan de overkant van de vogelkijkhut. In het najaar en in de winter is de Westerplas de de plek voor vogelliefhebbers om allerlei soorten ganzen en eenden te spoten.

Lepelaars bij Westerplas
De Westerplas

3Duindoorn

In het najaar en de winter eten kramsvogels en koperwieken hun buikje rond aan de oranje bessen van de duindoornstruiken op de dijk en op het groene strand. Duindoorn is van gescheiden geslacht. Dat betekent dat alleen aan de vrouwelijke struiken vruchten groeien. Het plantje kan goed tegen een zoute omgeving en stuiven van zand. Ben je een beetje culinair aangelegd, dan kan je met duindoorn lekkere jam of sap maken. Konijnen- en hazensporen zul je hier regelmatig zien. Op sommige plekken houden ze de planten kort. en geeft enkele zeldzame planten een kans zoals dwergvlas.

Duindoor
Duindoorn

4Vochtige duinvallei

Je wandelt door duinen met meidoorn, duindoorn en de ‘laag bij de grondse’ kruipwilg. Achter de houten bank aan de voet van de grote stuifkuil zie je een vochtig duinvalleitje. In de winter ligt deze vallei vaak onder water maar in het voorjaar en zomer kun je hier parnassia en orchideeën zien bloeien. Van nature ontstaat deze vegetatie in duinpannen die tot het grondwaterniveau zijn uitgestoven. Door verbossing van de duinen zijn deze vochtige duinvalleien in heel Europa zeldzaam geworden. Door deze plekken regelmatig te maaien of door dieren te laten grazen in de duinen zorgt Natuurmonumenten voor het behoud van deze duinvalleien. Zonder menselijk ingrijpen zou de vegetatie in de vochtige duinvallei snel veranderen in bos. Dieren en planten als parnassia, moeraswespenorchis, tapuit en duinparelmoervlinder zouden dan verdwijnen.

Duinparelmoervlinder
Vochtige duinvallei

5Het strand

Op het strand zie je verschillende stadia van duinvorming. Soms zie je enkele sprieten biestarwegras waar omheen zich zand ophoopt. Op andere plekken zijn er al metershoge duinen. Deze kunnen uiteindelijk helemaal uitgroeien maar meestal worden ze door de zee weer met het strand gelijk gemaakt. Tijdens lange wandelingen op het strand kun je zeehonden tegenkomen. In het ondiep water dichtbij de vloedlijn vissen ze op platvissen en houden ze de wandelaars in de gaten. In de vroege zomer kun je de pups van de gewone zeehond op het strand tegenkomen. In de winter worden de pups van de grijze zeehond in de Waddenzee geboren maar je komt ze ook tegen op het strand van Schiermonnikoog. Gun ze hun rust en bewonder ze op afstand.

Zeehond op het strand
Het strand

6Het dennenbos

Het dennenbos van Schiermonnikoog is in het begin van de vorige eeuw geplant om het stuivende zand tegen te houden en voor de houtproductie. Dat laatste bleek geen commercieel succes. Het dennenbos is inmiddels meer dan 100 jaar oud, de aangeplante dennen gaan dood en ontstaat er weer een gemengd loofbos van berken, eiken, elzen, meidoorns, lijsterbessen. Deze variatie aan bomen brengt meer diversiteit in het bos.

Lijsterbes
Het dennenbos

7Appelbomen

In de duinen van Schiermonnikoog kom je veel appelbomen tegen. In 2001 werd het aantal wilde appelbomen geschat op meer dan driehonderd. Oorzaak is onder andere dat er in de jaren vijftig myxomatose onder de konijnen uitbrak. De konijnenpopulatie werd bijna compleet tot nul gereduceerd. En een geliefd kostje van konijnen zijn...opkomende appelboompjes. Daarnaast kwam in de jaren vijftig het toerisme op. Opvallend is dat je vlakbij de campings en langs wandelpaden nu appelbomen ziet staan. Het resultaat van weggegooide appelklokhuizen van gasten. De kalkrijke grond op Schiermonnikoog biedt appelbomen een goede voedingsbodem.

Appelboom in de duinen op Schiermonnikoog
Appelbomen
logo

Ook zo genoten van deze route? Help de natuur. Ga naar nm.nl/nieuwlid.