Wandelen

Beekhuizen Keienberg Veluwezoom

Beekhuizen Keienberg Veluwezoom

4.2 km

Waar

Nationaal Park Veluwezoom

Wandelen

Beekhuizen Keienberg Veluwezoom

Wandel door het paradijselijke landschap van de westelijke Veluwezoom naar de Keienberg. Geniet langs de beek van romantische waterpartijen, mooie doorkijkjes en watervallen.

Beleef het natuurschoon en de rijke cultuurhistorie van landgoed Beekhuizen. Kijk eens door de ogen van de kasteelheer van Biljoen. Hoor de vogels zingen en het klaterende geluid van de stromende beek. Dit paradijselijke landschap werd vroeger wel het ‘Gelders Arcadië’ genoemd. Je wandelt door een heuvelachtig landschap naar de Keienberg - vol symbolen en verborgen betekenissen. Geniet vervolgens langs de beek van romantische waterpartijen, mooie doorkijkjes en watervallen. Er valt veel te ontdekken!

Wandel deze route met onze route-app

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Parkeerplaats Beekhuizen: Toon op kaart

De route

 Startpunt

1Landgoed Beekhuizen

Je treedt in de voetsporen van de vroegere bewoners van kasteel Biljoen. Het landgoed Beekhuizen werd in 1682 gekocht door Alexander van Spaen. Zijn nazaat Johan Frederik Willem (1746-1827) veranderde het gebied in een echt romantisch lustoord: het ‘Gelders Arcadië’. De wandelaar kon hierin eindeloos dwalen, zich overgeven aan de schoonheid van het landschap en de tijd vergeten. Van Spaen haalde inspiratie uit zijn reizen naar Italië, Zwitserland en Frankrijk. Daarna legde hij op Beekhuizen vijvers en watervallen aan, met rotspartijen en mooie doorkijkjes om bij weg te dromen.  Behalve dromen wilde Van Spaen ook aan het denken zetten. Daarom liet hij op Biljoen en Beekhuizen tekstborden plaatsen. De gedichten koos hij van klassieke (Vergilius, Petrarca) en in die tijd moderne schrijvers (Jacques Delille). De teksten gingen over paradijselijke landschappen, en over emoties die door dit landschap opgewekt konden worden.Kasteel Biljoen ligt iets verderop aan de rand van Velp. Het wordt tegenwoordig weer bewoond, en is niet toegankelijk voor publiek. De grote zaal is beroemd om zijn stucwerk, naar prenten van de Italiaanse kunstenaar Piranesi. Vooral zijn ‘Vedute di Roma’: stadsgezichten op Rome. Van Spaen kocht ze in het atelier van de kunstenaar zelf.Als je uit het beekdal komt, volg je na 100 meter het linker pad rechtdoor. 
Landgoed Beekhuizen

2Klein Zwitserland

Niet voor niets wordt deze omgeving wel ‘Klein Zwitserland’ genoemd. De paden stijgen en dalen afwisselend. Soms zacht, soms met meer overtuigingskracht.Dit heuvelachtige landschap, waar loofbomen worden afgewisseld met naaldbomen, herinnert ook aan de laatste twee ijstijden, ongeveer 200.000 jaar geleden. Eerst schoof het oprukkende ijspakket vanuit Scandinavië complete landmassa’s voor zich uit waardoor deze stuwwallen werden geboetseerd. Na het ijs kregen smeltwater en wind vrij spel. Het landschap werd uitgesleten en raakte bedekt met zand. Daarbij is het grofste zand terechtgekomen op de toppen en hellingen waar het het hardst waait. In de luwten vielen juist de fijnste bodemdeeltjes, waardoor hier de vruchtbare lössbodem kon ontstaan. Volg de route op het kaartje. Op een gegeven moment kom je door een klaphek, sla direct daarna links af het slingerpaadje in. Sla vervolgens na ruim 100 meter rechtsaf - dit is een klein paadje - en dan direct linksaf een uitgehold pad in.  
Klein Zwitserland

3Keienberg

In de gloriedagen van Landgoed Beekhuizen leidde een 2,5 kilometer lang spiraalvormig pad naar de top (60m). Dit wordt ook wel een serpentine- of slakkenheuvel genoemd. Onderweg boden 16 zichtlijnen uitzicht op de omgeving en het IJsseldal. Tegenwoordig kun je lang niet meer zo ver kijken, door het opgegroeide bos en bebouwing. Wel heeft Natuurmonumenten de Keienberg onlangs weer in oude luister hersteld. Net als in de tijd van Van Spaen kun je hier verborgen symbolen en betekenissen ontdekken. Ze verwijzen naar de natuurbeleving uit de Romantiek. Het ontstijgen van het alledaagse, werken aan verbetering van jezelf. De gebogen vorm van de huidige zitplaats is geïnspireerd op een muziekteken, de ‘fermate’. Oftewel: rustmoment. De rechthoekige uitsparingen in het metaal corresponderen met de eerste noten van Beethovens ‘vijfde symfonie’. Hij was een tijdgenoot van Van Spaen en waarschijnlijk net zoals hij lid van de Vrijmetselarij. In de stenen rondom vind je de tekst: PER ASPERA AD ASTRA. ‘Door de moeilijkheden naar de sterren’. En als kleine toegift: wie heel goed door de bomen tuurt, zal in de verte misschien een ‘hert’ spotten, achter knooppunt Velperbroek.
Keienberg

4Schietbaan

Na de afdaling vanaf de Keienberg doemt aan je rechterhand een hoge wal op. Op de rand groeien naaldbomen met grillige boomwortels. Rondom kun je veel vogels horen in het bos, zoals het schorre gekrijs van een gaai of een kloppende bonte specht die hiermee zijn territorium afbakent: ‘hier ben ik’. Wie op de wal klimt, krijgt goed zicht op wat dit is: een omstreeks 1888 gegraven schietbaan. Aan het eind van de 230m lange geul ligt de kogelvanger, een diepe kuil waar vroeger de schietroos stond.De baan werd gegraven voor de plaatselijke schietvereniging. Hiervan was J. H. Willem Lüps bestuurslid. Hij was de Duitse industrieel die kasteel Biljoen in 1871 kocht, en wiens familie hier tot 2006 woonde. Opvallend is de lijfspreuk van de schietclub: ‘Leert Uiterst Precies Schieten’. Niet toevallig afgekort als: LUPS.
Schietbaan
Schietbaan

5Waterpartijen

Langs de oever van Beekhuizense Beek stonden vroeger verschillende watermolens. De meeste waren papierfabriekjes. De financiële opbrengst was reden geweest voor Alexander van Spaen om landgoed Beekhuizen in 1682 te kopen. De oorspronkelijke beek was een natuurlijke waterloop. Deze werd steeds dieper uitgegraven, of verlegd tot een systeem van sprengkoppen en vijvers. Eerst om de watermolens aan te drijven, en later als verfraaiing van het landgoed. De grote vijver is rond 1800 uitgegraven en rondom beplant met parkachtige bomen en struiken. Een vroegere bezoeker vermeldde ‘dat de lucht in de lente vol geurende bloesem was, met roos, jasmijn, acacia en sering’.Zoals je kunt zien, ademt de vijver die parkachtige sfeer nog altijd. Bij het herstel heeft Natuurmonumenten terrassen aangelegd, bruggen vernieuwd en bankjes geplaatst. De oostzijde kreeg een meer natuurlijke leefomgeving voor plant en dier. Hier groeit het zeldzame goudveil. Schuilt de schuwe ringslang. En vanaf de overhangende bomen vissen ijsvogels.
Waterpartijen
Waterpartijen

6Tondelzwammen

Op oud hout groeien soms tondelzwammen. Als sprookjesachtige kleine bankjes. Of als trapjes langs de stam omhoog. Deze zwammen hebben een voorkeur voor beukenhout. Ze worden wel eens verward met elfenbankjes. Deze paddenstoelen zijn familie van elkaar (gaatjeszwammen).Vroeger werd stukjes van de paddenstoel (tondel) gebruikt bij het maken van vuur. De tondel werd samen met vuurstenen in een tondeldoos meegenomen. Dit is eigenlijk de voorloper van de lucifer. Je sloeg met een vuurslag (gemaakt van ijzer) tegen een vuursteen aan. Met de vonken werd vervolgens een droog plukje tondel aangestoken, waarna een houtvuur kon worden aangeblazen.
Tondelzwammen
Tondelzwammen

7Markante bomen

Het laatste deel van de wandeling loopt opnieuw langs de oever van de Beekhuizense Beek. In de tijd van Van Spaen stonden hier enkele blokhutten, vlakbij de 2 eeuwenoude eiken: ‘Baucis en Philemon’ (een liefdespaar uit een oude Griekse mythe). Eén van hutten was van binnen bekleed met een zacht laagje mos, om tijdens een wandeling even te rusten.
Markante bomen
Markante bomen

8Eindpunt

Je bent aan het einde van de rondwandeling. We hopen dat je net zo hebt kunnen genieten van dit landschap als de vroegere kasteelheren en –dames van Biljoen.Voor meer routes, kijk verder op deze site of download gratis de routeapp voor je smartphone.
Nationaal Park Veluwezoom

Wat wij hier doen

Wat doen wij hier

Natuurmonumenten houdt Nationaal Park Veluwezoom al ruim honderd jaar in topconditie. We zetten runderen, paarden en schapen in om heide en stuifzandgebieden open te houden. In het bos krijgen inheemse bomen de ruimte. Op landgoederen onderhouden we lanen, weides en waterpartijen. Zo creëren we ideale omstandigheden voor onze planten en dieren. De komende jaren besteden we aandacht aan de wegen en paden van de Veluwezoom. Zo blijft dit drukbezochte natuurgebied in de toekomst goed toegankelijk voor verschillende gebruikersgroepen. De natuur staat hierbij voorop, want natuur beschermen is en blijft ons belangrijkste doel.

Word lid
4.2 km

Beekhuizen Keienberg Veluwezoom