Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute landgoed Koningshof, vlak bij Haarlem

Wandelroute landgoed Koningshof, vlak bij Haarlem

3.5 km

Waar

Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Wandelen

Wandelroute landgoed Koningshof, vlak bij Haarlem

Kom naar het sprookjesachtige Koningshof. Het landgoed bestaat uit een imposant landhuis, een parkweide en parkbos. Wandel over avontuurlijke paden, slingerend door het heuvelachtige duingebied. Kom lekker uitwaaien en laat de kinderen zich heerlijk uitleven op de speelweide.

De wandeling voert je door een deel van Nationaal Park Zuid-Kennemerland.

Het landgoed rondom het landhuis Koningshof is 200 ha. groot en een prachtig wandelgebied. Je loopt afwisselend over stuifzandvlaktes en door groen bosgebied. Misschien kom je op de route konikpaarden en Schotse hooglanders tegen.

Route is gemarkeerd met groene paaltjes.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Parkeerplaats Koningshof: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

De ingang van Koningshof met een groot wit hek ligt naast Duinlustweg 26 in Overveen. Volg de oprijlaan en je komt vanzelf uit bij de parkeerplaats.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Vanaf NS-station Overveen is het een half uur wandelen. Ga uit het station rechtsaf, rechts spoorlijn over en steeds rechtdoor, langs restaurant Loetje. Volg de weg die naar rechts afbuigt. Op de driesprong volg je de ANWB-wijzer ‘Kraantje Lek’. Dan wandel je nog ongeveer 1,5 km over de Duinlustweg. De ingang van het Koningshof is een stukje voorbij Kraantje Lek en heeft een groot wit hek rechts van de weg.

Vanaf NS-station Heemstede-Aerdenhout is het ook een half uur wandelen. Ga de Zandvoortselaan op richting Zandvoort. Bij de rotonde de Oosterduinweg oversteken, en dan via de stoep schuin rechtsaf de Nicolaas Beetslaan op, die later overgaat in Vondellaan. Bij de kruising waar de Vondellaan bijna doodloopt, sla je linksaf de J. v. Stolberglaan op. Daarna neem je de eerste rechts, een onverhard fiets- en voetpad (Van Haemstedelaan). Daarna rechtdoor Duinlustweg op. De ingang zie je kort na de rij huisjes links.

De route

 Startpunt

1Parkbos

Een groot deel van de wandeling voert door aangelegde natuur. Tuinarchitect L. Springer bedacht begin 20e eeuw het ontwerp van het parkbos, met de Engelse landschapsstijl als uitgangspunt. Kenmerkend voor deze stijl zijn natuurlijk ogende kronkelpaden, waterpartijen, heuvels en open velden.Het parkbos van Koningshof bestaat uit een centrale weide met daar om heen grote bomen. Allerlei soorten heesters vormen de onderlaag. In het voorjaar bloeien de stinsenplanten, zoals daslook, sneeuwklokje en lelietje-van-dalen. Stinsenplanten zijn van oorsprong uitheemse planten, aangeplant door vroegere landgoedeigenaren. Rondom de centrale weide loopt een speels wandelpad, dat op verschillende plaatsen een doorkijk geeft naar het landhuis. Een stukje verderop zie je aan de linkerkant de moestuin van Koningshof, met daarin de plantenbakken en de fazanterie.Natuurmonumenten heeft veel werk verricht om het parkbos in oude glorie te herstellen. De werkzaamheden zijn in 2014 zo goed als afgerond. De komende jaren zal Koningshof alleen maar mooier worden.

2Tonderzwammen

Tonderzwammen leven op dode en halfdode bomen, zoals hier op de dode beuk. Vroeger gebruikte men deze zwam als tondel. Met behulp van vuursteen en ijzer kon de licht ontvlambare zwam ontstoken worden. Zo maakte men met deze ‘aansteker’ vuur. Ook gletsjermummie Ötzi droeg enkele stukjes tonderzwam bij zich!In de tonderzwam leven allerlei zwametende insecten, zoals kevers, en hun natuurlijke vijanden.

3Begrazing

Konikpaarden en Schotse hooglanders begrazen dit gebied. Ze voorkomen verruiging en zorgen voor open plekken. De konik is van oorsprong een wild of half wild paardenras uit Polen en Wit-Rusland. Echte overlevers onder ruige omstandigheden! De Schotse Hooglander is een runderras uit….Schotland. Strenge winters doorstaan ze moeiteloos!Het verschil in grazen van de grote grazers zorgt voor variatie in de begroeiing. Want: koeien trekken met hun tong planten los en paarden snijden planten met hun scherpe tanden.De grazers zorgen voor open plekken in het landschap. Parelmoervlinders en duinparelmoervlinders komen hier graag. Hun rupsen leven van duinviooltjes, die alleen op open zand groeien. Hier vind je ook karakteristieke duinroosjes. Langs het pad vind je de in Nederland zeldzame kruiden: agrimonie en veldhondstong.

4Spelen is beschermen

Juist omdat hier kinderen spelen, leven er bijzondere plantjes op de speelweide. Het onooglijk plantje van de Kaspische zoutsteppen, de kleine ereprijs, en de zeldzame kleine steentijm groeien hier perfect. Beide soorten kunnen tegen een stootje. Tegen betreding, vertrapping, droogte, zout en hitte. Beter dan welke andere plant ook! Komt er verandering in deze omstandigheden dan veroveren andere planten de vlakte en is er voor de kleine ereprijs en steentijm geen plaats meer.Dus kom vooral spelen en ravotten! De vol uitgegroeide Oostenrijkse den aan het einde van de speelweide is een imposant ijkpunt.

5Dood hout brengt leven

Het binnenduinbos is ongeveer een eeuw oud. Lang niet elke boomsoort haalt die leeftijd. Een eik gaat wel een paar honderd jaar mee, maar een populier laat het veel eerder afweten. Geen probleem. De dode bomen blijven liggen. De natuur ruimt die zelf op.Spechten en boomklevers maken graag gebruik van het rottende, zachte hout van dode overeind staande bomen. Met hun snavel hakken ze broedholen in de stam. Hun kuikens zijn zo veilig voor predators: dieren die zich voeden met andere dieren. Egels, knaagdieren en kleine marterachtigen gebruiken liggende dode bomen weer om de geboden natuurlijke schuilplaatsen. Insecten en paddenstoelen zorgen voor verdere ontbinding, totdat de boom weer helemaal in de kringloop is opgenomen. Dood hout brengt dus leven!

6Appelberg

Maak een uitstapje linksaf naar het hoogste punt van deze wandelroute: de Appelberg. Vanaf hier heb je een weids uitzicht over het duingebied. In de verte zie je bij helder weer Zandvoort liggen!

7Vossen en roofvogels

Je wandelt hier op de overgang van bos naar meer open duin. Dit halfopen middenduin ligt dichter bij zee. Het is hier te zout voor bosvorming. Je ziet hier hoogstens eiken in struikformaat. Onder deze omstandigheden worden ze niet groter. Maar er is genoeg te zien!Op de Achterweg kom je misschien oog in oog te staan met een vos. Vossen komen soms tevoorschijn uit de vele struiken die hier staan; de duindoorn, liguster en de kardinaalsmuts. Deze zitten soms vol met spinsels van de stippelmot. Een surrealistische gezicht!Kijk ook zo af en toe naar boven, naar de lucht. Buizerds, torenvalken, boomvalken en haviken zijn vaak op roofvlucht boven dit open gebied.

8Hagedissen

Let op bewegende grasstengels en geritsel in het groen. Op het landgoed wonen namelijk duinhagedissen. Het zijn levendige nieuwsgierige diertjes, die regelmatig tevoorschijn komen. Vooral de smaragdgroene mannetjes zijn juweeltjes om te zien!

9Peperboompjes

In dit bos staan de rode peperboompjes . Deze struikjes bloeien in februari,  en soms zelfs al in januari, met trosjes diep roze en witte bloemen aan stijve, wat spichtige takken. Uit de bloemen groeien helderrode, besachtige steenvruchten. Let op: de vruchtjes zijn zeer giftig, net als de bast! Maar gelukkig niet voor vogels. Zij zorgen voor verdere verspreiding van zaden. 

10Grote dennen

Op veel plaatsen op Koningshof zie je grote Corsicaanse dennen. In het begin van de twintigste eeuw plantte men deze voor het kweken van hout. Dennenhout is zeer geschikt voor stutten in de mijnbouw. Na sluiting van de Nederlandse mijnen daalde de vraag. Natuurmonumenten vormt de dennenbossen geleidelijk aan om naar meer natuurlijke bossen met inheemse soorten, zoals de beuk, eik, berk en hulst.

11Molen

Als je goed kijkt zie je hier een ijzeren rail uit de grond steken. Deze diende voor de tuidraden van de molen die hier ooit stond. De molen zorgde voor elektriciteit en het oppompen van water voor landhuis Koningshof. Super moderne voorzieningen voor die tijd! 

12Landhuis

Hier heb je zicht op het landhuis Koningshof; ontworpen door architect Abraham Salm en in 1898 gebouwd in opdracht van bankier J.A.W. Luden. Hij was getrouwd met Mathilde van Vliet, een van de erfgenamen van de familie Borski van landgoed Elswout. Luden liet het landhuis na aan Natuurmonumenten.Het huis, in Engelse landhuis stijl, heeft veel bijzondere details. Kijk maar eens naar de daklijsten en dakvorsten. Voor die tijd was het voorzien van de meest moderne voorzieningen, zoals elektriciteit en stromend water. En ietwat later zelfs een lift.
Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Wat wij hier doen

Stuivende duinen

In het Nationaal Park Zuid-Kennemerland zorgt Natuurmonumenten er samen met de andere beheerders voor dat de wind vrij spel houdt in het duin. Dat eeuwenoude spel is door luchtvervuiling verstoord. Snelgroeiende grassen krijgen hierdoor de overhand, ten koste van allerlei bijzondere duinplanten en dieren. Om weer openheid te scheppen helpen Schotse hooglanders, konikpaarden en shetlandpony’s mee. Met hun graaswerk en zware hoeven creëren ze openheid. Kom je een grote grazer tegen? Houd dan afstand, en voer of aai ze niet. In grote delen van het gebied hebben we vegetatie verwijderd. Zo kan het zand weer stuiven. In de zeereep zijn sleuven gegraven waar de wind vanaf het strand doorheen kan waaien, met prachtige nieuwe stuifduinen als resultaat. Stuivende duinen brengen leven in het duin. Het kalkrijke zand helpt duinbloemen, en daarmee insecten en vogels.

Help mee de duinen te beschermen
3.5 km

Wandelroute landgoed Koningshof, vlak bij Haarlem