Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Kanovaren

Otterkanoroute op de Nieuwkoopse Plassen, bij Nieuwkoop

Otterkanoroute op de Nieuwkoopse Plassen, bij Nieuwkoop

8.5 km

Waar

Nieuwkoopse Plassen

Kanovaren

Otterkanoroute op de Nieuwkoopse Plassen, bij Nieuwkoop

Glijd geruisloos over het water van de Nieuwkoopse Plassen en kom alles te weten over de otter. Dé ambassadeur van de zoetwaternatuur. Waar leeft de otter, wat eet ie en waarom is dit dier zo bijzonder? Na het kanoën van deze route ben jij een otterexpert!

De Nieuwkoopse Plassen in Zuid-Holland is een prachtig moerasgebied met een wirwar van grote en kleine plassen, rietlanden, hooilanden, bosjes en sloten. De afwisseling en rust zorgen ervoor dat veel planten en dieren zich hier thuis voelen. Zelfs de zeldzame otter heeft zijn plek weer helemaal hervonden in het plassengebied.

De otter is heel erg schuw en vooral 's nachts actief. De kans dat je de otter zelf spot is heel klein. Maar als jij deze kanoroute hebt gevaren, ben je wel een échte otterexpert.

Bescherm de otter

Gelukkig is ons grootste waterroofdier bezig aan een comeback. Helaas is de zoektocht naar nieuw leefgebied en partners nog steeds levensgevaarlijk. Maar liefst tachtig procent van alle jonge mannetjes in Nederland wordt doodgereden!

Wil jij de otter helpen? Steun de natuur en word lid van Natuurmonumenten!

Volg de gele kanoroute

De kanoroute start bij jachthaven ‘Plaszicht’, vlak bij Bezoekerscentrum Nieuwkoopse Plassen. De route is aangegeven met palen waarop een geel kanootje staat en duurt ongeveer 2,5 tot 3 uur. Maar je kunt natuurlijk ook rustig aandoen en bij de kanoaanlegplaatsen even aan land gaan.

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Bezoekerscentrum Nieuwkoopse Plassen: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Vanaf de A2:
Neem afslag Breukelen (nr 3). Volg de borden Woerden tot u de N212 op kunt richting Wilnis en Amsterdam. Sla de eerste afslag linksaf richting Nieuwkoop (N463). Na 13 km waar de weg in Nieuwkoop met een scherpe bocht naar rechts gaat, rechtdoor gaan en meteen bij de eerste ophaalbrug links is het bezoekerscentrum. Als de parkeerplaats vol is, kun je parkeren bij het natuurgebied Ruygeborg. Volg hiervoor de TOP-borden 'Natuurmonumenten Ruygeborg'.

Vanaf A4:
Neem afslag Zoeterwoude / Rijndijk (afslag 6a) en ga richting Alphen aan den Rijn. Volg de borden Alphen (ongeveer 15 km) tot u de Nieuwkoopseweg (N231) richting Nieuwkoop op kunt. Volg dan de ANWB-borden 'Nieuwkoop en Natuurmonumenten'.

Vanaf A12 / N11:
Voeg vanaf de A12 op de N11. Neem afslag Nieuwkoop/Boskoop. Volg dan de ANWB-borden richting Nieuwkoop en uiteindelijk 'Natuurmonumenten'.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Vanaf station Alphen a/d Rijn gaat bus 147 richting Uithoorn. Je kunt uitstappen bij de halte Meeuwenlaan in Nieuwkoop; het is vanaf hier een klein minuutje lopen naar het bezoekerscentrum.
Wil je naar werkschuur De Kievit om daar te wandelen? Reserveer minimaal een uur van tevoren de Regiotaxi Holland Rijnland (http://www.rthr.nl/). Deze rijdt vanaf verschillende plekken (stations Woerden en Alphen a/d Rijn) naar de Nieuwkoopse Plassen.

De route

 Startpunt

1Startpunt

Welkom op de Nieuwkoopse Plassen. Een prachtig moerasgebied midden in het Groene Hart. De Nieuwkoopse Plassen is sinds kort nóg mooier geworden. Waarom? Na 38 jaar is de otter terug! 

Startpunt

2Terug in de tijd

Je peddelt door een natuurgebied waar vroeger volop otters zwommen. We gaan even terug in de tijd. Want waarom is de otter überhaupt verdwenen uit de Nieuwkoopse Plassen? Watervervuiling, aanrijdingen en verdrinking in fuiken maakten het heel erg moeilijk voor de otter om te overleven in ons land. In 1988 is het zelfs onmogelijk gebleken en is het dier zelfs uitgestorven in Nederland. De laatste otter van de Nieuwkoopse Plassen (en daarmee Zuid-Holland) was al in 1976 doodgereden op de Uitweg.

Terug in de tijd

3Tweede kans

Nadat dit ongelukkige noodlot zich had voltrokken, is er hard gewerkt om het water in Nederland schoner te maken. En dat is gelukt: jouw kano glijdt hier door schoon water waar het weer wemelt van de vis! De otter houdt namelijk van schoon water waar veel voedsel te vinden is.

Ruim tien jaar geleden konden de eerste otters worden geherintroduceerd in Noord-Overijssel. Vandaaruit is de otter voorzichtig bezig aan herkolonisatie van zijn oude leefgebied. De otter trekt langzaamaan steeds verder naar het noorden en nu ook het zuiden. Op een gegeven moment gingen er serieuze geruchten dat er een otter in de Nieuwkoopse Plassen zou leven. Er waren wel al eerder otters in Zuid-Holland aangetroffen, helaas allemaal verkeersslachtoffers.

Tweede kans
Tweede kans

4Betrapt!

Met hulp van vrijwilligers van de stichting Zoogdierwerkgroep Zuid-Holland zijn er camera’s in het natuurgebied geplaatst. De kans dat je de otter zelf spot is namelijk niet heel groot. Het dier is heel erg schuw en vooral 's nachts actief. De camera's bewezen hun succes; de otter is vastgelegd op bewegend beeld! Hoewel het dier niet helemaal op beeld verschijnt en alleen een stuk rug, staart en wang liet zien, zijn de kenners en boswachters ervan overtuigd dat het om een otter gaat. Door de kromme rug, brede staart en het typische ‘hupje’ kon het geen ander dier zijn. Enkele weken later bevestigden nieuwe beelden dit. De otter liet zich in vol ornaat filmen.

Bekijk de video

5Hoe kun je de otter herkennen?

De boswachters zagen op de video direct door typische kenmerken zoals de rug en het ‘hupje’ dat het om de otter ging. Maar er zijn zeker nog meer punten waar je de otter aan kunt herkennen!

  • Lengte: 80 - 140 cm
  • Gewicht: 5,5 - 12,5 kg
  • Heeft een gestroomlijnd lichaam
  • Leeft alleen
  • Is ’s nachts actief
  • Is 1 van de grootste landroofdieren van Nederland
  • Zwemvliezen
  • Brede kop
  • Grote snorharen
Hoe kun je de otter herkennen?

6Gemaakt om te zwemmen

Zie je iets in het water bewegen? De otter is een landroofdier, maar écht gemaakt en gebouwd om te zwemmen. Zo zijn oren en neusgaten afsluitbaar en komt er geen water in. Zijn ogen, neusgaten en kleine oren liggen in één lijn bovenop de platte kop met brede snuit zodat deze bij het zwemmen boven het water steken. Zijn pels is waterdicht, waardoor zijn ondervacht droog blijft tijdens het zwemmen. En natuurlijk heeft de otter zwemvliezen tussen de tenen. Zijn staart gebruikt hij als stabilisator en roer tijdens het zwemmen.

Gemaakt om te zwemmen
Gemaakt om te zwemmen

7Op het menu

Deze zwemkunsten zijn ook nodig, want het dieet van de otter bestaat voor 80% uit vis. Hij eet ook wel kleine zoogdieren, kikkers en zelfs (water)vogels, maar vis voert duidelijk de boventoon. Deze otter wordt ook niet voor niets de visotter genoemd. Om zijn prooi te vangen jaagt de otter het vaak op naar een stuk riet, zodat het moeilijker kan ontsnappen. Als de otter iets heeft gevangen, neemt hij de prooi tussen zijn tanden mee om het aan het wateroppervlak op te eten. Grote vissen brengt hij tegen de borst gedrukt aan land. Hij houdt met zijn scherpe nagels het glibberige slachtoffer vast. Met knipkiezen achter in de bek knippen ze de vis in stukken. De stukken worden zonder kauwen doorgeslikt.In de Nederlandse zoetwaternatuur staat de otter aan de top van de voedselketen. Het is onze leeuw van de savanne!

Op het menu

8Otter aan land

Hier kano je langs een stuk waar de otter zou kunnen rusten. Overdag rust het dier aan de oever in dichte struiken of in holen van bijvoorbeeld muskusratten of konijnen. De rustplaats kan per dag verschillen. Sssst, hoor jij iets ritselen in de struiken?

Bekijk de video

9Wissels

Een stuk waar de otter aan land gaat en van het land het water in glijdt, heet een wissel. Het is bijna een glijbaan in het water! Bij zo’n wissel heb je kans om spraints tegen te komen, oftewel otterpoep. Aan de keutels zit een sterke, levertraanachtige geur. Dit doet de otter om zijn territorium af te bakenen. Zie jij een wissel aan de oever?

Wissels

10Verkeer is de grootste vijand

Anderhalve maand nadat bekend werd dat er weer een otter in de Nieuwkoopse Plassen leeft, is er vlak bij het natuurgebied een otter doodgereden. Het noodlot voltrok zich op de A12 bij Gouda. Uit de sectie bleek dat de otter een jong vruchtbaar mannetje was, waarschijnlijk op zoek naar een eigen territorium. Vreselijk nieuws, want de boswachters wisten niet of dit mannetje de otter van de Nieuwkoopse Plassen was. 

Verkeer is de grootste vijand

11Otterfamilie?

Uit DNA-onderzoek is gebleken dat er zowel een mannetje als vrouwtje in de Nieuwkoopse Plassen leeft. Het DNA van het mannetje kwam niet overeen met het doodgereden mannetje bij Gouda. Iets waar wij natuurlijk onwijs blij mee zijn! Maar elk verkeersslachtoffer is er een te veel. Om nieuwe slachtoffers te voorkomen is het volgens Natuurmonumenten belangrijk dat er vaart gemaakt wordt met de aanleg van ottertunneltjes. Ook het aankopen van nieuwe natuurgebieden en het schoonhouden van het water is cruciaal.

En sinds april 2015 weten we dat er ook jongen zijn geboren! Er zijn nu drie otters voor de camera verschenen! Dit is waarschijnlijk het vrouwtje met twee jongen. Een otter heeft een draagtijd van ongeveer 62 dagen. Nu moeten we ervoor zorgen dat deze otters een veilige toekomst in het Groene Hart krijgen.

Bekijk de video

Otterfamilie?
Otterfamilie?

12Otterjonkies

Otterbaby’s hebben (net als heel veel dieren) een hoog knuffelgehalte als ze geboren worden. De jongen worden blind en zonder tanden geboren en zijn zo’n 15 cm lang. Na 35 dagen gaan de oogjes pas open. De eerste twee tot drie maanden hebben ze een zachte, grijze vacht. Hierna krijgen ze pas hun volwassen vacht. Als deze waterdicht is, leert de moeder ze zwemmen. Otters staan erom bekend dat ze graag met elkaar spelen in het water, en zeker de jonkies vinden dit heerlijk! Bovenstaand filmpje laat zien dat de Nieuwkoopse otter ook wel van een lolletje houdt! Na 10 tot 12 maanden zijn de otters zelfstandig, maar meestal vertoeven ze nog wel even in het territorium van moeders. Totdat zij het genoeg vindt en ze verjaagt.

Otterjonkies

13Eindpunt

Zie je in de verte de jachthaven al? Nog even door kanoën en je hebt een heerlijk drankje verdiend! Neem vooral eens een kijkje in het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten. Hier leer je alles over het leefgebied van de Nieuwkoopse otter.

Eindpunt
Nieuwkoopse Plassen

Wat wij hier doen

De schoonheid behouden

Natuurmonumenten doet veel in zo’n gevarieerd gebied als de Nieuwkoopse Plassen. Samen met rietsnijders, boeren en vrijwilligers werken onze boswachters vooral aan het natuurvriendelijk maaien op de riet- en graslanden. Ook werken we aan nieuwe natuur rond het plassengebied, de Groene Jonker. Dit natuurgebied met ondiepe plassen is een goede aanvulling op het plassengebied. De lepelaar haalt z'n eten uit de Groene Jonker en vindt een veilige slaapplek in de Nieuwkoopse Plassen.

Help mee
8.5 km

Otterkanoroute op de Nieuwkoopse Plassen, bij Nieuwkoop