Bijzondere schenking: fotoalbum van Blaauws dierenverzameling op Gooilust

Het oude fotoalbum stamt uit de tijd dat jonkvrouw Louise Six en haar echtgenoot Frans Blaauw op Gooilust woonden en bevat maar liefst zestig foto’s van veelal exotische dieren uit de jaren twintig/ dertig van de vorige eeuw. De dieren zijn gefotografeerd tegen het decor van de buitenplaats Gooilust. Met zwierige letters is erbij geschreven welke soort dieren het betreft, soms zelfs compleet met een naam.

Markante eigenaren 

Een stille en zeldzame getuige van een bijzondere geschiedenis op dit ’s-Gravelandse buiten: het fotoalbum toont de dierenverzameling van Frans Ernst Blaauw (1860-1936). Blaauw was gehuwd met jonkvrouw Louise Digna Catharina Six (1862-1934) en zij had de buitenplaats Gooilust ingebracht. 

Het jonge echtpaar huisde sinds 1896 op Gooilust. Hier begon Blaauw zijn verzameling bomen, struiken en dieren vorm te geven. Al spoedig groeide zijn verzameling uit tot een beroemde menagerie, die veel aandacht trok. De elite uit binnen- en buitenland, tot de Duitse ex-keizer Wilhelm II toe, waren geregeld te gast op Gooilust. Dit alles tegen de zin van Louise. 

Onder andere bizons, Przewalskipaarden en Koreaanse kraanvogels van de collectie Blaauw werden gekiekt en kwamen in het fotoalbum terecht. Dit album behoorde aan de dierenverzorger op Gooilust, Pieter Schouten van de Velden (1881-1965). Het geeft een unieke inkijk in de dierencollectie van Blaauw, die nu geheel verdwenen is. Een tastbare herinnering aan bijzondere bewoners van Gooilust. 

De erfenis van Six en Blaauw op Gooilust 

Na het overlijden van Louise Six werd de buitenplaats door haar nagelaten aan Natuurmonumenten. Echtgenoot Frans Blaauw was niet gekend in de plannen van zijn vrouw. Hij overleed in 1936, terwijl hij zich nog verzette tegen het testament van Louise. Hij liet zijn dierencollectie na aan zijn vriend de hertog van Bedford. De meeste dieren gingen dan ook op transport naar Engeland. Alleen een koppel zwanen en de gnoes -die het Verenigd Koninkrijk niet in mochten- bleven achter op Gooilust. 

Louise Six had bepaald dat de buitenplaats weer het Gooilust van Six moest worden, niet de dierentuin van Blaauw. Geen plek dus meer voor de dieren. Zijn verzameling bijzondere bomen en struiken bleef wel. In de Siertuin van Gooilust zijn nog altijd de bomen van Blaauws verzameling te bewonderen. Ook de rododendrons zijn gebleven. Als deze in het voorjaar bloeien in de zogenaamde Rododendronvallei biedt dat nog altijd een spectaculaire aanblik. De zwanen zouden in de Tweede Wereldoorlog verdwijnen, de gnoes uiteindelijk in de jaren vijftig. Daarmee verdwenen de exotische dieren, geheel in wens van Louise Six, definitief van Gooilust. 

Fotoalbum als blik in het verleden 

Het jubileumjaar 400 jaar ’s-Graveland kreeg voor Natuurmonumenten een feestelijk einde door de overhandiging van het fotoalbum. Het album biedt een unieke inkijk in de dierencollectie van Blaauw. De prachtige foto’s getuigen van de zorg en toewijding die Schouten van de Velden gaf aan de dieren die aan hem toevertrouwd waren. 

Voor Natuurmonumenten is het fotoalbum een prachtige historische bron. Met de kiekjes wordt ons een blik gegund in de menagerie van Blaauw. De weilanden en parkdelen waar deze dieren ooit leefden zijn nog altijd herkenbaar in het landschap. Deze foto’s brengen dat verhaal verder tot leven. 

Natuurmonumenten is de stichting Adel in Nederland erg dankbaar voor dit geschenk. Het sterkt de vereniging in de taak om niet alleen natuur, maar ook cultureel erfgoed in Nederland te bewaren en de verhalen die daar mee verbonden zijn te vertellen. Natuurmonumenten is voornemens het fotoalbum te digitaliseren, zodat het voor onderzoek toegankelijk blijft zonder het origineel te hoeven gebruiken. De prachtige dierenfoto’s kunnen ook gebruikt worden om het verhaal van Blaauw, Six en Gooilust te vertellen en letterlijk illustreren.