Impact: Kleine aankopen, groot verschil

Natuurmonumenten zet zich in voor het verbeteren van de lucht- bodem- en waterkwaliteit door actief grond aan te kopen (ambitie 1), werkt aan het robuuster maken van de natuur door uitbreiding en verbinding van gebieden (ambitie 2) en intensief samen te werken met anderen (ambitie 5).

Natuur veiligstellen voor de toekomst, dat zit diep in het DNA van Natuurmonumenten. Grondaankopen horen daar van oudsher bij. Dat hoeft niet altijd om grote stukken te gaan. Soms maakt een klein stukje grond voor de natuur al een wereld van verschil. Ook in 2025 is het gelukt om verspreid over het land tientallen hectares veilig te stellen voor de natuur.

Zo verwierven we in 2025 vier weidepercelen in de Greidhoeke, een hotspot voor weidevogels in Friesland. Deze aankoop vergroot de overlevingskansen van de kwetsbare grutto in Nederland. Het beheer wordt afgestemd op het welzijn van de weidevogels. Dat helpt, bewijzen de weidevogelreservaten van Natuur-monumenten in de buurt. Skrok en Skrins munten uit in hoge gruttodichtheden en in de Lionserpolder vertoonde de gruttostand zelfs een licht stijgende lijn.

In natuurgebied de Bloemkampen aan de Veluwemeerkust werd een lang gekoesterde wens gerealiseerd: de aankoop van een perceel grasland midden in het gebied dat Natuurmonumenten eerder verwierf. De Bloem-kampen bestaan van oudsher uit natte, schrale hooilanden waar het barst van de bloemen. Veel van die bloemenweelde verdween door schaalvergroting van de landbouw en gebruik van kunstmest. Ruim 50 jaar geleden is daarom al begonnen om enkele bloemrijke hooilandjes te -verwerven. Een proces dat sindsdien stukje bij beetje is doorgegaan. Een centraal gelegen perceel ontbrak nog en dat is in 2025 dus verworven. Daar is de waterstand verhoogd ten gunste van bloemen en weide- en watervogels. Zo lukt het uiteindelijk om een sterk versnipperd gebied tot een geheel te smeden.

Dat lukt ook steeds beter in de IJsselvallei, waar Natuurmonumenten onder meer de Empese en Tondense Heide bezit. In 1929 kocht de vereniging ze aan om ze te redden van ontginning, toen 54 hectare bij elkaar. Net op tijd, veel vochtige heideterreintjes en blauwgraslanden in de streek waren al omgezet in moderne landbouwgrond. Een proces dat in de omgeving nog decennialang doorging, maar geleidelijk aan keert de natuur weer terug. De Empese en Tondense Heide beslaan nu zo’n 260 hectare, met dank aan kleine en grote aankopen in de afgelopen dertig jaar. De inrichting van die aankopen wordt zoveel mogelijk afgestemd op kenmerkende natuurwaarden van de streek. Zo is in 2025 natuurgebied Lampenbroek ingericht om hier de vochtige blauwgraslanden van vroeger te laten terugkeren.