Ga direct naar inhoud
Nieuws

Stinzenplanten voor dat eerste beetje kleur

22 januari 2026 | Elske Schuurmans

De donkerste dagen zitten er weer op en hoewel we nog midden in de winter zitten, is het wachten op de eerste kleur die weer uit de grond komt. Sneeuwklokjes, krokussen en narcissen bijvoorbeeld. Ze geven toch altijd weer het eerste lentegevoel!

Krokus met een sneeuwklokje

Deze vroege bloeiers zijn zogenaamde stinzenplanten. De meeste zijn eeuwen geleden ingevoerd, meestal uit Zuid-Europa, en dus eigenlijk exoten. Maar inmiddels zijn stinzenplanten ingeburgerd in Nederland. Het zijn bol-, knol- en wortelgewassen die al vanaf de middeleeuwen rond stinzen, landgoederen en buitenplaatsen worden geplant. In veel gevallen verwilderen de soorten en planten ze zich gemakkelijk voort. 

Dat deze soorten vroeg bloeien is niet alleen fijn voor ons lentegevoel maar ook een bron van voedsel voor vroege insecten. 

Een echt Fries verschijnsel.

Het woord stinsenplant (stinzenplant) komt van het Friese woord stins, dat stenen huis betekent. Er wordt een versterkt en met stenen gebouwd huis mee bedoeld. Dit waren de woningen van adellijke of aanzienlijke heren, die dikwijls landgoederen bezaten. In Friesland is het specifiek bij stinsen voorkomen van plantensoorten voor het eerst beschreven. 

(bron: Stinsenplant - Wikipedia)

Hier vind je ook een lijst met stinzenplanten. Al is er kennelijk ook discussie over welke soorten er wel en niet bij horen. 

Hommel beplakt met stuifmeel

Wil je ook vroeg kleur in je tuin?

Voor dit jaar ben je dan helaas te laat. Maar zet voor volgend najaar (september – december) in je agenda om bollen te planten voor een kleurrijk voorjaar volgend jaar! 

  • Kies een geschikte plek. De meeste soorten houden van lichte schaduw en een humusrijke bodem.
  • Plant in groepen. Stinzenplanten komen het beste tot hun recht als ze in grote aantallen groeien.
  • Gebruik biologische bloembollen. Dit zorgt ervoor dat ze pesticidenvrij zijn, beter verwilderen en biologische bloembollen bieden de meeste ecologische meerwaarde.
  • Laat het loof na de bloei afsterven. Zo kunnen de bollen voldoende energie opslaan voor het volgende jaar.
  • Combineer met bomen en heesters. Dit bootst hun natuurlijke omgeving na en zorgt voor een natuurlijke uitstraling.

(bron: Wat zijn stinzenplanten? - Plantologie)

Naast bollen zijn er dus ook andere soorten stinzenplanten. Er is online heel veel informatie te vinden dus zoek je favoriete soort en ga voor een kleurrijk voorjaar! 

Elske Schuurmans

Ledencommissie