de medebewoners in onze natuurgebieden, de kleine en grote wintervlinder
Deze twee soorten vlinders vliegen, in tegenstelling tot bijna alle andere vlinders, in de koudste maanden van het jaar. De wetenschappelijke naam voor de kleine wintervlinder is Operophtera brumat en die van de grote wintervlinder is Erannis defoliaria.
Wanneer de meeste insecten allang verdwenen zijn en de natuur in rust lijkt, gebeurt er iets bijzonders in onze bossen en tuinen. In de late herfst en vroege winter verschijnen twee nachtvlinders die zich niets aantrekken van kou, wind of regen: de kleine wintervlinder en de grote wintervlinder. Deze 2 soorten kunnen goed overleven in de koudste maanden van het jaar.
Wat opvalt zijn het vooral de mannetjes die je ziet rondvliegen op koude avonden. De vrouwtjes van beide soorten hebben namelijk bijna geen vleugels. De vrouwtjes kruipen langs boomstammen omhoog om hun eitjes af te zetten, vaak hoog in de kruin. En bijna altijd in zomereiken. De mannetjes worden door de geursporen van de vrouwtjes aangetrokken en fladderen dan massaal om de stammen heen. Een mooi gezicht zo’n drukke levendigheid in de koudste maanden van het jaar.
De kleine en de grote wintervlinder lijken sterk op elkaar, maar er zijn verschillen. De grote wintervlinder is iets forser en heeft bredere vleugels met een warmere, bruinige tint. De kleine wintervlinder oogt lichter en is wat fijner van bouw.
In het voorjaar komen de rupsen uit de eitjes. Ze zijn groen, beweeglijk en staan bekend als ‘spanners’, omdat ze zich voortbewegen door hun lichaam te krommen en te strekken. Deze rupsen zijn belangrijke voedselbronnen voor jonge vogels, zoals koolmezen. Tegelijkertijd kunnen ze bij massale aanwezigheid flinke schade aanrichten aan bomen, vooral eiken. Ze kunnen een hele boom compleet kaal vreten. Een gezonde boom kan er ook weer prima van herstellen.
Wintervlinders verbinden de winter met het voorjaar, hun rupsen vormen welkome vroege voedselpiek voor vogels, terwijl de volwassen vlinders een indicator zijn voor de gezondheid van onze bossen.
Op een windstille avond in de winter is de kans heel groot dat je ze ziet. Neem een zaklamp mee, en schijn deze op de boomstam en kijk of er mannetjes rondfladderen en of de vrouwtjes omhoog kruipen. De boomstammen kunnen soms helemaal vol zitten.
Wintervlinders zijn een prachtig verschijnsel in de koude wintermaanden, wanneer de natuur verder lijkt te gaan slapen.
de kleine wintervlinder
deze vlinder samen met de grote wintervlinder zie je vliegen in de koudste maanden van het jaar.
