Dode en verzwakte bomen maken plaats voor jonge gezonde bomen
Natuurmonumenten start deze week met de kap van zo’n 400 bomen in de Zak van Zuid-Beveland. De kap is nodig omdat de meeste bomen een leeftijd van ruim 40 jaar of ouder hebben bereikt en een gevaar beginnen vormen voor het verkeer en aanwonenden. Een deel van de bomen is ook ziek. In het najaar van 2026 start de herplant.
“Door te kappen en terug aan te planten behouden we het cultuurhistorisch landschap van de Zak van Zuid-Beveland. Bovendien biedt dit ons de kans om meer bomen terug te planten en in te zetten op een gevarieerder bomenbestand”, vertelt boswachter Rene Wink van Natuurmonumenten.
“De bomen dateren van na de Watersnoodramp in 1953, toen veel dijken verwoest waren door de storm en het water.” Om het coulissenlandschap in ere te herstellen, werden vooral populieren en iepen teruggeplant. “Veel bomen zijn dus al aardig op leeftijd en bevatten veel dood hout. Hoewel we meermalen hebben bijgesnoeid, is de rek er nu uit. Om onveilige situaties en schade te voorkomen, moeten we nu overgaan tot kap, hoe moeilijk dat ook is”, vertelt Rene Wink. Het gaat om de Schoondijksedijk (Driewegen), Hollepoldersedijk (Driewegen) en de Slabbekoornsedijk (Kwadendamme). Ook is er op enkele dijken sprake van zieke bomen. Op de Zuidzaksedijk (Heinkenszand) en Essendijk (’s-Gravenpolder) gaat het om dode essen, die zijn bezweken door de essentaksterfte. Op de Koedijk (’s-Gravenpolder) gaat het om dode iepen.
Aanplant nieuwe bomen
In het najaar van 2026 start Natuurmonumenten met de aanplant van populieren, lindes en eiken. Daarmee wordt ingezet op een grotere diversiteit. Ook komen er meer bomen terug dan voor de kap. Vanwege de gevoeligheid voor ziektes, worden geen essen en iepen terug geplant. “Voor een deel zal dat zijn met populieren, mede vanuit cultuurhistorisch besef. Een ander deel planten we aan met lindes en eiken. Het voordeel van lindes en eiken is dat ze een grote aantrekkingskracht hebben op insecten. Insecten trekken op hun beurt weer allerlei vogels aan.” Wink: “Ze hebben een grotere omvang dan populieren, maar groeien wel veel langzamer. Met een leeftijd van een paar honderd jaar, overleven ze bovendien meerdere populaties populieren die veel sneller groeien. Daardoor hoeven we in de toekomst minder frequent te kappen en leveren we een grotere bijdrage aan de biodiversiteit, de soortenrijkdom.” Lindes, die bekend staan vanwege hun prachtige bloei, horen bovendien thuis in het landschap van Zuid-Beveland. Bomen zijn veelal op het kruispunt van dijken geplant. Ze worden vaak gezien als de begrenzing van twee ambachtsheerlijkheden, maar markeren hoogstwaarschijnlijk de plek waar bij een nieuwe inpoldering de nieuwe dijk op de oude dijk aansloot.
Voor de kap worden alle bomen gecontroleerd op holtes en holen voor vleermuizen en spechten. Bomen waar vleermuizen of actieve nesten worden aangetroffen, blijven de eerste paar jaar behouden in het landschap.
Monitoring vleermuizen
Alle bomen die op de nominatie staan om te kappen, zijn gemonitord op de aanwezigheid van vleermuizen of actieve nesten van vogels. Indien er holtes met vleermuizen worden aangetroffen, worden de bomen de eerste jaren gespaard en afgetopt. Tijdens de kap worden dijken of delen ervan afgesloten om de veiligheid te kunnen garanderen. De kap start 3 december en is voor de start van het broedseizoen (15 maart 2026) afgerond. In het najaar van 2026 organiseert Natuurmonumenten een boomplantdag om samen met de buurt de handen uit de mouwen te steken. De deze datum wordt later nog bekend gemaakt.
