Nieuwe stap in strijd tegen watercrassula bij de Brunssummerheide

Met het machinaal verwijderen zetten we een volgende stap in de aanpak van deze invasieve exoot, die een bedreiging vormt voor de kwetsbare natuur in en rond Natura 2000-gebied Brunssummerheide. Tegelijkertijd blijven vrijwilligers zich inzetten om verdere verspreiding van de plant tegen te gaan.

Watercrassula vormt bedreiging voor kwetsbare natuur

Watercrassula is een uitheemse waterplant die zich razendsnel kan verspreiden. De plant vormt dichte matten waarin weinig ruimte overblijft voor inheemse planten. Daardoor raakt het leefgebied van verschillende dieren aangetast. Om de unieke natuurwaarden van de Brunssummerheide te beschermen werken Provincie Limburg, Natuurmonumenten, Sibelco en gemeente Heerlen samen aan de bestrijding van deze invasieve exoot.

Voorbereidingen al gestart

De voorbereidende werkzaamheden voor de aanpak in de Zuidplas zijn inmiddels begonnen. Zo is een platenbaan aangelegd en is een kraan opgesteld om de cutterboot van de Middenplas naar de Zuidplas te verplaatsen. In de Middenplas zijn in het voorjaar al werkzaamheden uitgevoerd om watercrassula te verwijderen.

Vanaf 22 juli start de aannemer in de Zuidplas met het schoonzuigen van een deel van de oevers waar watercrassula groeit. Met behulp van een speciale cutterinstallatie verwijdert de aannemer de watercrassula samen met een laag zand. Leidingen transporteren dit materiaal naar een depot in de Middenplas.

Vervolgens zuigt de aannemer op dezelfde locatie schoon zand weg. Dit zand wordt gebruikt om het met watercrassula vervuilde materiaal in het depot af te dekken. De kans op verspreiding wordt zo geminimaliseerd.

Vrijwilligers al anderhalf jaar actief

De machinale aanpak bouwt voort op het werk dat vrijwilligers van Natuurmonumenten de afgelopen anderhalf jaar hebben verricht. Sinds begin 2025 zijn zij actief bezig met het handmatig verwijderen van watercrassula langs de oevers van de Zuidplas.

Vrijwilligers plukken niet alleen de planten op plekken waar watercrassula aanwezig is, maar controleren en beheren ook aangrenzende oevers om verdere verspreiding te voorkomen en nieuwe groeiplaatsen vroegtijdig op te sporen. Daarbij werken zij volgens een strikt hygiëneprotocol. Dat is noodzakelijk, omdat zelfs kleine plantfragmenten kunnen uitgroeien tot nieuwe planten. Boswachter Peter Everts: "Watercrassula bestrijden is een kwestie van volhouden. Dankzij de inzet van onze vrijwilligers hebben we al veel bereikt. Met deze machinale aanpak zetten we een belangrijke volgende stap om de kwetsbare natuur rond de Brunssummerheide beter te beschermen."

Ook na de machinale werkzaamheden blijft de inzet van vrijwilligers belangrijk. Zij blijven de oevers monitoren en watercrassula waar nodig handmatig verwijderen. 

Niet overal wordt machinaal gewerkt

Natuurmonumenten onderzoekt ondertussen de mogelijkheden om ook andere locaties in de Zuidplas waar watercrassula aanwezig is machinaal aan te kunnen pakken. Daarvoor is aanvullende financiering nodig.

Niet alle groeiplaatsen komen in aanmerking voor een machinale aanpak. Zo staan op sommige oevers bomen. Om machinaal te kunnen werken, moeten deze bomen weggehaald worden. Dat zou echter juist meer open, zonnige omstandigheden creëren waarin watercrassula zich opnieuw gemakkelijk kan vestigen.

Wandelaars en fietsers blijven welkom

De waterkant van de Zuidplas blijft voor wandelaars voorlopig afgesloten. Deze maatregel is bedoeld om onbedoelde verspreiding van watercrassula door mensen, honden of materialen te voorkomen.

Binnen de afgesloten zones krijgen alleen medewerkers van de aannemer en vrijwilligers toegang om de werkzaamheden uit te voeren. We vragen bezoekers om de afzettingen te respecteren en de afgezette gebieden niet te betreden. Op de wandel- en fietspaden kunnen bezoekers nog steeds volop genieten van de mooie natuur.

Samen werken aan herstel van de natuur

De bestrijding van watercrassula vraagt om een lange adem. Door machinale verwijdering, handmatige (na)zorg en het nemen van preventieve maatregelen werken we stap voor stap aan het herstel en behoud van de kwetsbare natuur rond de Brunssummerheide. Met de inzet van partners, vrijwilligers en bezoekers beschermen we samen een van de meest bijzondere natuurgebieden van Limburg.

Vragen en meer informatie

Voor meer informatie over de tijdelijke maatregelen en de werkzaamheden waarbij watercrassula weggehaald wordt, kun je terecht op de website van Provincie Limburg. Hier staan ook de meest gestelde vragen en antwoorden, de planning van de werkzaamheden en kun je je vragen stellen.