Meer ruimte voor de kamsalamander
Stel je een poel voor vol helder water, riet en bloeiende waterplanten. Een ideale plek voor de kamsalamander, een van de meest bijzondere bewoners van de Achterhoek. Toch dreigde zo'n poel in natuurgebied de Onderlaatse Laak, onderdeel van het Grote Veld, verloren te gaan door de opmars van de Amerikaanse rivierkreeft.
De kamsalamander doet het in de Graafschap, een streek gelegen in noordwestelijk Achterhoek, nog relatief goed dankzij het netwerk van poelen, houtwallen en natte natuurgebieden. Maar in 2023 ontdekte een vrijwilliger tijdens een controle een probleem: een belangrijke voortplantingspoel was bevolkt geraakt door Amerikaanse rivierkreeften. Deze exoot woelt de bodem om, eet waterplanten en zorgt ervoor dat het leefgebied van amfibieën snel achteruitgaat. Zeker in afgesloten wateren zoals een poel kunnen de negatieve effecten van de kreeften enorm zijn.
Grote vangactie
In overleg en samenwerking met de provincie Gelderland en kennisorganisatie RAVON startte Natuurmonumenten daarom een grootschalige vangactie. Vrijwilligers plaatsten vanaf september 2025 twee keer per week fuiken in de poel en controleerden deze de volgende ochtend. En met succes! In één jaar tijd werden meer dan 1.000 rivierkreeften gevangen. Waar in het begin per vangronde nog tientallen kreeften werden aangetroffen, zijn dat er nu vaak nog maar één of zelfs geen.
Vangactie van de invasieve exoot Amerikaanse rivierkreeften
Dankzij de inzet van vrijwilligers krijgt de kamsalamander opnieuw een kans
De natuur reageerde snel. Het water, dat eerst troebel was door het gegraaf van de exotische kreeften, is weer helder geworden. Water- en oeverplanten keren terug en de oevers zijn opnieuw groen en rijk begroeid.
Of de bijzondere kamsalamander de poel al heeft herontdekt, weten we nog niet. Dit jaar werd hij er nog niet aangetroffen. Maar vlakbij liggen poelen waar de soort zich wel voortplant. De omstandigheden zijn weer gunstig en dat geeft hoop. Misschien zien we volgend voorjaar het mooiste resultaat van alle inspanningen: een poel waarin de kamsalamander zich weer succesvol voortplant.
De kamsalamander, een icoonsoort
