Vrijwilliger Ingrid Vaane telt elk jaar de libellen bij het Rozenven
“Zo’n 30 verschillende soorten libellen vond ik al bij het Rozenven”. Vrijwilliger Ingrid Vaane telt de sierlijke insecten sinds 2023 bij dit ven op Visdonk, een landgoed in beheer van Natuurmonumenten West-Brabant. “En dan ontdek je ineens een zeldzame soort …” De gegevens geeft ze via de Vlinderstichting door aan de NM ecologen.

Gaffelwaterjuffer en zwervende pantserjuffer
Het Rozenven is als hart van het landgoed Visdonk een geliefde plek voor wandelaars en andere bezoekers. Als Ingrid om de week haar vaste telronde doet is ze zelden alleen. “Je hebt leuke gesprekken en ondertussen zie je libellentandems hun eitjes op het water afzetten. Het is elke keer een uur lang genieten, helemaal als je een zeldzame libelle ontdekt, zoals de gaffelwaterjuffer, zwervende pantserjuffer of zuidelijke keizerlibel. Ook andere bijzondere soorten neem ik hier waar, waaronder klokjesgentiaan, heideblauwtje (vlinder), watersnip, oeverloper, zwarte specht en zelfs een levendbarende hagedis die op het vlonderpad zat te zonnen. Ik hoor het roepen van de wespendief en zie de boerenzwaluwen over het ven scheren. Hoe mooi is dat!”
Van schoenlappers naar libellen
“In haar tuin in Rotterdam wees mijn oma mij als kind al op mooie schoenlappers (vlinders). Toen ik naar de Hoeksche Waard verhuisde deed ik een groencursus en ging vogels tellen voor SOVON. Sinds mijn dochter Annika biologie studeerde en ecoloog werd bij de Vlinderstichting raakte ik verder geïnteresseerd in vlinders. Samen monitoren we die en elk jaar gaan we op reis om bijzondere soorten te vinden.”
Bij een landelijke bijeenkomst van ecologen hoorde Annika dat Natuurmonumenten West-Brabant een libellenteller zocht voor bij het Rozenven. “Ik weet wel iemand”, zei ze. Sindsdien doet haar moeder dit erbij. “Ook mijn partner Richard wist ze enthousiast te maken: hij is inmiddels vrijwilliger beheer in de Turfvaartse Landgoederen.” Voor de Oude Buisse Heide en Benedenmoeren zocht NM ecoloog Kelly een derde vlinderteller. Ingrid: “Nu ik met pensioen ben heb ik daar tijd voor, al wil ik ruimte overlaten voor o.a. reizen en de natuur tekenen. Ik liet me snel overhalen toen ik hoorde dat ik veel heideblauwtjes zou zien, mijn favoriete vlinders.”

Bruinrode Heidelibel
2025: ‘een raar telseizoen’
Een telseizoen voor libellen is van april tot eind september. “Samen met ecoloog Martin van Natuurmonumenten en ecoloog Annika namens de Vlinderstichting heb ik de telroute bij het Rozenven samengesteld. Het viel me op dat qua telling 2025 afwijkt van de jaren ervoor. Een paar algemene soorten zijn toegenomen, zoals de viervlek, gewone oeverlibel en watersnuffel. Maar andere heb ik bijna niet gezien, waaronder de bruinrode en bloedrode heidelibel. Via een landelijk platform vernam ik dat deze later verwacht werden en in oktober kwamen ze gelukkig alsnog. Verder zag je een rare ontwikkeling die begon in mei. Toen de zon na vele natte maanden ging schijnen steeg de telgrafiek snel, maar de daling erna ging in plaats van geleidelijk heel abrupt! Was het de droogte, de stikstof? Dit moet uit onderzoek blijken. Ik ben benieuwd wat het volgend jaar wordt, nu de oevers al sinds de zomer zijn drooggevallen. Een libel brengt toch het grootste deel van zijn leven als larve, soms wel twee jaar, in het water door ... ”
Ingrid geeft haar tellingen door aan de Vlinderstichting, waar onze ecologen de gegevens weer vandaan halen. Zo wordt er vergeleken met landelijke trends en kan er eventueel bijgestuurd worden in gebiedsbeheer. Ingrid: “Vaste monitoring is heel belangrijk, maar dankzij het werk van mijn dochter weet ik dat losse waarnemingen net zo waardevol zijn. Vandaar dat ik ook andere fauna en flora het hele jaar door meld op waarneming.nl “
Tijdens haar tellingen bij het Rozenven maakte Ingrid prachtige foto’s. Deze vind je op onze facebookpagina: https://www.facebook.com/WestBrabantNatuurmonumenten
Tekst: Ans Goorden








