Meer bloemen en insecten op de heide

Nieuwe inzichten over natuurbeheer

In de jaren 90 maar ook daarvoor werd heide vaak op grote schaal beheerd. Grote stukken heide werden in één keer afgebrand of met machines geplagd. Dat zag er na een paar jaar weer goed uit. Nu weten we dat dit slecht is voor de natuur.   

Door dit grootschalige beheer verdwijnt variatie in het landschap. Daardoor zijn er minder bloeiende planten. Dat betekent dat er minder nectar is, voeding voor veel insecten. Ecoloog Lars Kampjes; "Minder insecten betekent minder voedsel voor insectenetende vogels, die hebben het daardoor moeilijk". Kortom; het hele voedselsysteem van de heide raakt uit balans". Aanwezigheid van te veel stikstof en weerextremen door klimaatverandering maken dit probleem nog groter. Denk aan droogte en hitte.

Grote plannen, kleine stappen

De huidige omstandigheden vragen om een andere aanpak. Daarom hebben de boswachters een plan gemaakt wat bestaat uit diverse kleine beheermaatregelen. We werken verspreid over het gebied en dat over meerdere jaren.

In 2025 zijn we gestart met de volgende maatregelen:

• Handmatig plaggen
• Chopperen
• Kleinschalig maaien
• Bekalken
• Zaden oogsten en zaaien
• Losfrezen van Zand
• Branden

Meer afwisseling in het landschap

We zorgen ook voor meer structuur in het gebied, bijvoorbeeld door het aanleggen van:

• Stobbenhopen
• Takkenrillen
• Kleine plaghoopjes
• Steile randjes
• Hopen van gemaaid gras en heide
• Kleine stukjes open zand

Stapstenen voor insecten

Naast deze maatregelen hebben we ook 'nectarstapstenen' aangelegd. Dit zijn kleine stukjes heide van 5 bij 5 meter, met een hek eromheen. Binnen deze stukjes kunnen nectarplanten bloeien. Insecten kunnen daar voedsel vinden. De planten kunnen zaad maken en zich verder verspreiden. Ook kunnen we hier zaad oogsten om op andere plekken weer uit te zaaien.

Voor wie doen we dit?

Met deze vorm van beheer willen we de biodiversiteit op de heide vergroten Soorten zoals gentiaanblauwtje, heidehommel, tapuit, paapje, adder, guldenroedekokermot, valkruid en misschien zelfs het konijn kunnen hiervan profiteren. 

Wanneer zien we resultaat?

De eerste resultaten, zoals meer bloemen en insecten verwachten we binnen een paar jaar. Het volledige herstel van een gezonde bloemrijke heide kost meer tijd en vraagt om geduld. Het aangepaste beheer kost meer inspanning en dus ook meer geld. Deze extra financiële middelen zoeken de boswachters bij bedrijven en gevers die met een donatie bij kunnen dragen aan meer bloemen op het Dwingelderveld.