De lelieteelt in Drenthe

Lelieteelt gaat door in Drenthe, aldus gedeputeerde Gert-Jan Schuinder van BBB, tijdens de bijeenkomst Afsluiting Duurzame Bollenteelt Drenthe, verslag van de slotbijeenkomst door Christien Poppes en Monique Visser, Ledencommissie Drenthe.

Juni jl. vond deze bijeenkomst plaats, georganiseerd door DBD in samenwerking met en op locatie van HLB (Hilbrands Laboratorium) te Wijster.
 

De tent op het terrein van HLB was tot op de laatste plek bezet, met onder andere boeren, telers, beleidsmakers, waterschappen, provincie, ministerie en bewoners. Een divers pluimage.
Het eerste deel van het programma bestond uit een toelichting op de resultaten van ruim 3 jaar onderzoek. Deze toelichting werd gegeven door Janny Peltjens, CEO van HLB. Zij begon haar verhaal met haar droom: ‘stel dat elke lelie door haar schoonheid bijdraagt aan een gezondere planeet’

Zij nam ons mee in de onderzoeken die de laatste jaren hebben plaatsgevonden en de resultaten daarvan. Conclusie is dat de bollenteelt en met name de lelieteelt duurzamer is geworden en daarom een lagere impact heeft op natuur, mens en milieu. Ook biologische lelieteelt werd even aangestipt, maar daar zitten veel haken en ogen aan: ‘Je moet SKAL gecertificeerd zijn/worden, rassenkeuze is bepalend, de bolgezondheid op lange termijn is een uitdaging, de marktvraag is er niet, kortom biologische bollenteelt is niet haalbaar’.
 

Er werd telers gevraagd om hun verhaal te vertellen, wat bijna ingestudeerd leek om het verhaal van de CEO te staven.
 

Tussendoor mochten er vragen gesteld worden, bijvoorbeeld door Geke Kiers raadslid SLD Westerveld, die namens bezorgde bewoners vroeg om openheid in wat er in de spuit zit die weer over het land gaat. 
Maar ook bezorgde burgers in de zaal, een mevrouw uit Hardenberg die vroeg naar de PFAS in de minerale olie die gebruikt wordt. Het antwoord daarop was: "Och mevrouw PFAS zit overal in". En die bezorgde meneer die vertelde dat er huisartsen aan de bel trekken omdat er ineens zoveel gevallen van kanker (met name leukemie bij kinderen) en ziekte van Parkinson zijn. Eigenlijk kreeg niemand echt een antwoord.

Na een korte pauze kwamen de partijen aan het woord die meegedaan hebben aan het onderzoek. O.a. een bestuurder van het Waterschap Drents Overijsselse Delta die vertelde trots te zijn op de resultaten. Door innovatie en kennis heeft zij de effecten gezien van het DBD-project: de residuen van de gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater zijn drastisch gedaald, bijna naar 0! Maar zou het niet beter zijn geweest om het grondwater te testen, omdat drinkwater in Drenthe immers uit de grond komt én oppervlaktewater wordt afgevoerd naar het Veluwemeer.
 

Ook een dame van de KAVB, Koninklijke Algemene Vereniging voor Bollencultuur, feliciteerde Drenthe! Trots op de resultaten, trots op de telers! Onderzoek heeft aangetoond dat openheid en transparantie belangrijk zijn.

Het slotwoord was voor de gedeputeerde Schuinder, die zei dat de lelieteelt doorgaat in Drenthe. Na het afsluiten van 2022 - 2025 Duurzame Bollenteelt Drenthe gaat de lelieteelt door in de spin-off “De Drentse Lelie”.  Door beleid en regie zal de lelieteelt naar het niveau van akkerbouw getild worden. Juridische knelpunten zullen opgelost (moeten) worden Er zal maatschappelijke onrust zijn, maar de provincie gaat actief op pad en neemt de regie We moeten samenwerken, vertrouwen hebben, de dialoog aangaan. Jammer dat het woord ‘transparantie’ vaak is gebruikt, maar de antwoorden daarvan niet getuigen. Daarbij is in de bijeenkomst niet ingegaan op vragen over en de bezorgdheid vanuit de samenleving-breed over de gezondheidsrisico’s van de (duurzame) lelieteelt.

Kortom voorlopig zijn we nog niet van de lelieteelt af. Maar er gloort hoop: in juli heeft de rechter tot 2 maal toe de lelieteelt beperkingen opgelegd in het telen van lelies (Friesland en Limburg). En het gaat natuurlijk niet alleen om de lelieteelt.