Ga direct naar inhoud

Lijsterbes – 1-10 april en 4-13 oktober

De lijsterbes is de toverboom van de Keltische bomenkalender en staat voor levenslust en creativiteit. Ontdek zijn witte bloemen, oranjerode vruchten en grote aantrekkingskracht op vogels. Lees ook welke oude verhalen en symbolen bij deze boom horen.

Lijsterbes

Horoscoop 

Je bent goed gezelschap. Je hebt charme, bent vrolijk en trekt graag de aandacht. Je houdt van het leven, van beweging en onrust, zelfs als dat problemen geeft. Je wilt de wereld verbeteren door zelf het goede voorbeeld te geven. Je hebt een goede smaak en bent artistiek. Omdat je graag aardig gevonden wilt worden, laat je soms over je lopen. In de liefde ben je hartstochtelijk en emotioneel. 

Zo herken je de lijsterbes

De lijsterbes is een struik of boom met open kroon, een slanke stam en sterk gebogen takken. Hij is goed te herkennen aan de blaadjes: elk blad is veervormig en bestaat uit zes tot acht paar kleinere blaadjes die tegenover elkaar staan. Die hebben een gezaagde bladrand en een spitse top. In mei en juni komen er schermen met crème-witte bloemen aan de boom. In augustus worden de vruchten rijp en zit de boom vol oranje bolletjes.

Oranje bessen

De oranjerode vruchten van de lijsterbes zijn eigenlijk geen bessen, maar steenvruchten. Er zitten twee tot drie steenharde zaden in, die in augustus rijp zijn. Het vlees is zurig en heeft een aromatische bijsmaak. Vogels zorgen voor de verspreiding doordat de onverteerbare zaden hun lichaam weer verlaten. Als het zaad op geschikte aarde terechtkomt, groeit de lijsterbes snel op: in vijf jaar tijd is hij langer dan twee meter. 

Populair bij vogels

De lijsterbes heeft zijn naam niet voor niets. De bessen zijn populair bij vogels als merels, lijsters, roodborstjes en spreeuwen. De snelheid waarmee vogels de boom leegeten, hangt waarschijnlijk af van de omringende begroeiing. Als er veel groenblijvende bomen in de buurt staan die vogels beschutting bieden, zijn de besjes binnen een of twee weken opgegeten. Als een lijsterbes vrij op een grasveld staat, kan dat maanden duren. Hij past dus goed in een dicht begroeide, vogelvriendelijke tuin.

Toverboom

Voor de Kelten was de lijsterbes de toverboom, gewijd aan de Keltisch-Gallische god Alianus of Alisanus. De Britse naam voor lijsterbes, ‘rowan’, heeft een Keltische oorsprong. Hij is afgeleid van het Ierse woord ‘ruadhán’, dat ‘kleine rode’ betekent. De Keltische priesters, de druïden, gebruikten lijsterbesstokken bij hun rituelen. Volgens Noordse legendes is de vrouw ontstaan uit een lijsterbes (en de man uit een es). Bewoners van de Schotse Hooglanden plantten lijsterbessen tegen toverij.

Levenskracht en gezondheid

De Vikingen geloofden dat de god Thor zijn bliksem naar de lijsterbes heeft gezonden om het vuur naar de aarde te zenden. Daarom geeft deze boom levenskracht. Die kracht geeft niet alleen vruchtbaarheid, maar overwint ook ziekte. Daarom plantten boeren vroeger lijsterbessen in de buurt van hun veestallen. Ook lieten de herders hun schapen elk jaar onder de takken van een lijsterbes doorlopen in de hoop dat ze daardoor gezond zouden blijven. 

Laat de natuur leven. Help mee en bescherm de natuur in Nederland.