Es – 25 mei-3 juni en 22 november-1 december

Horoscoop

Je bent aantrekkelijk, levendig, impulsief en veeleisend. Je hebt grote ambities en kunt daarvoor je intelligentie en talenten inzetten. Kritiek verdraag je slecht en soms ben je egoïstisch. Je zet veel op het spel om je ambitie te bereiken. Als dat is gelukt, help je andere mensen graag verder. Je bent een trouwe, serieuze minnaar, maar laat soms je hersens over je hart regeren.

Zo herken je de es

Essen zijn forse bomen. Ze kunnen wel 40 meter hoog worden. Hun kroon is vaak rond, maar de takken kunnen ook in een grillige vorm groeien. Het blad bestaat uit een steel met zeven tot dertien langwerpige deelblaadjes. De es bloeit voordat het blad uitkomt. De bloemetjes hebben geen kelk- en kroonbladeren en staan direct op de takken. Als in de herfst de bladeren zijn afgevallen, zie je dat de takken vol hangen met trossen gevleugelde zaden.

De oudste es

Essen worden hooguit z’n 250 jaar oud. De oudste es in Arboretum Poort Bulten is rond 1920 geplant. Essen kunnen worden geknot en gebruikt als hakhout. Bij hakhout worden de stammen om de tien jaar van de stronk gezaagd, waarna de stobben weer uitgroeien. Zo oogstten mensen vroeger hout zonder dat ze nieuwe bomen hoefden te planten. Dit hakhoutbeheer kan ertoe leiden dat essen veel ouder worden. In Vijfhuizen, bij Haarlem, staat een hakhoutsingel van ruim drie eeuwen oud. 

Essentaksterfte

Sinds begin jaren ’90 wordt de es aangetast door een schimmel die uit Oost-Azië afkomstig is. Via de wind zijn schimmelsporen snel over grote delen van Europa verspreid. Infectie met deze schimmel leidt tot essentaksterfte. In Nederland is de schimmel sinds 2017 overal aanwezig. Veel bomen worden uit voorzorg omgehakt. Sommige bomen zijn echter bestand tegen de ziekte. De hoop is dat daarmee resistente bomen kunnen worden gekweekt, zoals is gelukt in de strijd tegen de iepziekte. 

Wereldboom Yggdrasil

De wereldboom Yggdrasil uit de Noordse mythologie is een es. De takken van Yggdrasil reiken tot aan de hemel en strekken zich uit over de hele wereld. De boom rust op drie wortels, waaronder bronnen ontspringen. De draak Nidhöggr knaagt aan de wortels en een adelaar zit in de kroon van de boom. De Noordse goden vormden de eerste man uit een es (en de vrouw uit een lijsterbes of iep). Ook de Kelten geloofden dat de es mannelijke energie bevat.

Heksenbezem

Volgens het oude volksgeloof beschermde de es tegen kwaad. Daarom werd hij veel bij huizen geplant. Op het Engelse platteland legden moeders hun kinderen te slapen in hangmatjes onder een es. De es beschermde ze tegen gevaarlijke dieren en geesten. Vooral tegen slangen, want die hebben een hekel aan het hout van essen. En een heksenbezem wordt volgens de traditie gemaakt door berkentwijgen rond een stevige essentak te binden met behulp van wilgentenen.