Spar – 1-11 januari en 5-14 juli

Horoscoop

De altijd groene spar staat symbool voor het eeuwige leven. Is dit jouw boom, dan maak je een mysterieuze indruk. Je bent gesloten en kwetsbaar. Daardoor kun je ook humeurig, koppig en wat egoïstisch zijn. Als je je zekerder van jezelf voelt, zorg je goed voor de mensen die dichtbij je staan en ben je heel betrouwbaar. Je bent ambitieus, getalenteerd en ijverig, hebt een verfijnde smaak en houdt van alles wat mooi is.

Zo herken je de spar

De spar is een grote naaldboom met de vorm van een kegel. De takken groeien kransvormig vanuit de stam. De naalden van de spar zijn vierhoekig. Ze zitten per stuk vast aan de tak en groeien vanuit een bladkussentje. Als een naald na vier tot tien jaar afvalt blijft dat bladkussentje achter, wat de tak een ruw oppervlak geeft. De sparrenkegels met zaad hangen aan de takken. De spar die het meest voorkomt in Noord- en Oost-Europa en in grote delen van Azië is de fijnspar.

Letterzetter en klimaatverandering

Na de Tweede Wereldoorlog werden in Europa veel sparrenbossen geplant voor de houtproductie. Nu het klimaat warmer en droger wordt, onstaan daar problemen. Sparren worden aangetast door schimmels en door de letterzetter. Deze kever graaft gangen onder de schors om eitjes te leggen. Dat onderbreekt de sapstroom en uiteindelijk sterft de boom. De spar beschermt zich hiertegen door hars te maken, maar door de droogte is de boom daar te zwak voor. Zo sterven hele sparrenbossen. 

Oude Tjikko

In de bergen van Dalarna, Zweden, staat een fijnspar van 9550 jaar oud, Oude Tjikko genaamd. Wetenschappers hebben zijn leeftijd bepaald door koolstofanalyse. Deze spar is de oudst bekende boom ter wereld. Hij kon zo oud worden doordat hij vanuit zijn wortels telkens weer nieuwe stammen maakt. Dit zijn klonen, want ze hebben allemaal hetzelfde DNA. Oude Tjikko bestaat momenteel uit 67 stammen. De Sami vereren hem als symbool van leven en vernieuwing. 

Bescherming en nieuw leven

Vroeger beschouwden mensen naaldbomen als heilig omdat ze nooit hun groen verliezen. Ze plantten sparren rond hun huizen om boze geesten en gevaar af te weren. De spar was een symbool van bescherming, de verbinding tussen hemel en aarde, en het eeuwige leven. Ook werd hij gebruikt als meiboom. De kale stam stond dan middenin het dorp, versierd met gekleurde linten. De dorpelingen dansten eromheen om het voorjaar te vieren en de vruchtbaarheid van de natuur af te roepen.

Kerstboom

Als symbool van het eeuwige leven is de spar ook het middelpunt van ons kerstfeest. We versieren hem met lichtjes, ballen en slingers en zetten er een piek bovenop. Dat is waarschijnlijk geen oud-Germaans gebruik, zoals wel eens wordt beweerd. In de 13e eeuw werd voor het eerst een groene boom vol kaarsen beschreven. Duitse immigranten brachten de kerstboom halverwege de 19e eeuw naar Nederland. Ook koning Willem III en zijn Duitse vrouw Sophie vierden kerst rond de boom.