Cookies op Natuurmonumenten.nl

Natuurmonumenten respecteert de privacy van jouw gegevens

Waarom cookies? Ze worden gebruikt om de website en jouw browserervaring te verbeteren, om te integreren met sociale media en jou relevante advertenties te laten zien die op je interesses zijn afgestemd. Klik op "Ik wil een optimaal werkende website" om cookies te accepteren en direct door te gaan naar de website of klik op de link om jouw voorkeuren voor cookies te wijzigen.Meer uitleg over cookies

Kies jouw cookie instelling

Kies eerst de cookies die je wilt toestaan
Wandelen

Wandelroute De Sprengenberg (De Sallandse Heuvelrug)

Wandelroute De Sprengenberg (De Sallandse Heuvelrug)

5.63 km

Waar

De Sprengenberg

Wandelen

Wandelroute De Sprengenberg (De Sallandse Heuvelrug)

Wandel over de heuvels van De Sprengenberg en laat je verrassen door de uitgestrekte bossen, glooiende heidevelden en vele planten en dieren. Wie het gebied verder induikt, komt nog pittige ‘kuitenbijters’ tegen.

Je wandeling start bij Erve De Pas. Pik daar de oranje route op.

Wandel deze route met onze route app

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Informatieschuur Erve De Pas: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Erve De Pas ligt aan de rand van De Sprengenberg ten zuiden van het dorp Haarle. Op de hoek Molenweg/ Oude Deventerweg.

Aanrijdroute openbaar vervoer

Bij NS-station Nijverdal kunt je een fiets huren. Via Haarle is het ongeveer 8 kilometer naar het startpunt van de wandeling. Via het fietspad over de Paltheweg is het circa 7 kilometer.

De route

 Startpunt

1Grafheuvels

De Sprengenberg is van alle tijden. In de voorlaatste ijstijd (150.000 jaar geleden) stuwde het ijs alles op wat zich op zijn weg bevond. Zo ontstond in Salland de stuwwal met zijn flinke hoogteverschillen. Archeologische vondsten zoals deze grafheuvels, maar ook raatakkers – kleine oerakkers, ook wel celtic fields genaamd – laten zien dat er in de late bronstijd (meer dan 3000 jaar geleden) mensen leefden. En de ontdekte resten van karrensporen stammen vermoedelijk uit de middeleeuwen. 

Grafheuvels

2Oud bos

Het Van den Landenbos is één van de weinige bossen die er al was ten tijde van de bouw van de villa. Het bos moet al vóór 1850 zijn aangeplant op een wat vochtiger deel. Je treft hier ook andere bomen dan dennen, waaronder beuk, douglasspar en fijnspar. Door de varens, die onder de bomen groeien, heeft het bos wel wat weg van een sprookjesbos.

Oud bos
Oud bos
Oud bos

3Palthetoren

Ineens krijg je hem in het vizier: de Palthetoren. Deze villa is in 1903 gebouwd in opdracht van de toenmalige eigenaar Van Wulfften Palthe. Het torentje dat boven de bomen uitsteekt, was een sterrenobservatorium. Destijds was er overigens nog maar weinig bos in de wijde omgeving; het was merendeels heide. Vandaar ook dat de windvaan een korhaan is. Het gebouw is nog steeds in gebruik, het is eigendom van de Stichting Huis Bergh.

Palthetoren
Palthetoren
Palthetoren

4Schotse hooglanders

In dit deel van De Sprengenberg laatt Natuurmonumenten Schotse hooglanders grazen. Zij helpen bij het natuurbeheer. Met hun gegraas zorgen de runderen ervoor dat de grasgroei tussen de bomen en op de tussenliggende oude bouw- en graslandjes beperkt blijft. Andere planten, waaronder heidestruikjes, krijgen daardoor meer kans. Als je het pad over het veerooster even volgt zie je al snel hoe gevarieerd het bosgebied is geworden door de hooglanders.

Schotse hooglanders
Schotse hooglanders

5Heideherstel

Heide is zeldzaam in Nederland. En daarmee helaas ook de plant- en diersoorten die daar bij horen. Daarom doen Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer er alles aan om de heide gezond te houden en uit te breiden. Dankzij provinciale subsidies kunnen we gelukkig veel mooie dingen doen voor de natuur. Vandaar dat je de komende jaren geregeld mens en machine aan het werk kunt zien op de heide.  We houden heide open door ongewenste bomen weg te halen, plaggen kleine stukjes, laten schapen grazen en branden kleine stukje heide af. Goed werk om de heide in goede conditie te houden! 

Heideherstel
Heideherstel
Heideherstel

6Rododendrontuin

Het loont de moeite om even door de rododendrontuin te wandelen. Het is het restant van een kwekerij van waaruit in de jaren zestig rododendrons en azalea’s werden verkocht en ook veel van de lanen van het landgoed zijn beplant.

Rododendrontuin
Rododendrontuin

7Holenbroeders

Deze lanen zijn een dynamische woningmarkt. Vooral spechten zijn grootafnemer. De ovale openingen zijn uitgehakt door zwarte spechten, de ronde door bonte spechten. Maar als je een hol ziet, weet je nog niet of er een specht in woont. Doorgaans gebruiken spechten hun nest maar één seizoen. Daarna komt het hol vrij voor een ander; een holenduif bijvoorbeeld, of een uil, een vleermuis of een marter.

Holenbroeders
Holenbroeders
Holenbroeders

8Bosaanplant

In de twintigste eeuw maakte de komst van de kunstmest een einde aan het mesttekort. De heidegrond verloor haar waarde voor de boerengemeenschap. Op De Sprengenberg werd een groot deel van de heide bebost. Dat gebeurde veelal in grote, rechthoekige vakken met naaldbomen, gescheiden door lanen van Amerikaanse eiken. De verkoop van dit hout bracht nieuwe inkomsten, waardoor landgoedeigenaren hun hoofd boven water konden houden.

Bosaanplant
Bosaanplant

9Restje heide

Het is moeilijk voor te stellen, maar vroeger was dit besloten bos een grote open heidevlakte. De schaapherder trok met zijn hond en kudde over de hei. Dankzij de vele grazende schapen was de heide prachtig egaal, zonder gras of boompjes. ’s Avonds keerde de herder terug naar de schaapskooi. De mest die de schapen hier produceerden was van grote waarde. Deze werd namelijk gebruikt om de akker op de enk vruchtbaarder te maken.

Restje heide
Restje heide

10Finish

Je bent bijna terug bij Erve De Pas. Geniet er nog even van een streeklunch bij Herberg De Pas. Terwijl de (klein)kinderen in de Speelnatuur ravotten. Heb je nog een vraag dan helpen de vrijwilligers van Natuurmonumenten je graag in de informatieschuur. 

Finish
Finish
De Sprengenberg

Wat wij hier doen

Heidebeheer

Heide is schaars in Nederland. En helaas ook de planten en dieren die leven op de heide, zoals roodborsttapuit, nachtzwaluw, zandhagedis en hazelworm. Natuurmonumenten doet er samen met Staatsbosbeheer alles aan om de heide gezond te houden en uit te breiden. Dankzij provinciale subsidies kunnen we gelukkig veel mooie dingen doen voor de natuur op de Sallandse Heuvelrug. Vandaar dat je de komende jaren geregeld mens en machine aan het werk kunt zien op de heide.

Help mee
5.63 km

Wandelroute De Sprengenberg (De Sallandse Heuvelrug)