EU-project: Wetlanders

Wetlanders

Groen-blauwe netwerken (GBN’s) zijn de natuurlijke verbindingen tussen landschappen (groen) en waterwegen (blauw). Sommige regio’s zijn al meer dan 90% van hun wetlands (natte natuurgebieden zoals moerassen en venen) kwijtgeraakt. Dit zijn juist de ecosystemen die ons water filteren, koolstof opslaan tegen klimaatverandering en de biodiversiteit in stand houden. Helaas krimpen deze gebieden sneller dan we ze momenteel kunnen beschermen.

Wetlanders is een project dat deze trend wil omkeren. Het wordt mede gefinancierd door Interreg Noordwest-Europa, een Europees programma dat landen helpt om samen te werken aan een betere leefomgeving. In dit project slaan 14 organisaties uit 5 landen de handen ineen. Samen ontwikkelen ze gedeelde instrumenten en voeren ze herstelmaatregelen uit in de praktijk. Ook zorgen ze voor de nodige lokale samenwerkingen om de natuur op de lange termijn goed te kunnen blijven beheren.

Samen werken aan het herstel van Europa’s groen-blauwe netwerken

Wetlands staan voor veel uitdagingen, zoals versnipperd eigendom, een ingewikkeld bestuur en afnemende financiering. Deze kwesties stoppen niet bij de landsgrens en vragen daarom om internationale oplossingen. Daarom verbindt Wetlanders partners uit België, Frankrijk, Nederland, Duitsland en Ierland. Onder leiding van de Belgische natuurorganisatie Natuurpunt bundelt dit samenwerkingsverband de krachten van onderzoeksinstituten, overheden en terreinbeheerders om kennis op grote schaal te delen.

Testen in de praktijk en de GBN-tool ontwikkelen

Om theorie in praktijk om te zetten, voeren we vijf proefprojecten uit in verschillende landschappen, variërend van riviervalleien en veengebieden tot brongebieden. Hier pakken we zowel abiotische uitdagingen aan (zaken die te maken hebben met de niet-levende natuur, zoals het herstellen van de natuurlijke waterstand) als biotische bedreigingen (zaken die te maken hebben met de levende natuur, zoals het verwijderen van planten die hier van nature niet thuishoren). De succesvolle methoden die we hier testen, worden verzameld in de GBN-tool. Dit is een openbaar digitaal platform zodat ook andere regio’s deze slimme oplossingen eenvoudig kunnen gebruiken.

Versterking van vaardigheden, beheer en samenwerking

De mensen die het dichtst bij deze landschappen staan, zoals boeren, beheerders en omwonenden, kunnen deze gebieden ook het beste beschermen. Wetlanders werkt rechtstreeks met deze groepen samen om de kennis en vaardigheden te vergroten die nodig zijn voor duurzaam beheer. Een gezamenlijk plan voor alle vijf de landen zorgt ervoor dat deze collectieve inspanning meer oplevert dan wanneer ieder land het alleen zou doen. Een cruciaal onderdeel van dit plan is het zoeken naar vernieuwende manieren om natuurherstel te betalen. We kijken hierbij naar publiek-private samenwerkingen, waarbij overheid en bedrijven samen investeren, en vergoedingen voor de diensten die de natuur ons levert. Zo zorgen we ervoor dat het herstel van de groen-blauwe netwerken ook ver na afloop van het project financieel haalbaar blijft.

Waarom wij dit doen

Wanneer groen-blauwe netwerken goed functioneren, zijn de voordelen overal merkbaar: we krijgen schonere rivieren en landschappen die veel beter bestand zijn tegen zowel extreme droogte als overstromingen. Wetlanders laat zien hoe succesvol natuurherstel eruitziet en schept de voorwaarden om dit ook op andere plekken mogelijk te maken. Zoals projectcoördinator Katrien Wijns zegt: “Door mensen, partners en landschappen met elkaar te verbinden, herstellen we wat deze ecosystemen verloren zijn.”

Updates en resultaten

Naarmate het project vordert, delen we regelmatig updates en resultaten. Belangrijk nieuws en nieuwe ontwikkelingen kun je ook vinden op de officiële Wetlanders Interreg NWE-website.

Onze rol als partner in het Wetlanders-project

Natuurmonumenten herstelt in dit kader het Compagnonsveld, een bufferzone (een beschermende rand) naast het Fochteloërveen. In 2027 en 2028 worden hier 'wijken' (oude kanaaltjes voor de turfvaart) gedempt. Dit doen we om de waterhuishouding te verbeteren en de natuur sterker te maken. Naast dit herstelwerk legt Natuurmonumenten de nadruk op het betrekken van de omgeving, zoals bewoners en bezoekers. We werken aan meer begrip en delen kennis over de waarde van veengebieden. Ook testen we innovatieve technieken zoals SoSeal: een methode om de bodem op een natuurlijke manier waterdicht te maken. We onderzoeken of dit ook in andere gebieden een effectieve en goedkope oplossing is. Zo draagt Natuurmonumenten bij aan een strategie waarbij natuurherstel hand in hand gaat met slimme manieren om dit op de lange termijn te betalen.

Projectfinanciering

EU-financiering: 4,3 miljoen
Totale projectbegroting: 7,2 miljoen

Projectduur

Samenwerking van 1 januari 2026 tot 30 juni 2029

Partnerinformatie

Het Wetlanders-partnerschap brengt 14 organisaties uit België, Nederland, Duitsland, Frankrijk en Ierland samen, en combineert expertise van onderzoeksinstituten, ngo’s, overheden en terreinbeheerders in de regio Noordwest-Europa.