Herintroductie muurhagedis op Sint Pietersberg afgerond. Op eigen kracht verder!

De herintroductie is uitgevoerd door CNME, RAVON en Natuurmonumenten met als doel het leefgebied uit te breiden en de totale Maastrichtse populatie te laten groeien. Met het oog op risicospreiding, bijvoorbeeld t.a.v. dierziektes onder reptielen, is het ook belangrijk dat er een tweede populatie komt.

Een nieuw bolwerk voor muurhagedis 

Er zijn 65 volwassen, 38 eenjarige en 81 juveniele muurhagedissen uitgezet in de Oehoevallei op de Sint Pietersberg. Deze vallei lijkt geschikt als leefgebied voor de muurhagedis. Hier zijn op de zongerichte kalkwanden met veel structuur als scheuren en spleten aanwezig. Gedurende het project zijn verschillende biotoopmaatregelen uitgevoerd in de Oehoevallei en rond de piramidevormige rotsformaties in de ENCI-groeve. Er zijn extra overwinteringsholen geboord, steenhopen gemaakt en er is opslag van struiken en bomen verwijderd om schaduwvorming tegen te gaan.

Monitoring populatie in de Oehoevallei

De nieuwe populatie wordt sinds 2024 gemonitord. De Oehoevallei wordt zeven keer per jaar bezocht, waarbij alle waarnemingen van muurhagedissen worden genoteerd. Door dit een langere periode te doen, kunnen we zien hoe de populatie zich ontwikkelt. In 2025 zijn tijdens deze bezoeken maximaal 15 hagedissen teruggezien. Dit lijkt wat weinig, maar de hoge kalkwanden in de Oehoevallei zijn onoverzichtelijk, waardoor lang niet alle dieren gespot kunnen worden. Ook is niet de gehele populatie op alle tijdstippen van de dag gelijktijdig actief en/of zichtbaar. Daarnaast kan de overleving van hagedissen in het begin van een herintroductie een beperkende factor zijn. Verplaatsing brengt nu eenmaal stress met zich mee en de hagedissen moeten weer hun eigen territorium veroveren.

Verspreiding naar aangrenzende gebieden

Muurhagedissen zullen ook op verkenning gaan naar gebieden grenzend aan de oehoevallei. In 2025 is een oproep geplaatst om waarnemingen van muurhagedissen op de Sint-Pietersberg door te geven via een speciaal invoerportaal: waarneming.nl/go/podarcis-muralis/. In 2025 zijn er nog geen waarnemingen buiten de Oehoevallei gedaan. Voor komende jaren blijft deze oproep actueel, om zo een beeld te krijgen van de verspreiding van de muurhagedis op de Sint-Pietersberg.

Toekomst voor de muurhagedis

Via het herintroductieproject is er een basis gelegd voor een nieuwe populatie muurhagedissen. Naar verwachting wordt de muurhagedis weer een vaste bewoner van de Sint-Pietersberg. Er zijn namelijk veel geschikte plekken op de Sint Pietersberg waar de muurhagedis zich thuis kan voelen. De muurhagedis is een gidssoort voor rotsachtige milieus en de daaraan gekoppelde plant- en diersoorten en zijn voorkomen zegt tevens iets over de verbinding binnen het landschap van deze biotopen. Monitoring- en verspreidingsonderzoek zal moeten uitwijzen of de dieren zich goed vestigen, hoe groot de populatie kan groeien en tot hoever de muurhagedis zich zal verspreiden.

Dit project is uitgevoerd met financiële steun van: De Provincie Limburg, gemeente Maastricht en het Elisabeth Strouven Fonds.