Winterse werkzaamheden
Nu alle blaadjes zijn gevallen, vleermuizen een plek in de grotten hebben gevonden, dassen zich hebben teruggetrokken in hun burchten en vogels zich op beschutte plekken dicht tegen elkaar aan warm houden, is het stil in de natuur. Deze winterrust is noodzakelijk om in het voorjaar weer volop tot bloei te komen en jongen groot te brengen.

Toch gaan we de komende weken op sommige plekken deze rust tijdelijk verstoren. Niet omdat we dat graag doen, maar omdat het nodig is om de kwaliteit van het leefgebied én de veiligheid van bezoekers en omwonenden te behouden.
Waarom werken in de natuur?
Dieren en planten groeien – als de omstandigheden goed zijn – grotendeels vanzelf. De vraag “Waarom laten we de natuur niet gewoon haar gang gaan?” is dan ook begrijpelijk. Werkzaamheden kosten immers tijd, moeite en geld. Toch grijpen we bewust in, om de volgende redenen:
- voor de veiligheid van omwonenden
- voor de veiligheid van bezoekers
- om het leefgebied van zeldzame soorten te behouden en te vergroten
- om de soortenrijkdom van het gebied te behouden en waar mogelijk te versterken
Waarom juist werken in de winter?
Juist nu het stil is in de natuur kan het geluid van een kettingzaag storend overkomen. Zonder bladeren ziet alles er al kaal uit en snoeiwerk maakt dat beeld soms nog schrijnender. Toch is de winterperiode het meest geschikte moment om te werken.
Het seizoen waarin we in de natuur kunnen werken is namelijk kort. Voor half maart stoppen we, omdat dan voor veel dieren de voortplantingsperiode begint. In deze periode zijn dieren extra kwetsbaar. Deze periode duurt tot eind juli. Aansluitend gaan veel aannemers met vakantie, waardoor in de praktijk vooral de maanden september tot en met december en januari tot en met maart overblijven.
Daarnaast zijn we afhankelijk van weersomstandigheden en van de situatie ter plekke. Dat maakt de beschikbare werktijd beperkter dan het op het eerste gezicht lijkt.
Eerst ecologisch onderzoek
Voordat we aan het werk gaan, wordt altijd ecologisch onderzoek uitgevoerd. Daarbij kijken we welke soorten op een locatie voorkomen, of we er mogen en kunnen werken en wat voor de aanwezige soorten de minst verstorende periode is.
Zo is een actieve dassenburcht beschermd onder de Omgevingswet. In dat geval mogen geen werkzaamheden worden uitgevoerd die de burcht of de das verstoren. Ook controleren we bomen en struiken op nestlocaties. Zijn nesten in gebruik, dan kunnen we daar niet werken.
Amfibieën overwinteren soms onder stenen of in houtstapels. Grondverzet of het verwijderen van houtstapels is dan niet toegestaan. Dit zijn slechts enkele voorbeelden. In een soortenrijk gebied is het telkens een puzzel om een geschikt moment te vinden waarop werkzaamheden verantwoord kunnen plaatsvinden.
Aanstaande werkzaamheden
Veiligheidskap
Deze week starten we met het snoeien van bomen en struiken achter de woningen aan de Mergelweg. We werken hierbij vaksgewijs: elk jaar een ander deel, zodat we na zes jaar weer bij hetzelfde vak terugkomen. Zo voorkomen we dat bomen en struiken te groot worden en schade veroorzaken aan tuinen, woningen of de onderliggende kalkrotsen.
Vergelijkbare werkzaamheden voeren we uit boven de keermuur van het fort. De muur is onlangs gerenoveerd. Door tijdig te snoeien voorkomen we dat bomen of boomwortels schade aanrichten.

Vlinderverbinding herstellen
Daarnaast herstellen we een belangrijke vlinderverbinding tussen het kalkgrasland op Plateau Noord, via de Kiekoet naar de Oehoevallei. Vlinders mijden gesloten bosjes. Door hier de open verbinding die er ooit was weer te herstellen, vergroten we het leefgebied van de vlinders en versterken we de populaties van zeldzame vlindersoorten.
N2000-werkzaamheden
Naast onze reguliere beheerwerkzaamheden voeren we ook extra werkzaamheden uit. Dit is mogelijk dankzij een subsidieregeling van de Provincie Limburg voor het in stand houden en verbeteren van Natura 2000-gebieden (N2000). Met deze subsidie kunnen we onder andere extra maaien en begrazen, vlinderverbindingen herstellen en de kwaliteit van bosranden verbeteren. Lees meer over deze werkzaamheden op deze pagina.
Kwaliteit van bosranden verbeteren
Als onderdeel van de N2000-maatregelen maken we de komende weken de overgangen van bos naar akkers en kalkgraslanden geleidelijker. Op veel plekken is die overgang nu abrupt en ontbreekt de zogeheten mantel-zoom. Door bosranden uit te dunnen en te snoeien ontstaat ruimte voor struiken en jonge bomen van verschillende leeftijden. Dit zorgt voor meer variatie en vergroot de biodiversiteit. Lees hier meer over deze werkzaamheden.

Wat merk je ervan?
In de omgeving van de Westhelling, de Kiekoet en de volkstuintjes kun je de komende tijd het geluid van kettingzagen horen. Je ziet daar gemarkeerde bomen en struiken: zo is duidelijk welke behouden blijven en welke gesnoeid mogen worden. Vrijgekomen takkenbossen worden afgevoerd en verwerkt tot OSB- of spaanplaten; hout van mindere kwaliteit wordt ter plekke versnipperd en gebruikt voor bio-energie.
Door het snoeien kan het gebied er tijdelijk kaal uitzien. Kom in het voorjaar vooral nog eens terug en zie hoe snel kruiden, bloemen en jonge struiken deze plekken weer tot leven brengen.
Meer weten?
Wil je op de hoogte blijven van ontwikkelingen in natuurgebied Sint-Pietersberg? Abonneer je dan op deze nieuwsbrief.
Wil je meer weten over specifieke werkzaamheden? Lees de posters in het veld of stuur een mail naar [email protected]










