Ontwerp-Natuurplan: durf te kiezen voor natuur
Nederland heeft deze zomer haar ontwerp-Natuurplan voor de Europese Natuurherstelverordening ingediend. Daarmee is geschetst hoe Nederland natuur wil herstellen en welke opgaven er nog liggen. Dat is een belangrijke stap, maar de echte keuzes moeten nog worden gemaakt. Vandaag debatteert de Tweede Kamer hierover.
De Europese Natuurherstelverordening verplicht lidstaten om natuur te herstellen die de afgelopen decennia is verslechterd. Dat is een verbreding ten opzichte van het huidige natuurbeleid en gaat over meer dan Natura 2000-gebieden. Ook landbouwgebieden, bossen, rivieren, stedelijk groen en natuur op zee moeten worden hersteld en beter worden beschermd.
Natuurherstel maakt Nederland sterker.
Als wij de natuur beschermen, beschermt de natuur ons. Een gezonde natuur is de essentiële basis voor een leefbare samenleving en duurzame voedselvoorziening, vergroot onze veiligheid, maakt ons weerbaar tegen hitte, droogte, watertekort en geeft ruimte aan een toekomstbestendige economie. De Natuurherstelverordening (NHV) biedt de kans om natuurherstel eindelijk structureel aan te pakken en zo de basis van maatschappelijke welvaart veilig te stellen.
Maak keuzes en wees concreet
Het Ontwerp-Natuurplan is nu ingediend, het definitieve Nederlandse natuurplan moet in 2027 klaar zijn. Het Planbureau voor de Leefomgeving publiceerde deze week haar reflectie op het Ontwerp-Natuurplan. Ook Natuurmonumenten analyseerde het plan. Belangrijkste bezwaren zijn dat het plan nog niet concreet genoeg is en keuzes niet worden gemaakt. Dat beaamt ook het PBL. Zo is niet duidelijk waar maatregelen worden getroffen, welke acties moeten worden genomen om de doelen te halen, en welk budget er beschikbaar is hiervoor. Natuurmonumenten pleit voor een nieuwe versie (met concretere maatregelen en bijbehorende budgetten) van het plan op 1 november, zodat hierover (opnieuw) kan worden gedebatteerd in januari.
Meer dan stikstof
De afgelopen jaren ging het in de politiek – als het over natuur ging – vooral over stikstof. Maar de natuur staat onder druk door meer factoren: verdroging, vervuiling, klimaatverandering. De Europese Natuurherstelverordening gaat over het herstel van complete ecosystemen en systeemherstel. Want niet alleen de kwetsbare Natura 2000-gebieden staan onder druk. Ook de biodiversiteit in landbouwgrond, bossen, rivieren en in steden staat onder druk. Systeemherstel betekent ook dat je de bedreigingen voor de natuur moet aanpakken: natuurherstel kan niet alleen binnen natuurgebieden zelf, omdat de bedreigingen van buiten komen. Dus de stikstofuitstoot moet omlaag, water moet schoner en eerlijker worden verdeeld en klimaatverandering moet zoveel mogelijk worden tegengegaan.
Kijk verder vooruit
Het Ontwerp-Natuurplan is nu vooral gericht op de eerste doelen voor 2030. De natuurherstelwet bevat echter ook verplichtingen voor 2040 en 2050. Zowel voor boeren, als terreinbeherende organisaties (zoals Natuurmonumenten) en en provincies is langjarig beleid belangrijk. Het moet helder zijn waar Nederland uiteindelijk naartoe werkt, zodat we de juiste investeringen op het juiste moment kunnen doen.
Wees eerlijk over wat nog nodig is
Het ontwerp-Natuurplan beschrijft welke bijdrage bestaand beleid kan leveren aan natuurherstel, maar niet welke restopgave er overblijft. Dat is wel nodig, want pas dan kun je een inschatting maken welke investeringen en maatregelen extra nodig zijn. Verder ontbreekt het ontwerp aan helderheid. Pas als klip en klaar is wat er moet en wat dat kost, is het plan geloofwaardig en uitvoerbaar.
