Ga direct naar inhoud
Nieuws

Wasplaatjes op Fort Waver-Amstel

23 februari 2026 | Olga Ekelenkamp

Ooit van wasplaatjes gehoord? En nee, het zijn geen alternatieve wasblokjes voor in de vaatwasser of wasmachine. Wasplaten zijn kleine, zeldzame paddenstoeltjes die op verschraalde graslandjes voorkomen.

Ridderwasplaat op Fort Waver-Amstel

Het leuke is: dit najaar hebben ze ook op Fort Waver-Amstel gestaan. Het lijkt misschien een verlaat nieuwtje, maar juist in de winter krijgen onze boswachters de inventarisatierapporten binnen van vrijwilligers, collega’s of bureaus die onze broedvogels, libellen, flora of paddenstoelen hebben geteld. En dit jaar had de werkgroep paddenstoelen Noordwijk van de Nederlandse Mycologische Vereniging goed nieuws voor ons.

Wonderlijke namen

Wasplaatjes zijn er in alle soorten en maten en bezitten de meest wonderlijke namen. Denk aan een Papegaaizwammetje, Klaprooswasplaat of Honingwasplaat. Nederland telt ongeveer vijftig soorten wasplaten. Twee daarvan hebben afgelopen jaar op Fort Waver-Amstel staan pronken: de Ridderwasplaat én de Geurende wasplaat. Het bijzondere van die laatste wasplaat is dat het paddenstoeltje naar Russisch leer ruikt. Dan moet je denken aan een rokerige, houtachtige leergeur! Wat veel wasplaten gemeen hebben is een vettige steel en hoed. Ook de plaatjes aan de onderkant (die van de steel naar de rand van de hoed lopen) voelen aan alsof ze van was zijn gemaakt. De plaatjes van de Ridderwasplaat zijn echter nét wat anders: die lopen als een soort slotgracht om de steel heen. 

Méér dan wasplaatjes

Gelukkig bleef het op Fort Waver-Amstel niet bij de twee soorten wasplaatjes! Ook paddenstoelen als de Grasvlamhoed, het Roze mestknopsteeltje, Kaneelkleurig breeksteeltje en de Slanke kopergroenzwam zijn gevonden tijdens de inventarisatie.

Kritische paddenstoelen

Het is geen toeval dat juist op Fort Waver-Amstel wasplaatjes en andere zeldzame paddenstoelen groeien. Ze stellen namelijk nogal wat voorwaarden aan hun groeiplaats en laat het forteiland nu aan veel van die eisen voldoen. Ten eerste houden ze van een schrale bodem: voedselarm en niet bewerkt met mest. Check! Ook houden ze er niet van als hun groeiplaats wordt bewerkt met zware machines of te vaak wordt betreden door schoenzolen. Check! En de soorten op Fort Waver-Amstel houden ervan dat het lekker droog en zanderig is. Check!

Dat betekent niet dat we op onze lauweren gaan rusten! We gaan dit jaar een nieuw beheerplan maken en zorgen dat we de graslanden op Fort Waver-Amstel en de andere forten nog iets schraler en voedselarmer maken. Dat willen we doen door zeker twee keer per jaar te maaien en het maaisel af te voeren. Wie weet kunnen we dan de komende jaren nóg meer soorten wasplaten tellen!
 

Boswachter Olga Ekelenkamp
Olga Ekelenkamp