Ga direct naar inhoud
Nieuws

Nieuw graasplan helpt heide en heidesoorten op het Dwingelderveld

15 juli 2026 | Sanne van Gemerden

Natuurmonumenten heeft een nieuw graasplan gemaakt voor het Dwingelderveld. Hierin staat welke terreindelen extra begrazing door de schaapskudde nodig hebben en welke gebieden juist ontzien moeten worden. Kwetsbare soorten die afhankelijk zijn van heidelandschappen zoals gentiaanblauwtje, klokjesgentiaan en Arnica profiteren hiervan.

Schaapskudde Dwingelderveld

Iedere ochtend trekt de schaapsherder met de Drentse heideschapen vanuit schaapskooi Achter ’t Zaand in Lhee het Dwingelderveld op. Soms al om 5.30 uur, om voordeel te hebben van koele ochtend. De kudde graast op de heide en eet gras, jonge boompjes en struiken. Zo blijft de heide open en gevarieerd. Dat is belangrijk voor veel bijzondere planten en dieren die juist van een open heidelandschap afhankelijk zijn.

Schaapsherder Anja Prent op het Dwingelderveld

‘De schapen helpen om vergrassing tegen te gaan’ legt herder Prent uit, terwijl ze hond Finn bij zich roept. ‘Ook voorkomen de schapen dat bomen en struiken de heide langzaam overnemen. Door hun dagelijkse werk blijft er ruimte voor soorten die het op de heide steeds moeilijker krijgen’. Vrolijk vervolgt ze: ‘Een van die soorten is de klokjesgentiaan, ze staan hier verderop al in bloei! Deze opvallende blauwe bloemen groeien op vochtige heidevelden. Ze hebben voldoende licht nodig om te kunnen bloeien’. 

Gentiaanblauwtje op klokjesgentiaan

Ook het zeldzame gentiaanblauwtje profiteert van goed heidebeheer. Deze bijzondere vlinder legt zijn eitjes alleen op de klokjesgentiaan. Zonder deze plant kan de vlinder niet overleven. Daarnaast heeft ook arnica, een karakteristieke heideplant met gele bloemen, baat bij een open en voedselarme heide.

Drentse heideschapen

Elke dag een zorgvuldige keuze

De schaapsherder bepaalt iedere dag waar de kudde gaat grazen. Dat gebeurt niet zomaar. Daarbij wordt gebruikgemaakt van een graasplan. Hierin staat welke terreindelen extra begrazing nodig hebben en welke gebieden juist ontzien moeten worden.

De schaapsherder: ‘Natuurmonumenten heeft dit jaar een nieuw graasplan opgesteld voor de komende zes jaar. In dit plan is zorgvuldig gekeken naar plekken waar veel vergrassing optreedt, waar kwetsbare planten en dieren voorkomen en waar andere beheermaatregelen plaatsvinden, zoals maaien en plaggen.’

Door deze maatregelen goed op elkaar af te stemmen, kunnen de schapen gericht worden ingezet. Zo werkt Natuurmonumenten samen met de schaapsherder aan een gezonde en afwisselende heide. Een heide waar bijzondere soorten ook in de toekomst een plek blijven vinden.

Arnica

Arnica is een zeldzame bloem die het beschermen waard is

Wil je weten wat de toekomstvisie is van Natuurmonumenten? Download dan de gebiedsvisie van het Dwingelderveld.

Sanne van Gemerden
Sanne van Gemerden

Boswachter communicatie en beleven Zuid Drenthe