Van Schiermonnikoog naar Senegal en weer terug
Sommige vogels verrassen zelfs de onderzoekers die hen al jaren volgen. Dat geldt zeker voor lepelaar Iwik. Deze ervaren vogel werd in 2025 voorzien van een zender, waardoor haar trektocht nauwkeurig gevolgd kon worden. Hoewel haar naam verwijst naar een dorp in Mauritanië, bleek dat niet haar uiteindelijke winterbestemming te zijn.
Een bekende vogel krijgt een naam
Op 26 mei 2025 kreeg een vrouwtjeslepelaar op de kwelder van Schiermonnikoog een zender. Daarbij ontdekten onderzoekers dat ze al gekleurde ringen om haar poten had. Uit gegevens van de Werkgroep Lepelaar bleek dat zij deze ringen al in 2013 had gekregen, eveneens op de kwelder van Schiermonnikoog.
Sindsdien was de vogel regelmatig waargenomen op de kwelder, het wad en in de Westerplas. Bijzonder was dat zij ook was gezien in Mauritanië, in het Nationaal Park Banc d’Arguin bij het dorpje Iwik in Mauritanië. De Banc d’Arguin is een belangrijk overwinteringsgebied voor Nederlandse lepelaars en ligt op ruim 4.200 kilometer van Schiermonnikoog.
De keuze voor een naam was dan ook snel gemaakt: deze lepelaar werd Iwik genoemd. Sinds het aanbrengen van de zender is Iwik voor iedereen te volgen. Via de website van Global Flyway Network of de app Animal Tracker is precies te zien waar zij zich bevindt en welke routes zij aflegt.
Op trek naar West-Afrika
Op 20 september 2025 vertrok Iwik van de kwelder van Schiermonnikoog. In één dag vloog zij naar de Franse kust bij Saint-Nazaire en een dag later bereikte ze Noord-Spanje. Vervolgens zette ze koers naar Zuid-Spanje, waar ze ongeveer een week verbleef.
Daarna stak ze bij Cádiz over naar Marokko. Op 9 oktober kwam ze aan in het beroemde natuurgebied Merja Zerga. Lang bleef ze daar niet, want de volgende dag vervolgde ze haar reis.
De grote vraag was natuurlijk of Iwik ook haar naamgever zou bezoeken: het dorpje Iwik in de Banc d’Arguin. Dat deed ze inderdaad. Tot verrassing van de onderzoekers bleef ze er echter maar kort. Op 15 oktober trok ze verder naar het zuiden, naar Noord-Senegal. Daar bracht ze de hele winter door in het stroomgebied van de Senegalrivier, de grensrivier tussen Mauritanië en Senegal. Dit belangrijke leefgebied voor watervogels ligt ongeveer 4.500 kilometer van de Waddenzee.
Tijdens haar verblijf ontmoette Iwik niet alleen Europese soortgenoten. In Senegal kwam ze ook Afrikaanse lepelaars tegen. Die lijken op het eerste gezicht op onze lepelaars, maar verschillen duidelijk in uiterlijk. Afrikaanse lepelaars hebben een rode kale kop, gele ogen en rode poten.
Terug op Schiermonnikoog
In juli 2026 keerde Iwik terug naar Schiermonnikoog. Daar bleek ze een partner te hebben gevonden: een in Loire-Atlantique geringde Franse lepelaar. Op camerabeelden was te zien dat het paar samen op het nest stond.
Hun broedseizoen verliep succesvol. Ze brachten twee jongen groot en hadden geluk dat hun nest de overstroming van 15 mei overleefde. Het lag op een hoger deel van de kwelder en bleef daardoor gespaard. Ook de zware regenval en de daaropvolgende hitteperiode in juni kwamen de jongen te boven.
Nu rest nog één vraag: waar zullen de jongen van Iwik straks gaan overwinteren? Kiezen zij voor Mauritanië, net als hun moeder? Of vliegen ze misschien nog verder door naar Senegal? Dankzij ringonderzoek en moderne zenders kunnen we hun avonturen in de toekomst wellicht volgen.
