Begin 2026 volgende fase duinherstel Zuid-Kennemerland

>> Update medio december: de planning van het project is aangepast. Vanwege aanvullend onderzoek op archeologie lukt het allemaal niet meer vóór het broedseizoen. We verwachten in september te starten met de uitvoering van het project. <<

 

Nationaal Park Zuid-Kennemerland is een van de meest afwisselende duingebieden van Nederland. Over een breedte van vijf kilometer wisselen strand, open duinen met stuifkuilen en natte valleien, bloemrijke graslanden, struwelen en duinbossen elkaar af. Aan de oostkant liggen oude landgoederen met monumentale bomen en lanen. Die variatie maakt het gebied uniek: zeldzame planten en dieren voelen zich hier thuis, van het duinviooltje tot de aardbeivlinder. Maar die rijke duinnatuur staat onder druk door stikstof en te weinig wind. 

Wind met kalkrijk zand 

Om de duinen gezond te houden, is herstel nodig. De natuur kan dat niet meer alleen. Afgelopen jaren is in Duin en Kruidberg op veel plekken al gewerkt aan duinherstel. De woekerende Amerikaanse vogelkers is weggehaald zodat duingrasland kan herstellen. Soms grootschalig door de bodem te plaggen en vele hectares kleinschalig door met de steekschop en minikraantje struiken te verwijderen. Elk jaar wordt een deel van het gebied nagelopen om invasieve exoten te verwijderen, voordat ze bloeien en zaad verspreiden.

Vanuit de windsleuven in de zeereep die in 2012 zijn gemaakt komt de wind harder en verder het gebied in en deze brengt vers kalkrijk zand mee. Wind en stuivend zand spelen een grote rol bij het herstel van de duinen en hun rijkdom aan planten en dieren. Dat kalkrijke zand is essentieel voor duinplanten die van schrale, kalkrijke omstandigheden houden. 

De maatregelen versterken elkaar: waar wind, zand en kalk weer ruimte krijgen, ontstaat vanzelf een rijk en afwisselend duinlandschap. 

Werkzaamheden 2026: ruimte voor wind in het open duin

Begin 2026 starten nieuwe werkzaamheden van het herstelprogramma. Bij het Cremermeer en het Olmenpad in Duin en Kruidberg verwijderen we zo’n 14 hectare aan bosjes. Deze staan als een windscherm tussen zee en de duinvalleien. Door ze weg te halen, kan de zeewind weer zout, zand en kalk ver het gebied in brengen. De planten in de duinvalleien gaan daar van profiteren.

De werkzaamheden gebeuren zorgvuldig en buiten het broedseizoen, volgens een ecologisch werkprotocol. Ze sluiten aan op eerder herstelwerk en maken deel uit van een natuurherstelprogramma dat tot 2032 loopt. De komende jaren worden vooral gebruikt om invasieve soorten verder te verwijderen. Bezoekers kunnen tijdelijk werkverkeer of afgezet terrein tegenkomen, vooral rond het Cremermeer en langs het fietspad tussen De Doorbraak en het Cremermeer. 

Met deze maatregelen werken we aan natuurherstel en de doelen van Natura2000 voor dit gebied. De werkzaamheden in het Nationaal Park Zuid-Kennemerland worden gefinancierd door de provincie Noord-Holland. 

Als alle vergunningen rond zijn, wordt het werk gestart.

Resultaten duinherstel 

Op plekken die eerder zijn geplagd, zien we de resultaten al terug:
bijvoorbeeld langs de Koningsweg bij het Olmenpad in Duin en Kruidberg groeit weer een rijke duinvegetatie met tijm, duinviooltje, kleverige reigersbek en duinsterretjesmos. Insecten als zandloopkevers en harkwespen keren er terug, net als vlinders die van open duingraslanden afhankelijk zijn.

Vooruitblik

De komende jaren gaan we door met dit herstelwerk. Tot en met 2032 voeren we op verschillende plekken maatregelen uit, steeds afgestemd op wat de natuur nodig heeft.

Door stap voor stap te werken aan het herstel van wind, zand en kalk, blijft Zuid-Kennemerland een levend duinlandschap — veerkrachtig, vol afwisseling en rijk aan planten en dieren die hier thuishoren.

• Meer informatie: Duinherstel in Nationaal Park Zuid-Kennemerland | Natuurmonumenten
• NH Nieuws laat het ook zien in een video (12min): Na bulldozers neemt nu de natuur het weer over in Duin en Kruidberg - NH Nieuws