Blauwgrasland in bloei in de Nieuwkoopse Plassen

Het kleurrijke grasland wemelt van het leven: de bloemen trekken insecten aan en vogels laten zich horen en zien. Natuurmonumenten nodigt iedereen uit om dit zeldzame landschap zelf te komen beleven. Dit is hét moment om eropuit te trekken en te genieten van bijzondere natuur. 

Ga op pad en beleef het voorjaar

“Blauwgrasland laat in het voorjaar meteen zien hoe rijk en levendig het kan zijn,” zegt boswachter Juriaan van Leeuwen van Natuurmonumenten. “Je ziet hier natuur die je bijna nergens anders meer tegenkomt. Blauwgrasland behoort tot de meest soortenrijke graslanden van Nederland, maar is ook één van de meest kwetsbare.” Wandelaars, natuurliefhebbers en fotografen zijn welkom, uiteraard met respect voor de natuur. 

Blijf op de paden en geef vogels de rust die zij nodig hebben in het broedseizoen. Kom naar het uitzichtpunt De Bovenlanden bij Woerdense Verlaat, wandel over de Hollandsekade vanaf werkschuur De Kievit van de boswachters van Natuurmonumenten of geniet vanaf het wandelpad van de blauwgraslanden van Staatsbosbeheer in de Meije.

• Kom naar het uitzichtpunt De Bovenlanden bij Woerdense Verlaat;
• Wandel over de Hollandsekade vanaf werkschuur De Kievit van de boswachters van Natuurmonumenten richting Lusthof de Haeck;
• Geniet vanaf het wandelpad van de blauwgraslanden van Staatsbosbeheer in de Meije.

Lichtblauwe gloed over de velden 

Van oudsher kleurden grote delen van West-Nederland blauw. Blauwgrasland is een bijzonder type grasland dat ontstaat op natte, voedselarme bodems met schoon water. De lichte blauwgroene gloed in het gras gaf het landschap zijn naam. In het voorjaar verschijnen karakteristieke planten zoals blauwe zegge, Spaanse ruiter, blauwe knoop en verschillende orchideeën. Ook insecten profiteren van deze rijkdom. Blauwgrasland is in Nederland zeldzaam geworden doordat schoon water en voedselarme omstandigheden steeds schaarser zijn. Juist daarom is behoud en herstel van dit landschap zo belangrijk. Het vraagt om zorgvuldig beheer en een goed ingericht watersysteem. “Dit landschap verdwijnt als je het niet actief beschermt,” zegt Van Leeuwen. “Blauwgrasland laat zien hoe schoon water, natuur en bewuste keuzes met elkaar verbonden zijn.”

Herstel blauwgraslanden 

Omdat blauwgrasland onder druk staat en uitbreiding nodig is om dit zeldzame type grasland voor Nederland te behouden, investeren Natuurmonumenten en de Provincie Zuid-Holland de afgelopen jaren ook in herstel. In de Bovenlanden bij Woerdense Verlaat en in de Meijegraslanden is op geschikte plekken het watersysteem aangepast en de voedselrijke bovenlaag verwijderd. Boswachter Van Leeuwen legt uit: “Maaien en het afvoeren van gras is belangrijk beheer, maar in dit geval niet voldoende. In onze bodem is in de loop der jaren een voedselrijke bovenlaag ontstaan. Zolang die laag blijft liggen, krijgen bijzondere soorten geen kans meer om terug te komen.” Veel voorkomende grassen en kruiden verdringen dan de typische blauwgraslandplanten. Daarom is op sommige plekken plaggen noodzakelijk: het zorgvuldig verwijderen van de voedselrijke bovenste bodemlaag. “Plaggen klinkt ingrijpend, maar het is soms de enige manier om het landschap écht een nieuwe start te geven,” zegt Van Leeuwen. “Met resultaat! We zien zeldzame planten stap voor stap terugkomen.” 

 

Ook dit jaar werken Natuurmonumenten en de provincie samen aan het herstel van blauwgrasland op geschikte locaties in Bodegraven-Noord. Daar worden waterpeil en de bodem aangepast, zodat over enkele jaren opnieuw kenmerkende soorten van het blauwgrasland tot bloei kunnen komen. “Wie wil zien waarom we ons zo inzetten voor blauwgrasland, nodig ik uit om nu te gaan kijken,” zegt Van Leeuwen.