Wandelen

Wandelroute Noordal, vlak bij Noorbeek

Wandelroute Noordal, vlak bij Noorbeek

4.3 km

Waar

Noordal

Vertrekpunt

Café d'r Pley

Wandelen

Wandelroute Noordal, vlak bij Noorbeek

Wandel langs 'graften en grubben' en loop door het leefgebied van de kleine hazelmuis en grote glanrunderen. Foto's: Mieke Lauvenberg

 

Praktische informatie

Bereikbaarheid

  • START

Startpunt

Café d'r Pley: Toon op kaart

Aanrijdroute auto

Vanuit Maastricht volg Gulpen, Vaals. Ga vóór Gulpen rechtsaf richting Reijmerstok, Noorbeek en Belgische grens. Ga na Reijmerstok rechtsaf richting Noorbeek. In Noorbeek ligt het café bij de kerk.

De route

 Startpunt

1Weertoren

Bij de start bij cafe d’r Pley zie je links enkele karakteristieke Limburgse boerenhoven en rechts de mooie Sint Brigidakerk.KerkOmstreeks 1000 na Christus stond hier al een kerk! Deze eerste kerk werd gebouwd op een kunstmatige heuvel. Nog steeds is er ongehouwen natuursteen te vinden in de onderbouw van de toren. Dat materiaal stamt vermoedelijk uit de 11e/12e eeuw.Schuilplek bij gevaar De toren diende mogelijk ook als weertoren: een versterkt gebouw waar dorpelingen zich bij gevaar konden terugtrekken.

2Maretak

De maretak is misschien wel de meest kenmerkende plant van Zuid-Limburg. Deze plant groeit als een soort nestbol in bomen en tapt voedsel af van de boom.Altijd groenNet als hulst en klimop blijft de maretak het hele jaar door groen. De plant wordt ook wel vogellijm of mistletoe genoemd.Kelten en druïdenDe maretak is als plant sterk verbonden met de oude Kelten. De oerbron van onze kennis over de Keltische maretakcultussen komt van de Romein Plinius de Oudere (23/24-79 na Christus). Hij was militair, magistraat en schrijver van een omvangrijk oeuvre. In zijn boek Historia Naturalis schrijft hij over het voor hem zo vreemde Keltische volk van het Europese vasteland, de Galliërs. Over hun maretakrituelen, zegt hij het volgende: “We mogen niet vergeten melding te maken van de hoge verering van de maretak bij de Galliërs. Voor de druïden, zoals ze hun tovenaars noemen, is niets zo heilig als de maretak en de wintereik”.
Maretak

3Holle wegen

Tijdens je wandeling kom je graften, holle wegen en hagen tegen. De onverharde weg waar je nu wandelt, gaat langzaam over in zo'n holle weg.Graften  Om erosie op de hellingen tegen te gaan legde men graften aan. Door de aanplant van heggen werd afspoelend materiaal tegengehouden. Op den duur ontstonden hierdoor een soort terrassen met een steile rand aan de kant van de heg. Graften ontstaan ook op een natuurlijke manier: daar waar het lössdek dun was, en door insnijding van water in het krijtgesteente, ontstonden op natuurlijke wijze onbegroeide steilwanden.Holle wegenDoor inslijting zijn vele holle wegen ontstaan. Zij vormen nu één van de karakteristieke onderdelen van het Zuid-Limburgse landschap. Soms zijn holle wegen ontstaan als erosiegeul (grub), op andere plekken door het veelvuldig gebruik door paard en wagen die de weg steeds verder uitsleten, op weg van de boerderij naar de hoger gelegen akkers en terug.HoutkapHolle wegen kennen vaak dicht beplante steile wanden. De knotbomen, boomstoven en struiken duiden op geriefhout: hout dat gekapt en gebruikt werd in het dagelijks leven.
Holle wegen

4Grensboom

Je staat nu op de Nederlands-Belgische grens. Vroeger dienden alleen staande, solitaire, bomen vaak als natuurlijke grenspaal. Maar je ziet hier ook nog grensstenen uit de tijd van Napoleon. Dit zijn Obeliskvormige stenen palen. Moderenre grenspalen zijn van gietijzer. Zo staat Grenspaal 22 op de grens tussen Sint-Maartens-Voeren (België) en Noorbeek (Nederland) bij 'Kattenrot'. Aan de overkant van de weg is een drinkplaats voor vee, die ook al wordt vermeld in een document van 1843.
Grensboom

5Grote lijster

De vogel die je hier in de omgeving vaak al vanaf einde winter tot de zomer kunt horen, is de grote lijster. Deze zangvogel uit de familie van lijsters, waar bijvoorbeeld de merel ook bij hoort, zingt altijd, zelfs als het slecht weer is. Hij heeft een mooie heldere zang, die erg ver draagt. Tevens past deze grote lijster helemaal thuis in dit gebied, want hij is dol op de bessen van de maretak. In zijn wetenschappelijke naam is dat zelfs beschreven: Turdus viscivorus. Het laatste deel slaat op maretak, want de wetenschappelijke Latijnse naam van deze plant luidt: Viscum album.
Grote lijster

6Natuurlijk bos

De Belgische natuurorganisatie Natuurpunt beheert hier de natuur. Natuurpunt en Natuurmonumenten vormen in dit gebied een saai en eentonig productiebos om naar een natuurlijk en gevarieerd eikenhaagbeukbos dat hier thuis hoort.Europees projectDie werkzaamheden worden mogelijk gemaakt dankzij het Interreg project. Hierin werken 13 partners samen om binnen de Eurregio, het gebied tussen Aken, Luik en Maastricht, voor mens en natuur aantrekkelijker te maken.Natuur op de grensHet is letterlijk en grensgebeid tussen 3 landen en een leefgebied voor heel bijzondere planten en dieren. Om hen een kans te geven in dit verstedelijkte gebied, is het belangrijk dat er verbindingen gemaakt worden tussen de verschillende natuurgebieden. Dit is van levensbelang!

7Hazelmuis

De afwisseling van verschillende begroeiing in onder meer het kleine stukje grasland, vormt de ideale leefomgeving voor allerlei dieren, waaronder de hazelmuis.WinterslaapDe hazelmuis behoort tot de familie van slaapmuizen. Deze muizen, houden in tegenstelling tot ander muizen, wel een winterslaap. De hazelmuis komt in Nederland alleen voor in Limburg! Helaas is de kans klein dat je er eentje ziet: het is een nachtdier, dat overdag in zijn bolvormige nest ligt te slapen.Lange staartHazelmuizen hebben vingers en tenen, die helemaal zijn aangepast aan het leven in bomen en struiken. Groot zijn ze niet, want een volwassen hazelmuis is hooguit 9 centimeter lang, maar ze hebben wel een bijna even lange staart.AlleseterHazelmuizen eten van alles wat ze in de bomen tegen komen. Dat zijn dan natuurlijk hazelnoten, kastanjes en eikels, maar ook vruchten, bessen, insecten, eieren en soms zelfs een jong zangvogeltje.
Hazelmuis

8Vroedmeesterpad

Natuurmonumenten maakte deze poel geschikt voor de vroedmeesterpad. Je hoort deze amfibie eerder dan dat je hem ziet! Het mannetje maakt dan ook een zeer bijzonder lokgeluid. Dit geluid lijkt op een monotone korte fluittoon, die om een paar seconden wordt herhaald. Veel mensen zeggen, dat het lijkt op iets van een generator.Leefgebied van de pad  Vroedmeesterpadden leven in poeltjes in kalkrijke omgevingen. Ze voelen zich daarom helemaal thuis in de omgeving van Noorbeek.Mannelijke kraamhulp Na de voortplanting vindt er iets bijzonders plaats. Het is niet het vrouwtje, maar het mannetje dat letterlijk de drager is van de eitjes! De mannetjes dragen de eiersnoeren enkele weken bij zich, tot de eitjes uitkomen.
Vroedmeesterpad

9Glanrunderen

Met een beetje geluk zie je hier vlak bij in het veld glanrunderen grazen. Dit zeldzame ras proberen we voor uitsterven te behoeden. Zo liepen er in de 19e eeuw van dit ras in de Duitse Eiffel nog 140.000 dieren rond, nu zijn dat er nog maar 1.000! Natuurmonumenten presenteerde in 2002 het ras aan het publiek. In totaal kwamen toen negen koeien en zeven kalveren uit Duitsland naar Noorbeek.Samen met andere partijen In 2002 is een samenwerkingsverband opgericht. Natuurmonumenten, de Vlaamse organisatie Natuurpunt en een particuliere Limburgse boer sloten zorgden er voor dat de glanrunderen op een aaneengesloten, grensoverschrijdend natuurgebied van 120 hectare konden grazen. Het Noordal werd dus de kraamkamer van dit prachtige runderras.
Glanrunderen

10Boomgaard

Ook deze pruimenboomgaard, recht voor je, nemen we onder handen. De oude knoestige, mooie fruitbomen blijven grotendeels staan, maar door aanplant van jonge bomen zorgen we dat de boomgaard ook nog een toekomst heeft. Zo kun je in lengte van jaren genieten van de witte voorjaarsbloesem en lijsters zien snoepen van het fruit. Het bosje aan de linkerkant hebben we omgevormd tot een meer gevarieerd bos.
Boomgaard

11Biddend in de lucht

Bij deze wijngaard ziet u boven de gaard een nestkast uitsteken, dit is een torenvalk-nestkast. De torenvalk vliegt in dit gebied veel rond. Deze mooie roofvogel kun je vaak waarnemen biddend boven dit fraaie landschap. Sta eens even stil als je die vogel ziet 'bidden'! Als je een verrekijker bij je hebt, dan kun je misschien zelfs zien dat de valk alles beweegt, om op zijn plek te blijven, behalve de kop. Plotseling kunnen ze naar beneden duiken om hun prooi te verrassen.
Biddend in de lucht
4.3 km

Wandelroute Noordal, vlak bij Noorbeek