Ga direct naar inhoud
Nieuws

Waarom laten we dood hout liggen?

11 december 2024 | Dionne Schouten-Heinrici

Tijdens je ronde door het bos kom je het vast en zeker tegen; dode takken en boomstammen die langs het pad en in de bosjes liggen. Voor ons is het een bewuste keuze om ze daar te laten liggen, want het is ontzettend goed voor de natuur!

omgevallen populier

Over bomen die omvallen

Maar eerst iets over het omvallen van die bomen. Want dat gebeurt natuurlijk niet zomaar. Het is grotendeels een natuurlijk proces. Takken en stammen breken af of vallen om door bijvoorbeeld ziekte, ouderdom, droogte, verdrinking, voedselgebrek, wind, bliksem of een combinatie. Midden in de bossen laten we dit lekker gebeuren. Langs de paden voeren we echt boomcontroles uit. We kijken of er zieke bomen tussen staan en of deze een gevaar vormen voor voorbijgangers. Als de veiligheid in het geding is, kunnen we besluiten om bepaalde takken of de boom in zijn geheel om te zagen. Dit dode hout laten we achter in de bosjes. 

Soorten dood hout

Dood hout is namelijk enorm aantrekkelijk voor allerlei soorten organismen. Die vestigen zich graag en gemakkelijk hierin. Bomen die op een natuurlijke manier dood gaan zijn hierbij veel interessanter voor deze organismen dan bomen die met de hand zijn gekapt. Bomen sterven langzaam, soms duurt dit wel tientallen jaren. Organismen vinden juist in deze lange tijd van afsterven een plekje. 

Is de boom eenmaal gestorven, dan maakt het verschil of deze overeind blijft staan of op de grond komt te liggen. En wat voor soort hout het is. Al deze factoren trekken namelijk weer andere soorten aan. Spechten kunnen in hoog dood hout nesten maken en er hun voedsel verzamelen. Bomen die op de grond liggen kunnen een schuilplaats vormen voor bijvoorbeeld kikkers. Een vliegend hert gaat goed op een stervende eik. Schimmels uit dit zachtere, rottende hout zorgen dat bepaalde stoffen vrijkomen die hij nodig heeft. 

Dood hout schimmel

Paddenstoelen

Misschien associeer je omgevallen bomen wel met paddenstoelen. Dat kan kloppen, want die zie je er vaak op groeien. Veel paddenstoelen zijn afhankelijk van dood hout. Een gezonde boom kan uit zichzelf schimmels goed buiten houden. Bij een zieke boom werkt de afweer minder goed en kunnen er gemakkelijk schimmels in trekken. Zie je een boom waar paddenstoelen op groeien? Dan weet je dus dat die verzwakt is. Het is een langzaam proces, maar uiteindelijk breken de paddenstoelen het natuurlijke materiaal af. Waarna er weer ruimte en voedingsstoffen zijn voor nieuwe begroeiing.

Bron van voedsel

Die paddenstoelen waar ik het net over had, worden weleens opgegeten door verschillende diersoorten. Denk bijvoorbeeld aan slakken, insecten, muizen en eekhoorns. Er zijn ook allerlei insecten die zich vestigen in dood hout. Veel vogels doen zich hier weer aan tegoed. Het dode hout wat we laten liggen, wordt dus een voedselbron voor allerlei bosdieren.

Het klinkt gek, maar: dood doet leven. In onze bossen laten we zoveel mogelijk hout liggen. Daarom vragen we je als bezoeker om dat ook te doen. Een tak voor de hond kan geen kwaad, maar neem alsjeblieft niet het halve bos mee voor je kachel. En blijf op de paden, want die controleren we dus op boomveiligheid.
 

Dionne Schouten-Heinrici

Boswachter Communicatie en Beleven