Ga direct naar inhoud
Nieuws

“Begin van het einde van de natuur- en stikstofcrisis”

26 juni 2026 | Naomi Persoon

Natuurmonumenten ziet in de vandaag gepresenteerde kabinetsplannen een langverwachte én hoogstnoodzakelijke doorbraak in de stikstofaanpak. Het geeft perspectief op natuurherstel door meerdere problemen tegelijk aan te pakken en daarmee stap voor stap weer ruimte te creëren voor woningbouw, boeren en ondernemers.

Klutenkuiken ziet eigen spiegelbeeld

Essentieel is dat Nederland dit pakket omarmt en in beweging komt om dit uit te gaan voeren. Dit vraagt om actie van álle overheden en betrokken partijen. 

“Dit kan het begin zijn van het einde van de natuur en -stikstofcrisis,” zegt Jeroen de Koe, directeur van Natuurmonumenten. “Het is een omvangrijk pakket, waarbij zonering de ruggengraat is, omdat het meerdere problemen tegelijk aanpakt: stikstof, water, en meer ruimte voor natuur.

Uiteindelijk gaat het erom dat het totale pakket leidt tot een land in balans met natuur: in natuurgebieden, in de zones daar omheen en in het land als geheel - Jeroen de Koe

Goed dat het kabinet kiest voor stevige zones en gaat voor een grondgebonden landbouw.” Duidelijkheid is daarbij geboden, zo vragen natuurbeheerders en (boeren)ondernemers van het kabinet: ''Het moet kraakhelder zijn wat er binnen die zones dan precies wel en niet mogelijk is. Dat geeft boeren ook duidelijkheid en perspectief. Uiteindelijk gaat het erom dat het totale pakket leidt tot een land in balans met natuur: in natuurgebieden, in de zones daar omheen en in het land als geheel.''

Effecten op de natuur  

Met overgangszones kiest het kabinet ervoor om te werken aan systeemherstel. Met heldere afspraken geef je letterlijk meer ruimte aan natuur en breng je vervuiling omlaag. Dan keren planten en dieren terug in natuurgebieden én de rest van het land. Extensiever beheerde landbouwgrond (minder mest, geen pesticiden, koeien in de wei) wordt kruidenrijker. Met meer bloemen, insecten en vervolgens vogels. Ook in natuurgebieden zelf neemt de soortenrijkdom toe. Bijvoorbeeld op de het Noord-Brabantse natuurgebied de Kampina, die kampt met te veel stikstof en met verdroging. Verminder je dat door in overgangszones het waterpeil omhoog te brengen en de stikstofuitstoot omlaag, dan zal de heide weer tot leven komen. Soorten komen terug, ons water wordt schoner, onze natuur en daarmee ook onze leefomgeving gezonder.

Concretiseren, vastleggen en uitvoeren

Natuurmonumenten roept Kamer, provincies en waterschappen op het stikstofpakket en de gekozen richting te omarmen. Hier snakken natuur, boeren, ondernemers en woningzoekenden al jaren naar. Maar: plannen alleen herstellen de natuur niet. Het komt nu aan op concretiseren, vastleggen en uitvoeren.

Naomi Persoon is landelijk persvoorlichter voor Natuurmonumenten
Naomi Persoon

Persvoorlichter