Ga direct naar inhoud
Nieuws

Rechtszaak tegen vergunning garnalenvisserij in beschermde natuur

06 november 2026 | Fred Prak

Vier natuurorganisaties – de Waddenvereniging, Natuurmonumenten, Vogelbescherming Nederland en Stichting de Noordzee - tekenden beroep aan tegen de vergunningen voor garnalenvisserij in beschermde natuurgebieden in de komende 20 jaar. Op maandag 9 november a.s. staan zij hierover tegenover de Nederlandse Staat in de Rechtbank in Groningen.

fvdm-1788283324674_0.jpg

Voor de zomer van 2025 verleende toenmalig LVVN-staatssecretaris Rummenie vergunningen met een uitzonderlijk lange looptijd van 20,5 jaar voor de bodemberoerende garnalenvisserij in Natura2000 gebieden langs de gehele Nederlandse kust. Ten tijde van de vergunningverlening waren de natuurorganisaties nog in gesprek met het ministerie van LVVN en de garnalensector over de aanvullende voorwaarden voor een toekomstbestendige garnalenvisserij. Door de publicatie van de langjarige vergunningen werden zij onaangenaam verrast. Naast de ongebruikelijk lange looptijd ontbraken aanvullende beschermingsmaatregelen om de verstoring van bodemleven en vogels te verminderen. 

Vergunningen kennen onvoldoende waarborgen

De kern van de zaak is de vraag of de vergunningen voldoende waarborgen bieden om de beschermde natuurwaarden in Werelderfgoed Waddenzee, Noordzeekustzone en andere N2000-gebieden langs de Nederlandse kust te beschermen. De garnalenvisserij moet volgens diverse onderzoeken en de evaluaties van de Natura 2000 Beheerplannen beter in balans worden gebracht met de beschermde status van deze gebieden. 
Jorien Bakker van Natuurmonumenten: “Garnalenvisserij in Nederlandse kustwateren is goed mogelijk. Maar daarbij moeten de kwetsbare stukken zeebodem wel worden ontzien, bekende foerageergebieden van vogels worden gemeden en de intensiteit van het vissen omlaag gebracht. Het wordt tijd voor een vergunning die recht doet aan de wetenschappelijke onderzoeken en analyses over de effecten van garnalenvisserij. En die ervoor zorgt dat kwetsbare natuurgebieden worden ontzien zodat natuurherstel echt een kans krijgt.”

Toekomst voor garnalenvisserij in Nederland

Concreet gaat het de natuurorganisaties dus om de twee belangrijkste uitgangspunten: kwetsbare en ecologisch belangrijke gebieden moeten worden ontzien, en het aantal visuren moet afgestemd zijn op wat de natuurgebieden ecologisch kunnen dragen. En dat vraagt om frequente tussentijdse monitoring en evaluaties. Uit onderzoek blijkt overigens dat minder intensief vissen niet noodzakelijk tot minder economische opbrengst hoeft te leiden. Een lagere visserijdruk kan juist bijdragen aan een betere visserij-economie én aan minder druk op het ecosysteem. 

De uitspraak wordt over enkele weken verwacht.

zeehond op een droog gevallen zandplaat

zeehond op zandplaat

De natuurorganisaties vinden dat de vergunningen voor de bodemberoerende garnalenvisserij in natuurgebieden tekortschieten op de volgende vier punten:

  1. Kwetsbare delen van de zeebodem worden onvoldoende ontzien. Garnalenvisserij met bodemberoerende vistuigen beïnvloedt het bodemleven. Juist in de minder dynamische delen van de Waddenzee bevinden zich kwetsbare natuurwaarden die onvoldoende bestand zijn tegen voortdurende verstoring.
  2. De garnalenvisserij kent een gemiddeld bijvangstpercentage van bijna 70%. Vooral jonge platvis, zeesterren, krabben en ondermaatse garnalen. Een groot deel van wat wordt gevangen, overleeft het weer overboord zetten niet. De natuurorganisaties vinden dat de vergunning onvoldoende maatregelen bevat om de bijvangst terug te dringen.
  3. De huidige intensieve, jaarrond aanwezige visserij verstoort vogels zoals de zwarte zee-eend, en zeehonden. De gebieden waarin wordt gevist zijn voor deze soorten van groot belang als foerageer- en rustgebied, mede daarom zijn ze in het verleden aangewezen als Natura2000-gebied.
  4. De huidige visserijdruk in beschermde natuurgebieden is te hoog. Uit onderzoek blijkt dat minder intensief vissen niet noodzakelijk tot minder economische opbrengst hoeft te leiden. Een lagere visserijdruk kan juist bijdragen aan een betere visserij-economie én aan minder druk op het ecosysteem. 
Fred Prak

Persvoorlichter Noord-Nederland (Drenthe, Friesland, Groningen en Waddenzee)