Samen werken aan natuurbrandbeheersing
Wat doen natuurbeheerders om natuurbranden te voorkomen en beheersbaar te houden?
Bij natuurbrand denken veel mensen meteen aan de brandweer. Maar bij het voorkomen en bestrijden ervan spelen natuurbeheerders minstens zo’n belangrijke rol.

We werken dagelijks aan natuur die minder kwetsbaar is voor brand, bereiden gebieden voor op risico’s én werken samen met hulpdiensten wanneer er toch brand uitbreekt.
Natuurbranden zijn niet helemaal te voorkomen, de opgave is vooral: zorgen dat áls er brand uitbreekt, deze brand beheersbaar wordt.
Natuurbrand voorkomen begint in het beheer
Veel maatregelen zijn al jaren onderdeel van goed natuurbeheer. Om de kans op grote onbeheersbare branden te verkleinen, nemen we verschillende maatregelen.
-
Minder brandbare bossen
Naaldbossen kunnen erg brandgevoelig zijn. Daarom werken we al decennia aan gevarieerde bossen met meer loofbomen, zoals eik, berk en beuk. Zulke bossen zijn minder kwetsbaar voor snelle branduitbreiding en bovendien beter voor de biodiversiteit
-
Brandgangen en compartimenten
Open stroken in het landschap kunnen helpen voorkomen dat vuur zich snel van het ene terrein naar het andere verspreidt.
-
Werken aan vochtige natuur
Verdroogde natuur brandt sneller. Door herstel van de waterhuishouding krijg je hogere grondwaterstanden waardoor gebieden minder gevoelig zijn voor droogte én natuurbrand.
-
Minder opslag in het terrein
Begrazing met bijvoorbeeld schapen zetten we al in als regulier natuurbeheer om biodiversiteit te versterken. Dat helpt tegelijk om ophoping van droog en brandbaar materiaal te beperken — en draagt daarmee ook bij aan natuurbrandpreventie.

In dagelijks natuurbeheer wordt gewerkt aan veilige, sterke en weerbare natuur
Voorbereid zijn als er brand uitbreekt
Natuurbrandbeheersing doe je samen. Naast preventie draait veel om voorbereiding. We werken daarvoor samen met brandweer, veiligheidsregio’s, gemeenten en andere partners.
Samen zorgen we bijvoorbeeld voor:
• voldoende bluswater
• goede bereikbaarheid van natuurgebieden
• inzicht in routes en terreinomstandigheden
• risicoplannen en preventiemaatregelen
• oefeningen en samenwerking bij incidenten
Boswachters leveren daarbij cruciale terreinkennis. Wanneer brand uitbreekt, ondersteunen ze de hulpdiensten met kennis van het gebied. Ze weten waar zware blusvoertuigen kunnen komen, waar kwetsbare natuur ligt en met welke keuzes schade aan natuur beperkt kan worden. Zo helpt natuurkennis bij effectieve én zorgvuldige brandbestrijding.
Een natuurbrand is natuurlijk — onbeheersbare branden zijn het risico
Dat klinkt misschien verrassend, maar vuur is een natuurlijk fenomeen. De inzet is daarom niet om elke natuurbrand voorkomen, maar voorkomen dat een brand onbeheersbaar wordt en grote schade veroorzaakt aan planten en dieren en een gevaar vormt voor mensen.
Sterke natuur is weerbaarder tegen brand
Door klimaatverandering nemen droogte en weersextremen toe. Daarom werken we aan natuur die tegen een stootje kan. Bijvoorbeeld door eentonige naaldbossen om te vormen naar gevarieerde loofbossen die beter water vasthouden. Ook verhogen, we waar we dat zelf kunnen, het waterpeil en zorgen we ervoor dat water minder snel wordt afgevoerd, om verdroging te voorkomen. Dat helpt de natuur te herstellen én maakt natuurgebieden weerbaarder bij brand.
Balans tussen veiligheid, natuur en gebruik
Bij Natuurmonumenten staat het beschermen van de natuur voorop. We zoeken daarbij naar de balans tussen natuur beschermen, veiligheid vergroten en ruimte bieden voor recreatie. Er zijn verschillende belangen en dit vraagt om zorgvuldige afwegingen.
Samenwerken aan natuurbrandbeheersing
Natuurbrandbeheersing gebeurt lokaal én landelijk. We werken samen met overheden en veiligheidsregio’s aan preventieplannen en crisisvoorbereiding. Want natuurbrandbeheersing werkt alleen als partijen samen optrekken.
Wat kun jij doen?
Help natuurbrand voorkomen
- Maak nooit open vuur in natuurgebieden
- Gooi geen peuken weg, ze zijn niet alleen een risico op brand maar bevatten ook gifstoffen die zo in de natuur terecht komen
- Parkeer je auto niet in droog gras
- Volg waarschuwingen en afsluitingen
- Ben alert, zie je rook of brand? Bel direct 112.
Laat de natuur leven. Help mee en bescherm de natuur in Nederland.









