Verborgen verleden Midden-Herenduin zichtbaar in beleefroute ‘Duinen vertellen oorlogsverhalen’
Midden-Herenduin is een bijzonder deel van Nationaal Park Zuid-Kennemerland. In dit duingebied komen natuur, erfgoed en beleving samen. Je kunt hier niet alleen de rijke natuur ontdekken, maar ook de (deels) verborgen sporen van de Tweede Wereldoorlog.
Het zuidelijk deel van de voormalige Festung IJmuiden is één van de meest indrukwekkende stukken van de Atlantikwall in Noord-Holland. Vrij dicht bij elkaar liggen hier vrijwel alle typen verdedigingswerken bij elkaar: van een anti-tankgracht en tankmuur tot drakentanden en steile duinhellingen. Maar veel van deze elementen liggen verscholen onder het zand of buiten de gebaande paden.
Met de nieuwe route en bijbehorende podwalk maakt Natuurmonumenten dit verborgen verleden nu zichtbaar én beleefbaar. Wandelaars starten bij de ingang Midden-Herenduin en worden onderweg via locatiegebaseerde audio meegenomen in verhalen uit de oorlog. Op verschillende plekken helpen landschapselementen en kunstwerken de verbeelding een handje.
Officiële opening
De route werd op 12 maart 2026 feestelijk geopend tijdens een bijeenkomst met genodigden uit de regio. Tijdens een korte wandeling maakten zij kennis met de bijzondere plekken langs de route en luisterden zij naar een fragment uit de podwalk.
Bij de tankgracht werd de route officieel geopend met de onthulling van een zes meter lange cortenstalen tank. Onder de aanwezigen waren vertegenwoordigers van gemeenten, provincie en betrokken organisaties.
“Deze route laat zien hoe bijzonder dit gebied is, zowel landschappelijk als historisch,” zegt Reinier Mees namens de provincie Noord-Holland. “Het is waardevol dat deze verhalen nu op een toegankelijke manier gedeeld worden met een breed publiek.”
Duinen vol verhalen
De beleefroute is het resultaat van drie jaar ontwikkeling. Langs de route maken verschillende elementen het verleden tastbaar: een replica van een schuilputje, een betonnen rustplek en informatiepanelen die uitleg geven over het gebruik van het gebied tijdens de oorlog.
“De natuur staat centraal, maar we laten ook zien wat zich hier heeft afgespeeld,” vertelt boswachter Jowien van der Vegte. “Juist door die combinatie gaan mensen anders kijken naar het landschap om hen heen.”
Via de podwalk horen bezoekers persoonlijke verhalen, bijvoorbeeld over het leven van Duitse soldaten die hier gelegerd waren als onderdeel van de Atlantikwall. Zo komt de geschiedenis letterlijk tot leven tijdens het wandelen.
wandelen én luisteren
Oortjes in, telefoon in je zak: de natuur vertelt haar verhalen.
Nieuwe manier om natuur te beleven
Met de route wil Natuurmonumenten een breed publiek aanspreken. De podwalk, te beluisteren via de app ‘natuurgeheimen’, speelt daarin een belangrijke rol.
“De podwalk is een fantastische manier om natuur nét wat leuker te maken, ook voor kinderen en jongeren,” zegt Aimée Otte. “Het voelt een beetje als een Netflix-ervaring: soms spannend, altijd ontspannend en tegelijkertijd leerzaam.”
De beleefroute in Midden-Herenduin maakt deel uit van een groeiend aanbod aan podwalks binnen Natuurmonumenten. Eerder verschenen al routes in andere gebieden, en binnenkort volgen nieuwe locaties.
Met deze ontwikkeling zet Natuurmonumenten een volgende stap in het zichtbaar maken van cultuurhistorie in de natuur – zodat bezoekers niet alleen zien wat er is, maar ook ontdekken wat er ooit gebeurde.
