Ga direct naar inhoud
Nieuws

Grote zorg bestrijdingsmiddelen natuurgebied het Zwanenwater

29 mei 2026 | Roos Kooiman

Natuurmonumenten heeft vandaag een rapport van MOB in ontvangst genomen waaruit blijkt dat er aanzienlijke concentraties bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater van het Zwanenwater zijn aangetroffen.

Orchideeen

Het onderzoek van Mobilisation for the Environment (MOB) is een belangrijk signaal en ondersteunt de grote zorg van Natuurmonumenten over bestrijdingsmiddelen in de natuur. Deze middelen horen hier niet thuis - ze zijn bedoeld om leven te vernietigen - maar worden wel steeds vaker in de natuur aangetroffen. En in dit geval in het Zwanenwater, een kwetsbaar natuurgebied in eigendom van Natuurmonumenten.

Maatregelen nodig

MOB baseert zich in dit rapport op openbare meetgegevens van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier in dit kwetsbare duingebied. We zijn verbaasd dat de uitkomsten van dit soort metingen niet vanzelfsprekend tot actie leidt bij overheden. Het is een belangrijk en urgent signaal om de provincie Noord-Holland, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de gemeente Schagen en gebruikers van bestrijdingsmiddelen erop te wijzen dat ze verantwoordelijkheid moeten nemen. We roepen de provincie en het hoogheemraadschap op de natuur en het water te beschermen, en passende maatregelen te treffen. Doen ze dat niet dan gaan we onderzoeken welke stappen we nemen om deze partijen in beweging te krijgen. Want Natuurmonumenten vindt dat chemische bestrijdingsmiddelen - middelen die bedoeld zijn om leven te vernietigen - minder gebruikt moeten worden en niet in de natuur terecht moeten kunnen komen.  

Uniek duingebied 

Het Zwanenwater is een uniek en kwetsbaar natuurgebied van Natuurmonumenten. Een gebied met vochtige duinvalleien, duinen met duingraslanden, duinpoelen, duinheide, duinmeren en rijk aan vogels, orchideeën en paddenstoelen. Het heeft niet voor niets de Natura2000-status en Europees aangewezen als wetland van internationaal belang. Het Zwanenwater is een geïsoleerd duinmeer, gevoed door regen- en kwelwater, zonder dat er water instroomt vanuit polders of rioolwaterzuiveringen. Toch blijkt uit het onderzoek van MOB dat in het oppervlaktewater van dit natuurgebied aanzienlijke concentraties bestrijdingsmiddelen worden aangetroffen. Ze wijzen volgens MOB op een reëel risico voor de ecologische kwaliteit van het gebied, met mogelijke negatieve effecten op macrofauna, insecten, waterplanten en daarmee op de Natura 2000-instandhoudingsdoelen. 

Lees hier het rapport Bestrijdingsmiddelen in het Natura2000-gebied Zwanenwater van MOB. 

Rooi Kooiman
Roos Kooiman

Persvoorlichter