Bescherm ons water, voordat het te laat is
Geen enkel Nederlands water voldoet aan de Europese normen voor waterkwaliteit. Toch overweegt de Europese Commissie de regels te versoepelen. Jeroen de Koe, directeur Natuur van Natuurmonumenten roept in Volkskrant op geen regels ter discussie te stellen, maar werk te maken van de uitvoering.
Schoon water is essentieel voor onze gezondheid, natuur, drinkwatervoorziening en economie. Zeker voor Nederland, als delta afhankelijk van water dat vanuit heel Europa onze kant op stroomt. De boodschap aan Brussel en Den Haag is daarom helder: bescherm ons water en versnel de uitvoering van bestaande afspraken.
Lees hieronder het volledige opiniestuk.
Bescherm ons water, voordat het te laat is
Terwijl opnieuw duidelijk is geworden hoe slecht het gesteld is met de waterkwaliteit in Nederland en Europa, overweegt Brussel juist de regels voor schoon water te versoepelen. Dat is precies de verkeerde beweging op het verkeerde moment.
Schoon water lijkt vanzelfsprekend. We verwachten drinkwater uit de kraan, zwemwater waarin kinderen veilig kunnen spelen en rivieren vol leven. Maar die vanzelfsprekendheid staat onder druk. Daarom maakten Europese landen in 2000 gezamenlijke afspraken om water te beschermen. Die vormen nog altijd de basis onder onze gezondheid, economie en natuur.
Juist voor Nederland zijn die afspraken cruciaal. Als laaggelegen delta zijn we afhankelijk van wat er stroomopwaarts gebeurt. Wat elders wordt geloosd, stroomt via de Rijn en de Maas uiteindelijk ons land binnen. Sterke Europese regels zijn daarom geen luxe, maar bittere noodzaak.
Toets ter discussie
En die noodzaak is groot: geen enkel Nederlands water voldoet nu aan de afgesproken normen. Niet omdat die te streng zijn, maar omdat we ze onvoldoende uitvoeren en handhaven. Als scholieren hun examen niet halen, willen we ook dat ze hun best doen om dat bij het herexamen wel te kunnen, in plaats van dat we de toets ter discussie stellen.
Toch ligt er nu een voorstel om de regels te herzien. Officieel om ruimte te maken voor economische ontwikkelingen, zoals de energietransitie. Maar overtuigend bewijs dat waterregels zulke projecten daadwerkelijk blokkeren, ontbreekt. Daarmee dreigt een gevaarlijk precedent: economische druk als reden om de bescherming van natuur en gezondheid te verlagen.
Dat is kortzichtig. Schoon water is geen belemmering voor de economie, maar een voorwaarde. De kosten van watervervuiling lopen nu al in de miljarden, en die rekening stijgt als we blijven uitstellen.
Systeem onder druk
De gevolgen zijn zichtbaar in Nederlandse natuurgebieden, waar ecosystemen verdrogen, plant- en diersoorten verdwijnen en schadelijke stoffen in de natuur worden aangetroffen. Dit zijn geen incidenten, maar signalen van een systeem dat onder druk staat. Hoe langer we wachten, hoe duurder en moeilijker herstel wordt.
Het debat zou daarom niet moeten gaan over het versoepelen van regels, maar over het eindelijk serieus uitvoeren ervan. Lidstaten hebben nog anderhalf jaar tot de deadline in 2027. Dit is het moment om te versnellen.
Voor Nederland staat er veel op het spel. Juist daarom moet minister Karremans in Brussel een duidelijke lijn trekken: geen afzwakking van de waterregels. Wat nodig is, is betere uitvoering en politieke keuzes die waterkwaliteit echt prioriteit geven. De boodschap is simpel: bescherm ons water – juist nu.
