Waterdieren
Wat je in het water aan dieren tegenkomt, zegt veel over de waterkwaliteit. Zie je bijvoorbeeld steenvliegen, dan weet je zeker dat het water schoon is. Maar muggenlarven gedijen al in stilstaande plasjes die snel vervuilen. Zo stelt elk waterdier zijn eigen eisen aan zijn omgeving.
Geoorde fuut
Een sierlijke duiker in vennen en ondiepe plassen met een goede waterkwaliteit. Op het menu staan kleine visjes en schaaldiertjes, maar vooral insecten en larven die hij handig van het wateroppervlak plukt. In het voorjaar zien ze er in hun prachtkleed piekfijn uit. Uit de inktzwarte hals steken de goudgele oorpluimen als een waaier uit. Tijdens de balts voeren mannetjes en vrouwtjes een ingewikkelde ‘pinguïndans’ uit. Ze verheffen zich uit het water, zij aan zij of borst tegen borst. De gestreepte jongen worden, net als bij de gewone fuut, op de rug gedragen.
In paringstijd maken geoorde futen elkaar het hof met een pinguïndans
Waterspitsmuis
De vrij zeldzame waterspitsmuis houdt van schoon, niet te voedselrijk water met goed ontwikkelde oevervegetatie. Het is de enige spitsmuis die het water ingaat om prooien te vangen, zoals vissen, kikkerlarven en zelfs vrij grote kikkers. Daarvoor is hij goed aangepast. Een rij borstelharen langs zijn staart en tenen van zijn achterpoten helpen hem bij het zwemmen en sturen. En ze duiken met gemak twee meter diep om op de bodem voedsel te zoeken.
Bosbeekjuffer
Deze waterjuffer leeft bij snelstromende beken en de bovenloop van riviertjes. Daar zijn er niet meer zoveel van in Nederland. De bosbeekjuffer is alleen nog te vinden in het zuidelijke deel van ons land en in het oosten langs de Dinkel en Slinge. Waterjuffers brengen het grootste deel van hun leven door als larve in het water. Dat kan wel twee jaar duren. Als ze groot genoeg zijn voor het leven op het land, kruipen ze omhoog langs een waterplant en ondergaan een metamorfose tot volwassen juffer.
Bosbeekjuffer
Rivierdonderpad
Een kleine bodemvis die in bijna heel Nederland te vinden is. Maar altijd in kleine aantallen. De soort overleeft alleen in zuurstofrijke, schone beken met voldoende schuilplekken. Overdag leidt hij een verborgen bestaan tussen stenen en boomwortels. ’s Nachts gaat de rivierdonderpad op jacht gaat naar vlokreeften, waterpissebedden, muggenlarven en kleine visjes. In de paaitijd graaft het mannetje met zijn bek en stevige borstvinnen een holletje onder een steen. Met knikkende kopbewegingen probeert hij vrouwtjes te verleiden om eitjes in het nest te leggen. De broedzorg ligt volledig bij hem. Hij bewaakt het nest en wappert zuurstofrijk water over de eitjes. Als hij dat niet doet, beschimmelen de eitjes snel.
Rivierdonderpad
Steenvliegen
Deze insecten zijn gebonden aan schoon, zuurstofrijk, koud en stromend water. Ze blijven in de buurt van het water rondhangen en kruipen wat rond op stenen of oeverplanten. Sommigen eten wat algen of stuifmeel, maar de meesten eten helemaal niet. Als volwassenen is het binnen twee maanden gepiept. Het enige dat ze moeten doen, is zorgen voor nageslacht. De eitjes worden afgezet in stromend water. De larven leven enkele jaren in het water, waar ze jagen op waterdiertjes of algen eten. Door vervuiling en rechttrekken van beken en rivieren zijn veel soorten verdwenen. In Nederland komen nu nog 27 soorten voor.
Muggenlarve
De larve van een steekmug drijft aan de oppervlakte van stilstaand, warm en voedselrijk water. Daar zit het meeste voedsel en is voldoende zuurstof. Een goede reden om in je tuin emmers en bakjes leeg te gooien. Dan maken muggenlarven in jouw buurt geen kans.
Larve van een steekmug
Blauwalg
’s Zomers kan blauwalg in voedselrijk, warm water zo toenemen, dat je er niet meer kunt zwemmen. Blauwalgen zijn eigenlijk geen algen, maar cyanobacteriën. Ze scheiden giftige stoffen uit, die voor mens en dier gevaarlijk zijn. Hun naam hebben ze te danken aan de blauwe kleur van pigmenten, waar ze licht mee opvangen voor fotosynthese.
Blinde bij
Deze zweefvlieg legt eitjes in ondiep, stilstaand en zelfs met mest vervuild water. De larven halen adem via een lange buis die boven het water uitsteekt. Men noemt ze daarom ook wel rattenstaartlarven.
Volwassen blinde bij op een krokus
Gewone slingerworm
Deze ringworm is rood door het hemoglobine in zijn bloed. Het hemoglobine bindt zuurstof en zo kan hij overleven in het zuurstofarme bodemslib van vervuilde watertjes. Ook wel bekend als Tubifex.
Poelslak
De poelslak is een taaie! Terwijl andere dieren het loodje leggen, overleeft hij wel in zuurstofloos, stilstaand water. De poelslak heeft longen en haalt regelmatig verse zuurstof aan het wateroppervlakte.
Gewone poelslak
Uitgelicht
Uitgelicht
Stop de watervervuiling! Kom op voor schoon water.
