Minder gewone zeehonden in drukke Waddenzee
Het aantal gewone zeehonden in de Waddenzee loopt verder terug. Dat is de conclusie na tellingen van het iconische dier in het gehele Waddengebied in 2026. Boswachter Jerome: ‘En het is opvallend dat het in de Nederlandse Waddenzee aanzienlijk minder gaat.'

Een kop die eventjes boven het water uitsteekt of rustend op een zandplaat. Als je met de veerboot oversteekt naar Texel, Vlieland of Schiermonnikoog kun je vaak al zeehonden zien. Vanaf de jaren ’90 groeide het aantal gewone zeehonden in de Waddenzee flink, maar 2026 was alweer het vijfde jaar op rij met een afname.
Rust en ruimte
Een duidelijk teken dat de bescherming van de Waddenzee van papier naar praktijk moet, vindt boswachter Jerome van Abbeve op Texel. ‘Natuur neemt toe in populariteit. Dat is ergens natuurlijk mooi, maar daardoor zijn er amper nog stukken strand die vrij zijn van mensen.’ Juist op de stranden van de Waddeneilanden worden de pups van de gewone zeehond geboren. En hoe schattig die er ook uit mogen zien, dichtbij komen is nooit een goed idee. Een rustende zeehond heeft je vaak al snel door. Steekt één zeehond in een groep zijn kop op, dan hebben ze je in de gaten. Jerome: ‘En zodra een zeehond begint te verplaatsen, ben je zeker te dichtbij.’
Maar vlucht de zeehond het water in, dan is dat geen garantie op rust. Jerome: ‘Als een zeehond van het strand vlucht door een loslopende hond of mensen die te dichtbij komen, is er vaak ook nog verstoring op het water. Bijvoorbeeld door boten of kitesurfers. Ook op de wadplaten leggen zeilschepen aan om zeehonden te kijken. Zolang deze mensen zich aan de gezamenlijk afgesproken regels houden, geen probleem. Maar dat gebeurt ook wel eens niet.'
'Zodra een zeehond begint te verplaatsen, ben je zeker te dichtbij'
Nederland daalt sneller
In de Nederlandse Waddenzee zijn dit jaar zes procent minder zeehonden dan een jaar eerder. En dat is een grotere afname dan in de Deense en Duitse delen van het Werelderfgoedgebied. Waar het precies aan ligt is volgens het onderzoek nog onzeker, al zijn er verschillende mogelijke verklaringen. Bijvoorbeeld meer aanwezigheid van mensen en industrie, concurrentie met andere dieren en verandering in gedrag van de zeehonden.

Voor de zeehond lijkt er steeds minder voedsel beschikbaar.
Voedselaanbod
De onderzoekers noemen ook minder voedselaanbod als één van de mogelijke oorzaken voor de terugloop. Zeehonden zoeken in de Waddenzee en in de Noordzee naar voedsel. In beide zeeën staat de ruimte voor zeehonden en natuur onder druk als gevolg van een toename in grote scheepvaart, defensieoefeningen, de aanleg van windmolenparken, en visserij.
Natuurmonumenten tekende – samen met de Waddenvereniging, Stichting de Noordzee en Vogelbescherming Nederland – in juni 2025 mede hierom beroep aan tegen nieuwe langjarige vergunningen voor de garnalenvisserij waarbij netten over de zeebodem worden gesleept in beschermde natuurgebieden.
‘Zeehonden eten verschillende vissoorten. Bij de garnalenvisserij is er veel bijvangst van platvissen, en daarnaast verstoort de huidige intensieve visserij zeehonden en vogels. De Waddenzee en Noordzeekustzone zijn van groot belang als foerageer- en rustgebied. Mede daarom zijn ze in het verleden aangewezen als Natura2000-gebied', legt Jorien Bakker uit. Als bestuurlijk ambassadeur spant ze zich voor Natuurmonumenten onder andere in voor de Waddenzee.
Betere balans met natuur
‘Er is een betere balans tussen natuur en economie in het grootste en op papier best beschermde natuurgebied van Nederland nodig.' Niet alleen voor de zeehonden is dat belangrijk. ‘We zetten ons al jaren in, in samenwerking met andere natuurorganisaties en inwoners van het gebied, voor het hele ecosysteem in de Wadden,’ zegt Jorien. ‘De Waddenzee is zelfs Unesco Werelderfgoed. Om dat te blijven moet de druk van de optelsom van economische activiteit en mensen echt omlaag.’









