Offer de Waddenzee en Schiermonnikoog niet op voor de energietransitie

De organisaties hebben daarom samen een zienswijze ingediend tegen het project Net op Zee – Doordewind van TenneT en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). 

Het project moet stroomkabels van het geplande windpark Doordewind op de Noordzee aansluiten op de Eemshaven in Groningen. Het gekozen tracé loopt door het kwetsbare wantij van de Waddenzee en onder de wilde oostpunt van Schiermonnikoog door. Samen de meest ongerepte en op papier best beschermde natuurgebieden van Nederland. Op het vasteland lopen de kabels en leidingen verder langs kwelders, dijken, natuurgebieden en landbouwgrond richting de Eemshaven. 

Duurzame energie mét bescherming van natuur 

De natuurorganisaties zijn vóór windenergie op zee en steunen de energietransitie. Die is hard nodig om klimaatverandering tegen te gaan.  Jorien Bakker, waddenambassadeur van Natuurmonumenten: “De gevolgen van de energietransitie mogen niet de robuustheid van het ecosysteem van de Waddenzee, Noordzee, Schiermonnikoog en de kustzones aantasten. Anders zou je het kind met het badwater weggooien, en is er geen sprake van een echt groene en natuurinclusieve energietransitie. Juist het behoud van een gezond Waddenecosysteem is essentieel nu er wereldwijd sprake is van een sterke afname van de biodiversiteit.” 

De Waddenzee staat al jaren onder druk door onder meer visserij, gas- en zoutwinning, baggeren, recreatie, aanlanding van windenergie en klimaatverandering. De optelsom van deze bedreigingen is slecht voor de natuur. Dieren zoals lepelaars, wulpen en zeehonden, maar ook mosselbanken en andere typische soorten, zijn afhankelijk van rust en een gezond leefgebied. Ook Schiermonnikoog is een kwetsbaar natuurgebied, en nota bene een Nationaal Park.  

Steeds weer schade aan hetzelfde gebied 

Uit eerder onderzoek blijkt dat er andere routes mogelijk zijn om de stroom van Doordewind aan land te brengen. Daarmee doelen we op een tracé door de Oude Westereems in het grensgebied met Duitsland, en de zogeheten Tunnelvariant. Deze routes zijn minder negatief voor de natuur en ook nog toekomstbestendiger. Toch worden deze routes nu niet meer uitgewerkt door TenneT. Met mogelijk grote gevolgen voor de Waddenzee.  

Geheel tegen eerdere afspraken in om het Waddengebied maar 1 keer te doorsnijden worden in de toekomst mogelijk toch meerdere kabels en leidingen door de Waddenzee aangelegd. Het blijft namelijk niet bij stroomkabels onder de oostkant van Schiermonnikoog en door het wantij. Er volgt mogelijk een waterstofleiding onder Ameland, en in de toekomst nog een derde grote kabel dan wel tunnel in het grensgebied, voor een ander nieuw groot windpark op de Noordzee. De natuurorganisaties vrezen dat dit keer op keer opnieuw zorgt voor schade aan de natuur in de Waddenzee die, zoals uit heel veel ook recente onderzoeken blijkt, al onder grote druk staat. 

Kijk eerst naar de beste oplossing 

De organisaties roepen Tennet en de nieuwe staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, Jo-Annes de Bat, op om kabels en leidingen zo veel mogelijk te bundelen en om andere routes net zo serieus te onderzoeken, liefst samen met Duitsland. Jorien Bakker: “Wij doen een klemmend beroep op de nieuwe staatssecretaris om alle mogelijke routes eerlijk en zorgvuldig te onderzoeken. Pas daarna kan worden gekozen voor de oplossing die het minste schade aanricht aan natuur.” 

Natuur kent geen grenzen 

De energietransitie stopt net als natuur niet bij landsgrenzen. Jorien Bakker: “Wij pleiten ervoor dat de grote gezamenlijke Europese opgaven op gebied van energie én natuurherstel juist in het Waddengebied trilateraal worden opgepakt. Dat betekent dat Nederland, Duitsland en Denemarken de plannen voor aanleg en aansluiting van (nieuwe) windparken op de Noordzee niet meer afzonderlijk, maar samen uitwerken. De 15e Trilaterale Regeringsconferentie voor de bescherming van de Waddenzee, in Esbjerg eind mei 2026, biedt een uitgelezen kans. De natuurorganisaties zijn daar ook aanwezig en zullen de landen oproepen hun krachten te bundelen en te kiezen voor een energietransitie zonder onnodige schade aan de natuur.

De volledige zienswijze is als pdf-bestand hier te downloaden