'Iemand moet toch opkomen voor al datgene wat geen stem heeft: bomen, planten, dieren, landschap'

Hoe ben jij betrokken geraakt bij het opkomen voor de natuur in jouw omgeving?

Ik was eerder journalist en ondernemer. In die tijd was ik actief voor een buurtcomité dat zich inzette voor een bos. Na mijn pensionering werd dat veel meer. Iemand moet toch opkomen voor al datgene wat geen stem heeft: bomen, planten, dieren, landschap. Alle andere belangen zoals bouw, verkeer, bedrijvigheid hebben volop duur betaalde professionals voor hun doelen; de natuur verdient dat ook.

Wat doe jij concreet om de natuur een stem te geven?

Voor de Vereniging IVN/Natuur- en Milieugroep Vught ben ik vooral actief in de gemeente Vught. Vught was altijd de buitenplaats voor de rijken van ’s-Hertogenbosch. Daarom kwamen hier veel landgoederen en mooie natuur. Nu twee Natura2000-gebieden: de Loonse en Drunense Duinen en het Vlijmens Ven. Beide grotendeels van Natuurmonumenten. Daarnaast is er veel natuurnetwerkgebied. Er is dus veel om te beschermen! Maar Vught is ook heel druk: twee rijkswegen, twee spoorwegen, twee kazernes, een militair oefenterrein en de welbekende gevangenis. Allemaal met bouwwensen. Naast de gewone lokale groeiplannen. Bij al die zaken komt onze vereniging op voor de natuur. Met excursies, lezingen, onderzoek, meedenken, zienswijzen en als het moet bezwaar- en beroepsprocedures.

Wat vind je het mooiste of meest betekenisvolle aan wat je doet?

Een paar voorbeelden. We hebben hier de rijksweg N65, tussen Den Bosch en Tilburg: een van de mooiste rijkswegen met honderden monumentale eiken. Die moesten weg voor een reconstructie. Het plan zou dagelijks 16-duizend méér auto’s geven, vlak langs Natura2000. Dus forse stikstoftoename. Rijkswaterstaat wilde niets aanpassen en daarom stapten wij naar de Raad van State, die het plan vernietigde. Ondanks dat ze het grootste adviesbureau en het voornaamste advocatenkantoor hadden ingehuurd, kreeg ons clubje toch gelijk. De bomen staan er nog. Dan de gevangenis. Die staat op een heel ongelukkige plek, midden op de Vughtse Hei: beschermd natuurgebied. Nu willen ze verder uitbreiden met een nieuwe weg, dwars door het bos. We proberen om minimaal de wettelijk vereiste natuurcompensatie eruit te slepen. Probleem is: grond. Dus ook: geld. Wordt vervolgd. Met Natuurmonumenten werken we nauw samen. Voor een groot bouwproject in de buurt van het Vlijmens Ven bereikten wij – na een gang naar de rechtbank – dat de projectontwikkelaar een flinke uitbreiding van het gebied van Natuurmonumenten betaalde, ter compensatie. Het is vaak taai papierwerk, rapporten, regelgeving en jurisprudentie doorploegen. En bedenken hoe je de natuur kunt helpen. Mooi als het dan lukt.

Waar loop je weleens tegenaan?

Mensenbelangen winnen het meestal van natuurbelangen. De overheden in Nederland zijn overwegend liberaal: ze willen geen hindermacht zijn bij plannen. Voor die plannen worden ook altijd rapporten gekocht van bureaus, die steevast beweren dat het allemaal prima kan. Maar toch kachelt de natuur meer en meer achteruit.

Wat zou je willen meegeven aan anderen die de natuur ook een stem willen geven?

Je ziet in de samenleving en de politiek wel een groeiend groen besef. Bijna niemand is tegen bomen en natuur. Maar in de politiek blijft het vaak bij mooie woorden. Als puntje bij paaltje komt moeten we helaas vaak wijzen op wetten en regels die de natuur beschermen. Zo proberen we te redden wat er te redden valt. Op lokaal niveau, waar de zaken overzichtelijk en dichtbij zijn. Van de toestand in de wereld word je wel eens moedeloos, maar plaatselijk valt er best veel te winnen.