Feestelijke heropening van Kleine Meer

Daar werden zij hartelijk ontvangen door de boswachters, klaar om het resultaat van maanden hard werken met eigen ogen te bewonderen.

Trots op een bijzonder resultaat
Met zichtbaar plezier en trots vertelden de boswachters over het intensieve proces, de uitgevoerde werkzaamheden en het prachtige eindresultaat. Mede dankzij de inzet en vakmanschap van de aannemers is dit resultaat behaald: het water is weer schoon en biedt opnieuw kansen aan bijzondere planten en dieren. Tijdens de rondleiding werd dat meteen duidelijk – oeverkruid, riempjes en grondster laten zich nu al zien!

De natuur had het de afgelopen jaren zwaar. Zeldzame soorten zoals de rugstreeppad en de kamsalamander hadden het tot 2025 moeilijk in het Kleine Meer. Dankzij Europese samenwerking en provinciale subsidie vanuit de provincie Noord-Brabant binnen het landelijke programma Natuur is het gebied nu flink versterkt. Natuurmonumenten heeft de natuur hier verbeterd doordat er nu meer én langer water vastgehouden kan worden en de waterkwaliteit is verhoogd. Deze maatregelen zijn mogelijk gemaakt dankzij de Natura 2000-status van het gebied.

Herstel van water en landschap
Waar mogelijk is het watersysteem hersteld: sloten zijn gedempt en stuwen geplaatst. Hierdoor kan water beter worden vastgehouden in droge periodes en juist worden afgevoerd bij een overschot. Ook zijn snelgroeiende struiken verwijderd en is de sliblaag uitgebaggerd. Daarnaast wordt de woekerende watercrassula – een invasieve waterplant uit Australië – actief bestreden om de inheemse natuur te beschermen.

Bijzonder is ook dat voorafgaand aan de werkzaamheden het gebied eerst volledig is onderzocht op explosieven. Tijdens de Slag om de Schelde is hier namelijk zwaar gevochten. Er zijn daadwerkelijk meerdere explosieven gevonden en veilig onklaar gemaakt, waardoor het gebied nu weer veilig toegankelijk is.

Slim inspelen op het klimaat
Met het oog op het veranderende klimaat is er bewust gekozen om meer grip te krijgen op het waterbeheer. In droge periodes kan water nu langer worden vastgehouden, wat essentieel is voor het herstel van de natuur. Omdat de waterstand waarschijnlijk vaker en langer hoog blijft, zijn ook de wandelpaden en routes aangepast.

Nieuwe wandelroute voor optimale beleving
Voor bezoekers betekent dit een nóg mooiere natuurbeleving. De vernieuwde route loopt deels vlak langs de oever over vlonderpaden en aan de andere kant juist over de hogere delen van het gebied. Zo ontstaat een afwisselende wandeling waarbij je het water, de heide en de rijke flora en fauna optimaal kunt beleven – zonder de natuur te verstoren. Dankzij de samenwerking met Staatsbosbeheer loopt het pad nu zelfs dwars over de heide.

Hoopvolle blik op de toekomst
Met de verbeterde omstandigheden wordt er ook hoopvol vooruitgekeken naar de terugkeer van bijzondere vogelsoorten. Naar verwachting zullen vogels weer volop gebruik gaan maken van het Kleine Meer. Denk aan soorten als de geoorde fuut, lepelaar, zomertaling, dodaars, tafeleend en slobeend. Deze vogels broedden vroeger al op de Brabantse Wal – en hopelijk keert dat beeld in de toekomst terug.

Een feestelijk moment om te vieren
De officiële opening kreeg een persoonlijk tintje: buurman Piet had de eer om het hek te openen. Een symbolisch en feestelijk moment! Daarna trokken twee groepen onder begeleiding van boswachters het gebied in. Onderweg deelden boswachters, ecologen en de aannemer hun kennis over onder andere de herstelde leemputten, de gesaneerde vuilstort en de vernieuwde waterverbindingen. Alles is erop gericht om Kleine Meer weer te laten zijn zoals rond 1800: een uniek en waardevol natuurgebied.

Met het werk afgerond is het nu wachten op voldoende water, zodat de natuur zich verder kan ontwikkelen.