Voorstonden en Leusveld natuurrijker

Werken aan gezonde natuur 

In de natuurgebieden Leusveld en Voorstonden gaat Natuurmonumenten de komende jaren werkzaamheden uitvoeren om het water langer vast te houden. Het doel: de natuur beschermen en versterken. Dat is hard nodig. Want, net als op veel andere plekken in Nederland, staat de natuur hier onder druk. 

Verdroging

De landgoederen Leusveld en Voorstonden zijn van oorsprong voedselarme, vochtige gebieden met schoon, mineraalrijk kwelwater afkomstig van de Veluwe. Hierdoor groeien er planten die juist van deze specifieke omstandigheden afhankelijk zijn. Maar het gebied wordt steeds droger en de bodem is steeds voedselrijker geworden. 

Door klimaatverandering en een inrichting van het landelijk gebied met veel en diepe sloten waardoor het water snel afgevoerd kan worden, wordt het gebied droger. En door een overmaat aan stikstof en intensivering van de landbouw sinds de tweede helft van de vorige eeuw met gebruik van meer mest, is de bodem voedselrijker geworden. Hierdoor gaat de variatie aan planten achteruit. En met de planten, verdwijnen ook de dieren die daarbij horen. Het landschap wordt steeds leger. Deze achteruitgang willen we stoppen.

Wat gaan we doen?

De soortenrijkdom behouden en uitbreiden gaat niet vanzelf. Belangrijk is dat het water langer in het natuurgebied wordt vastgehouden en op een aantal plekken de voedselrijke toplaag van de bodem wordt verwijderd. Dat kan met een uitgekiend pakket aan maatregelen. 

De belangrijkste maatregelen zijn:

• Dempen of minder diep maken van sloten en greppels
• Opschonen van watergangen en duikers
• Verwijderen van duikers en elders nieuwe duikers plaatse
• Afschrapen en verwijderen (plaggen) van de te voedselrijke toplaag van de bodem

Door te plaggen vangen we drie vliegen in één klap:

• De bodem wordt weer voedselarmer
• Planten kunnen beter bij het grondwater komen (je graaft in feite naar het grondwater toe)
• De natuurlijke laagtes (slenken) worden ruimer waardoor ze meer water kunnen opvangen dan het slotenstelsel

Natuurherstel in fasen

Voor het uitvoeren van de werkzaamheden zijn de natuurgebieden opgedeeld in kleinere deelgebieden. In 2022 heeft Natuurmonumenten in twee deelgebieden al een eerste stap gezet. De overige deelgebieden zullen volgen. Natuurmonumenten werkt samen met de provincie aan een planning.

Vergroten van soortenrijkdom

Door de combinatie van maatregelen die we nemen, kunnen we bijzondere planten en dieren een goede leefomgeving bieden.  In periodes met veel regen kan het natuurgebied meer water opnemen, zodat er in het voorjaar langer water beschikbaar is. Juist voor plantensoorten die horen bij vochtige graslanden is voldoende water in het voorjaar cruciaal. Soorten als echte koekoeksbloem, blauwe knoop en gevlekte orchis krijgen weer een goede leefomgeving. En met hen, komen er ook meer insecten, vogels en andere dieren. 

Als de maatregelen zijn uitgevoerd kunnen Leusveld en Voorstonden uitgroeien tot natuurrijke parels in de IJsselvallei.

Natuurlijke waterbuffer 

Niet alleen planten en dieren profiteren van de aanpassingen, ook de omgeving heeft er baat bij. Door kwel- en regenwater op te vangen en vast te houden in plaats van zo snel mogelijk uit het gebied af te voeren, dringt het water verder de bodem in, wordt het grondwater aangevuld en ontstaan nattere gronden. In periodes met veel regen kan het natuurgebied meer water opnemen dan nu. Het risico op wateroverlast bij veel neerslag en het effect van langdurige droogte in de omgeving wordt daardoor kleiner. 

Wat merkt de omgeving?

Tijdens de werkzaamheden kan er overlast ontstaan door machines en werkverkeer. De gemeente stelt eisen aan de aan- en afvoerroute van de vrachtauto’s om de overlast voor weggebruikers en omwonenden zoveel mogelijk te beperken.

Wandel-, fiets- en ruiterpaden kunnen tijdelijk minder goed begaanbaar, afgesloten of omgelegd worden. Na de werkzaamheden zullen deze paden hersteld worden.

Natura 2000

De landgoederen Voorstonden en Leusveld zijn onderdeel van het Natura 2000-gebied Landgoederen Brummen. De maatregelen maken deel uit van een pakket Natura 2000-herstelmaatregelen waarmee provincie en Rijk kwetsbare natuurgebieden willen herstellen en versterken, samen met natuurorganisaties zoals Natuurmonumenten. Want zorgen wij goed voor de natuur, dan zorgt de natuur voor ons. 

Meer weten of vragen?

Heb je nog vragen over het natuurherstel Voorstonden of Leusveld? Stuur dan een mail aan [email protected]