Om je beter en persoonlijker te helpen, gebruiken wij cookies en vergelijkbare technieken. Met de cookies volgen wij en derde partijen jouw internetgedrag binnen onze site. Hiermee tonen we advertenties op basis van jouw interesse en kun je informatie delen via social media. Als je verdergaat op onze website gaan we ervan uit dat je dat goedvindt. Meer weten en instellingen.

Wandelen

Havenroute in Rijksmonument Waterloopbos

Wandelen

Havenroute in Rijksmonument Waterloopbos

De havenroute voert door Rijksmonument Waterloopbos langs een groot aantal waterloopkundige modellen. Vanaf begin jaren vijftig is hier door het Waterloopkundig Laboratorium onderzoek gedaan naar onder meer de haven van Rotterdam, de Libische oliehaven en de Maasvlakte.

De wandeling is ongeveer 3 kilometer lang. Je start bij Paviljoen Het ProefLab// en volgt de witte pijlen.

De route

 Startpunt

1Paviljoen Het ProefLab//

In het Paviljoen is restaurant Het ProefLab// en het informatiepunt van Natuurmonumenten gevestigd. Het Paviljoen bevindt zich naast het kunstwerk Deltawerk //. Het is een prachtige locatie voor een heerlijk kopje koffie, voor of na een mooie wandeling door het Waterloopbos.

Paviljoen Het ProefLab//
Paviljoen Het ProefLab//

2Deltawerk //

Als ode aan de honderden waterloopkundige onderzoeken die in het Waterloopbos zijn uitgevoerd, hebben ruimtelijke kunstenaars RAAAF en Atelier de Lyon de Deltagoot omgevormd tot het kunstwerk Deltawerk //. Het beton, ooit in een strakke lijn, is nu doorbroken. Betonnen panelen zijn uit de wanden gezaagd, gedraaid en gekanteld. Dit biedt een magische belevenis van licht en donker, met tussendoor uitzichten op de omringende natuur. Het zal in de loop der jaren veranderen in één groot paradijs van korstmossen. Enkele zeldzame soorten zijn hier al gezien. Zo wordt Deltawerk// een groen monument waar kunst, natuur en techniek samenkomen.

Eind jaren zeventig is de Deltagoot gebouwd voor onderzoek ten behoeve van de stormvloedkering in de Oosterschelde. Daarna zijn onderzoeken naar onder andere strand- en duinerosie, kustlijnbescherming en dijkbekleding, golfbrekers en olieplatformen uitgevoerd. Tot 2016 is de Deltagoot in gebruik geweest.

Deltagoot in gebruik
Deltawerk //
Deltagoot
Deltawerk //

3IJmuiden

Op deze plek is in 1956 onderzoek gedaan voor de haven van IJmuiden. Na de tweede wereldoorlog werden de schepen steeds groter en daarmee de havendammen van de haven van IJmuiden te kort. Hier is onderzocht hoe de havendammen en -hoofden vormgegeven moesten, zodat de grote schepen op een veilige en rustige manier de haven binnen konden varen. Daarna volgden onder andere onderzoeken naar de haven van Scheveningen (1961) en de Eemshaven (1968).

Onderzoek naar de haven van Scheveningen
IJmuiden
De haven van Scheveningen in 1993
IJmuiden

4Rotterdam

De gemeente Rotterdam is jarenlang een grote opdrachtgever geweest voor het Waterloopkundig Laboratorium. In het bos zijn dan ook vele Rotterdamse restanten terug te vinden, zoals de Willemstunnel en de Maasvlakte die je hier voor je ziet. Het koelwater voor de elektriciteitscentrale op de Maasvlakte wordt verzameld in een vijver en van daaruit geloosd. De vormgeving van die vijver en de stabiliteit van de bodem en uitstroomopeningen werden hier in het Waterloopbos onderzocht.

Rotterdam
Rotterdam
Rotterdam
Rotterdam
Rotterdam
Rotterdam

5Dieren en planten

Stromend water in het bos trekt speciale dieren en planten aan. Libellen voelen zich bijvoorbeeld helemaal thuis in de waterloopkundige modellen. De ijsvogel is een vaste bewoner van het Waterloopbos. Deze vogel zit vaak verborgen in de bosrand en doet van daaruit aanvallen op de vissen in het water. Langs het water groeit hier de tongvaren. Ook heb je kans om hier tussen het riet de gerande oeverspin tegen te komen. Deze soort loert langs de waterkant tot er iets bovenkomt om adem te halen, of kan zelfs over het water lopen om drijvende, in het water gevallen insecten te pakken.

Dieren en planten
Dieren en planten
Dieren en planten
Dieren en planten
Dieren en planten
Dieren en planten

6Sitkasparren

Welke boomsoorten groeien er op een drooggevallen, voormalige zeebodem? Dat was een vraag die de Rijksdienst IJsselmeerpolders bezig hield. Om dat uit te zoeken zijn hier allerlei soorten bomen aangeplant, zoals bijvoorbeeld de Sitkaspar; een familielid van de fijnspar.

Sitkasparren
Sitkasparren
Sitkasparren
Sitkasparren

7Libië

De Libiërs kwamen het Waterloopkundig Laboratorium om hulp vragen toen hun oliehaven Marsha-el-Brega vergroot moest worden. In de Noordoostpolder is dus de basis gelegd voor deze imposante haven. Tijdens de vrijheidsstrijd in 2012 kwam de haven geregeld in het nieuws. Bij dit model werden golfmachines ingezet. Hiervan waren zo'n veertig exemplaren in het Waterloopbos. Deze konden heen en weer bewegen of roteren, waardoor verschillende soorten golven ontstonden.

Libië
Libië
Libië
Libië
Libië
Libië

8Bangkok

Voor het onderzoek naar het ontwerp van de Haven van Bangkok was zout water nodig. Om dit te maken is hier een reusachtige zoutwatersilo aangelegd. Zo konden de zoet- en zoutwaterstromen worden onderzocht. Tegenwoordig is de silo (het heuveltje links van het model) in gebruik als een overwinteringsverblijf voor vleermuizen. Hier slapen onder meer franjestaarten.

Bangkok
Bangkok
Bangkok
Bangkok

9Waterhoogte

Het Waterloopbos ligt zo'n twee meter onder zeeniveau. Het water stroomt hier uit naar de Zwolse Vaart die 4,5 meter onder NAP ligt.

Waterhoogte
Waterhoogte
Waterhoogte
Waterhoogte
Waterhoogte
Waterhoogte

10Golfbak

Over het model Golfbak stond vroeger een hal, zodat weer en wind de onderzoeksresultaten niet konden beïnvloeden. Ingenieurs onderzochten er onder andere de stabiliteit van een blokkendam onder invloed van stroom en golven. In totaal hebben hier 18 verschillende onderzoeken plaatsgevonden. Tegenwoordig is het een zonnige plek met vlinders, libellen en de ijsvogel.

Op dit moment wordt de Golfbak gerestaureerd, zodat deze plek bewaart blijft voor de toekomst. Dit schaalmodel van het voormalig Waterloopkundig Laboratorium vertelt een deel van de unieke geschiedenis van Rijksmonument Waterloopbos. In september zijn de werkzaamheden afgerond. 

Modelonderzoek naar de stabiliteit van de Manora-golfbreker te Karachi (1967)
Golfbak
Afzinkgedrag caissons Saldanha Bay, Zuid-Afrika (1975)
Golfbak
logo

Ook zo genoten van deze route? Help de natuur. Ga naar nm.nl/nieuwlid.