Geen vergunning voor schelpenwinning in kwetsbare Natura 2000-gebieden

Beschermde zeeëenden

De rechtbank oordeelt onder andere dat de provincie Fryslân onvoldoende rekening heeft gehouden met het effect van schelpenwinning op beschermde zee-eenden. Schelpdieren vormen een essentiële voedselbron voor zwarte zeeëenden en eidereenden. Schelpenbanken vormen de basis van de voedselketen, omdat met name jonge schelpdieren en andere bodemdieren zich hechten aan al aanwezige schelpenbanken. Schelpenwinning tast deze basis direct aan.  

Kwaliteit natuur en hoeveelheid schelpen

De rechtbank bevestigd ook dat de provincie ten onrechte is uitgegaan van een matig ongunstige staat van de natuur. Die is inmiddels in een zeer ongunstige staat. De rechtbank stelt verder dat onduidelijk is hoeveel nieuwe schelpen er jaarlijks beschikbaar komen in het gebied en welke hoeveelheid zonder negatieve ecologische gevolgen gewonnen had kunnen worden. . Dat had duidelijk moeten zijn voordat er een vergunning afgegeven kon worden. 

Optelsom schadelijke activiteiten

Ten slotte had de provincie Fryslân voor het afgeven van de vergunning beter moetenkijken naar welke andere activiteiten er in de natuurgebieden plaatsvinden. Die kunnen immers ook effect hebben op de natuur. Daarom moet ook altijd een optelsom van de verschillende activiteiten samen worden gemaakt. 

Hoe verder?

Beide natuurorganisaties betreuren het dat ze via de rechter de verleende vergunning hebben moeten laten intrekken. Vooral omdat de kennis over de natuur, die sterk onder druk staat, is gebaseerd op rapporten die in opdracht van de overheid zijn opgesteld. De wet- en regelgeving, zoals de N2000 systematiek die kwetsbare natuur moet beschermen, is het domein van de provinciale overheid die daarin samen met de landelijke overheden een leidende rol moet hebben. 

Eerder is een vergelijkbare vergunning voor schelpenwinning ook vernietigd door de rechtbank. Wij vinden dat de overheid, door het niet op de juiste manier uitvoeren van haar natuurbeschermingstaken, een onrealistisch perspectief heeft geboden aan schelpenwinbedrijven. Dat is slecht voor de natuur, maar ook voor het perspectief van deze bedrijven. 

De nieuwe uitspraak is een belangrijke stap richting een definitief einde aan schelpenwinning in N2000-gebieden. Zowel de Waddenzee als de Noordzeekustzone zijn aangewezen als N2000gebied vanwege hun hoge en internationaal belangrijke natuurwaarden.

De Waddenvereniging en Natuurmonumenten staan open voor overleg over duurzame alternatieven buiten kwetsbare natuurgebieden, zodat natuurbehoud en toekomstperspectief voor de sector hand in hand kunnen gaan.

De uitspraak van de rechtbank is hier te vinden.