Samenwerken aan een veerkrachtig landschap Hoe boeren wateroverlast en verdroging tegengaan
Terwijl Limburg kampt met een aanhoudende droge periode, werken boeren en andere particuliere grondeigenaren, natuurorganisaties en overheden samen aan een landschap dat beter bestand is tegen zowel droogte als extreme regenval.
Met praktijkvoorbeelden uit het Limburgse heuvelland laat Natuurkracht zien hoe iedereen kan bijdragen aan een klimaatbestendig landschap. Agrariërs kunnen bijvoorbeeld water opvangen en vertragen door strokenteelt, kruidenrijk grasland, voedselbos, graftenherstel en de aanleg van laagtes. Juist in droge periodes wordt zichtbaar hoe belangrijk het is om water vast te houden wanneer het wél regent.
Klimaatverandering zichtbaar
De droge weken van deze zomer laten opnieuw zien hoe kwetsbaar het Limburgse landschap is voor langdurige neerslagtekorten. Tegelijkertijd herinneren de overstromingen van 2021 eraan dat ook extreme regenval steeds vaker voorkomt. De gevolgen van klimaatverandering worden in Zuid-Limburg daarmee steeds zichtbaarder. Hevige buien veroorzaken erosie en wateroverlast, terwijl langere droge periodes zorgen voor verdroging van bodem en natuur. Juist boeren spelen een belangrijke rol in het vasthouden van water, het verbeteren van de bodemkwaliteit en het versterken van biodiversiteit. Gezamenlijk zijn zij eigenaar van een groot deel van het landelijk gebied en de wijze van landgebruik heeft invloed op de sponswerking van het landschap.
Boeren werken aan oplossingen
In een nieuwe reeks artikelen deelt Natuurkracht de verhalen van agrariërs die werken aan oplossingen in het landschap. De reeks laat zien dat klimaataanpak niet alleen draait om techniek of beleid, maar vooral om samenwerking, kennisdeling en lokaal vakmanschap.
“We zoeken naar manieren op water beter te laten infiltreren in de bodem en modderafstroom te voorkomen”, vertelt Wendy Bindels van Natuurboerderij De Hofkamer. “Door onder andere bomen en heggen aan te planten, houden diepe wortels water beter vast en versterken we de biodiversiteit.”
Ook andere deelnemers uit het Heuvelland laten zien hoe praktische maatregelen bijdragen aan een robuuster watersysteem. Zo experimenteert akkerbouwer Bart Huijts met strokenteelt om water beter vast te houden, werkt Erik Rietjens aan de ontwikkeling van een voedselbos met wadi op de Keutenberg waar water de tijd krijgt om de grond in te zakken, ontwikkelt René Rademaker een kruidenrijke grasmat die water langer vasthoudt en herstelt Schaapsboerderij Mergelland graften en struweelhagen voor schaduw, biodiversiteit en infiltratie van regenwater.
Volgens Natuurkracht is het belangrijk om juist deze praktijkverhalen zichtbaar te maken. Veel boeren zetten al grote stappen richting duurzamer en klimaatbestendiger landgebruik, maar dat blijft vaak onderbelicht. De artikelenreeks wil daarom niet alleen inspireren, maar ook het gesprek tussen landbouw, natuur en samenleving versterken.
Samenwerking tussen landbouw en natuur
De reeks benadrukt dat klimaatadaptatie in het heuvelland vraagt om maatwerk en samenwerking. Vertrouwen, kennisdeling en ruimte om te experimenteren blijken daarbij essentieel. Organisaties als Natuurrijk Limburg dragen hieraan bij door al jarenlang kennis, ervaringen en praktijkvoorbeelden van agrarisch natuur- en landschapsbeheer te delen met boeren in de regio. Van keukentafelgesprekken tot gezamenlijke veldbezoeken: duurzame oplossingen ontstaan vooral wanneer boeren, bewoners en organisaties samen optrekken.
Met de artikelenreeks wil Natuurkracht laten zien dat een toekomstbestendig landschap begint bij gezonde bodems, uitgekiende gewaskeuze en teeltwijzen, slim waterbeheer en sterke lokale samenwerking. Lees meer op www.natuurkracht.org/doe-mee/voor-agrariers.
