Word lid

Windmolens

Natuurmonumenten pleit voor een goede inpassing van windmolens in natuur en landschap.

Direct naar

Natuurmonumenten is voorstander van duurzame energievormen zoals windenergie, maar vraagt nadrukkelijk aandacht voor natuur en landschap bij de locatiebepaling van windmolens.

Situatie

Om klimaatverandering te beperken is een duurzame energietransitie noodzakelijk. Windenergie kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren. Windmolens op land en zee leveren aan ongeveer 2,2 miljoen huishoudens energie (7.489 miljoen kWh, CBS 2015). Windmolens op land moeten volgens het energieakkoord in 2020, 6000 megawatt opleveren. Voor windmolens op zee geldt een doelstelling van 4450 megawatt in 2023 (ongeveer 5 miljoen huishoudens). Dit betekent dat er in de toekomst meer windmolens moeten worden geplaatst, zowel op land en zee.

Probleem

De plannen van de overheid zijn in 2013 in het energieakkoord vastgelegd. Alleen de uitvoering van deze plannen blijft een lastige kwestie. Want waar moeten windmolens geplaatst worden? Een lastige opgave: Nederland is klein en dichtbevolkt. Weinig mensen wensen een windmolen in hun achtertuin.

Standpunt

Natuurmonumenten is voorstander van de omschakeling naar duurzame energievormen.  Alleen dan kan de uitstoot van broeikasgassen, en andere bijproducten van energieverbranding, zoals stikstof en fijn stof, beperkt worden. Daarom vraagt Natuurmonumenten de overheid zich maximaal in te zetten op energiebesparing en duurzame energie. Natuurmonumenten ziet het belang van windenergie. Tegelijkertijd kunnen windmolens effect hebben op de omgeving. Daarom pleit Natuurmonumenten voor een goede inpassing van windmolens in natuur en landschap.

Windmolens op land

Natuurmonumenten vraagt overheden nadrukkelijk te kijken naar de effecten op landschap en natuur bij de locatiebepaling van windmolens. Windmolens bij en rondom bedrijventerreinen en grootschalige infrastructurele voorzieningen passen vaak goed. Ook ziet Natuurmonumenten mogelijkheden in het buitengebied, zoals in jonge agrarische landschappen.

Hier zijn de kansen op negatieve effecten voor de natuur over het algemeen laag en vaak minder verstorend dan in een karakteristiek open cultuurhistorisch landschap. Natuurmonumenten vindt windmolens niet passen in bestaande (beschermde) natuurgebieden. In natuurgebieden moet de bescherming van leefgebieden en het behoud van planten- en diersoorten voorop staan. Daarnaast vindt Natuurmonumenten windmolens niet thuishoren in cultuurhistorische en landschappelijk waardevolle gebieden. Zulke landschappen onderscheiden zich door de ongerepte horizon, cultuurhistorische waarde en bieden een prachtige plek voor mensen om rust en ruimte te ervaren.

Bovendien benadrukt Natuurmonumenten het belang van onderzoek naar de effecten op de natuur. Verstoring of verlies van planten, dieren en hun leefgebieden moet voorkomen worden. In of dichtbij natuurgebieden is er bijvoorbeeld een grote kans dat vogels en vleermuizen slachtoffer worden van windbouwwerken.

Als er geen alternatieven zijn en windmolens toch in een natuurgebied geplaatst worden, moeten er maatregelen genomen worden om de schade voor de natuur te beperken. Daarnaast adviseert Natuurmonumenten windmolens te concentreren. Met het clusteren van windmolens kunnen cultuur- en natuurlijke landschappen elders gespaard worden. Het plaatsen van windmolens kan niet zonder samenspraak met omwonenden en betrokkenen. Ook daar maakt Natuurmonumenten zich hard voor.

Windmolens op zee

Natuurmonumenten is voorstander voor windmolens op zee, mits die op plekken worden geplaatst waar ze minimale negatieve effecten hebben op natuur en landschap. We zijn voorstander van windmolens op zee buiten de twaalfmijlszone (verder dan 22 km uit de kust), waar het effect op het landschap en beleving acceptabel is.

Een windpark op zee kan zowel negatieve als positieve effecten hebben op de natuur. Omdat het bouwen van windmolens altijd effect heeft op de natuur, vinden wij windmolens niet passen in beschermde mariene natuurgebieden, zoals Natura 2000-gebieden en zeereservaten.

Tegelijkertijd zien we ook kansen voor de natuur. Uit onderzoek van Wageningen UR blijkt dat windmolenparken op zee positief kunnen uitpakken voor natuur. Zo kunnen zeedieren als mosselen en vissen profiteren van een nieuw gecreëerd leefgebied. Het is belangrijk dat de langetermijneffecten en cumulatieve effecten (effecten van meerdere windparken bij elkaar opgeteld) blijvend gemonitord worden. Natuurmonumenten vraagt overheden en betrokkenen windmolens daar te plaatsen waar er minimale negatieve effecten, maar maximale positieve effecten voor de natuur zijn.

Klik hier verder voor onze visie op windenergie (pdf).

Wat doet Natuurmonumenten?

Natuurmonumenten juicht initiatieven toe die bijdragen aan een beter klimaat. Met robuuste natuurgebieden die CO2 opvangen, klimaatbuffers, biomassa en het verminderen van onze eigen klimaatvoetafdruk levert onze organisatie haar bijdrage aan een duurzame wereld.

Daarnaast zijn we duurzame samenwerkingen gestart. Onder andere met DSM Nederland op het terrein van biomassa. Bij natuurbeheer komt riet, gras, stro en houtresten vrij. Deze reststromen wil Natuurmonumenten in samenwerking met DSM aanbieden als grondstof voor het opwekken van energie en het produceren van brandstoffen en/of bio-gebaseerde producten. In 2012 zijn we een samenwerking aangegaan met Greenchoice. Greenchoice levert uitsluitend groene stroom, waarvan het merendeel in Nederland is opgewekt. Zie ook ons standpunt over klimaatverandering.