Word lid

Zonne-energie

Natuurmonumenten is voorstander van duurzame energie, waar zonne-energie onderdeel van uitmaakt. Tegelijkertijd pleiten wij voor zorgvuldige inpassing van zonne-energie in natuur en landschap. Hierbij zijn omvang en locatie van zonnepanelen bepalend.

Direct naar

Situatie

In 2050 moet de energieproductie in Nederland volledig duurzaam zijn. Naast de kansen voor duurzame energie uit windmolens, biomassa en warmte, zijn er ook kansen voor zonne-energie.

Op dit moment levert zonne-energie nog ongeveer 4 procent van alle hernieuwbare energie in Nederland (CBS 2015), maar op termijn kan zonne-energie een belangrijke bijdrage leveren aan het behalen van de energiedoelstellingen. Zonne-energie is namelijk een schone vorm van energie en maakt een sterke ontwikkeling door; er ontstaan steeds meer initiatieven. Hoewel deze initiatieven vooral zijn toe te juichen, zijn er ook situaties denkbaar waar zonnepanelen minder passen.

Problematiek

Grootschalige zonneparken (grote velden van zonnepanelen op de grond) tasten natuurgebieden en waardevolle landschappen aan vanwege hun ongereptheid, cultuurhistorische karakter of herkenbare natuurlijke elementen.

Een groot ruimtebeslag van zonnepanelen in deze waardevolle gebieden kan ook voor verstoring zorgen en vormt een risico: er kan verlies, verandering en verstoring van leefgebieden van soorten optreden. 

Standpunt

Natuurmonumenten is voorstander van zonne-energie, maar pleit wel voor zorgvuldige inpassing in natuur en landschap. Wij zijn in de eerste plaats voor zonnepanelen op daken van woningen en bedrijven. Dit heeft weinig effecten op natuur en landschap en verdient maximale inzet. Volgens Zonatlas is er in Nederland nog 675 miljoen m² geschikt dakoppervlak op bestaande bebouwing om zonne-energie op te wekken.

Daarnaast zien we mogelijkheden in meervoudig ruimtegebruik, bijvoorbeeld opwekking van zonne-energie gecombineerd met andere functies (grootschalige infrastructuren of waterberging) mits natuur-, cultuurhistorische- en landschapswaarden niet in het geding komen. Verder ondersteunen wij in het algemeen altijd kleinschalige opwekking van zonne-energie.

Over grootschalige zonneparken zijn we kritisch. Die passen niet in natuurgebieden en waardevolle landschappen en kunnen leefgebieden van soorten nadelig beïnvloeden. Natuurmonumenten vindt dat bescherming van deze bijzondere gebieden voorop moet staan.

Wat doet Natuurmonumenten?

Met behoud van robuuste natuurgebieden (en daarmee ook de opvang van CO2), klimaatbuffers, biomassa en het verminderen van onze eigen CO2-uitstoot, levert Natuurmonumenten haar bijdrage aan een duurzame wereld. 90 % van onze elektriciteit wordt met windenergie opgewekt en 10% via eigen zonnepanelen, bijvoorbeeld op daken van onze beheerkantoren.

Daarnaast werken we met derden samen op het gebied duurzaamheid. Zo willen wij biomassa (riet, gras, stro en houtresten) dat vrijkomt bij natuurbeheer aanbieden als grondstof voor het opwekken van energie aan DSM Nederland. Hier kunnen in de toekomst duurzame producten van worden gemaakt . Tevens werken we sinds 2012 samen met Greenchoice die uitsluitend groene stroom levert waarvan het merendeel in Nederland is opgewekt. 

We volgen de ontwikkelingen op het gebied van zonne-energie nieuwsgierig en ondersteunen de initiatieven die tevens voordelen hebben voor de biodiversiteit. We zijn dan ook nieuwsgierig naar de mogelijkheden voor zonne-energie van geschikte omvang op locaties waarbij geen natuur- en landschapswaarden in het geding zijn.

Zo kunnen zonneparken op landbouwgrond in bepaalde gevallen inkomsten genereren en tegelijkertijd zorgen voor een verhoging van natuurwaarden. Op landbouwgrond met zonnepanelen zijn bijvoorbeeld minder bestrijdingsmiddelen of kunstmest nodig in vergelijking met volledig agrarisch landgebruik.

Ook vervuilde gronden of voormalige afvalstortplaatsen kunnen geschikt zijn voor zonnepanelen. Hetzelfde geldt voor locaties met verhoogde (grond)waterstanden. Maar ook hier is een zorgvuldige inpassing in natuur en landschap belangrijk. Daarnaast dient het plaatsen van zonnepanelen altijd in samenspraak te gaan met omwonenden en andere betrokkenen. 

Wat kan jij doen?

Bij een bezoek aan de natuur past natuurlijk groen reizen: kom vooral op de fiets of met het openbaar vervoer. Iedere dag kun jij het verschil maken met milieubewuste keuzes. Denk je eraan om zonnepanelen te nemen? Neem dan eens een kijkje op de website van Greenchoice. Zie ook de website van MilieuCentraal voor meer inspiratie voor groen gedrag!