Hout uit het bos

Tijdens je wandeling of fietstocht door het bos zie je vast eens dode takken en dikke boomstammen liggen. Een groot deel van het vrijkomende hout laat Natuurmonumenten bewust achter in de natuurgebieden. Dood hout is cruciaal voor de biodiversiteit; meer dan 50% van de insecten, schimmels en planten is hiervan afhankelijk voor hun leefgebied en de bodemopbouw. 

Hout in natuurgebieden en gebouwen

Een ander deel van het vrijkomende hout gebruikt Natuurmonumenten zelf in de natuurgebieden voor picknickbanken, bordpalen, uitkijktorens of als houtwerk voor gebouwen, zoals de nieuwe nederzetting op de Marker Wadden en Natuurcentrum De Marel op Texel. Hiermee houden we de kringloop kort en leggen we de koolstof uit het hout zo lang mogelijk vast.

Hoogwaardige verwerking van hout 

Het resterende hout gaat naar houtzagerijen of fabrieken die er zo hoogwaardig mogelijke producten van maken. Grote partner hierbij is Staatsbosbeheer, die deze afzet efficiënt kan organiseren. 

Vaak staat op de houtstapel een afkorting van de toepassing in hoofdletters vermeld, aangevuld met het stapelnummer en de lengte:

• Zaaghout (ZAAG) bestaat uit lange, dikke, rechte stammen van naald- en loofhout waaruit balken en planken worden gezaagd. Dit hoogwaardige hout is door de lengte en de kwaliteit uitstekend geschikt voor gebruik in onder andere de Nederlands bouwsector.
   
• Kisthout (KIST) zijn kortere, dunnere stammen naaldhout van hoge kwaliteit, geschikt voor dunner en korter timmerwerk. De stammen vormen een hoogwaardige toepassing die in Nederland kan worden verwerkt.
   
• Pallet- en emballagehout (PALL/EMB) is hout voor het maken van pallets, kratten en kisten om goederen veilig te transporteren en op te slaan. Pallets zijn sterk, er zit vaak statiegeld op zodat ze vaak worden hergebruikt . Emballage is een lichtere verpakking of bekisting voor transport of bescherming van materialen.
   
• OSB (Oriented Strand Board - OSB) wordt gemaakt uit grove houtschilfers die onder hoge druk worden geperst. Het is sterk, veelzijdig en een veelgebruikt constructiemateriaal. Het minder hoogwaardige rondhout (naald- en loofhout) uit natuurgebieden kan uitstekend worden ingezet als grondstof voor de internationale OSB-markt.
   
• MDF (Medium Density Fibreboard - MDF) ontstaat uit zeer fijn vermalen houtvezels die worden samengeperst tot gladde, stabiele MDF-platen. Laagwaardiger resthout en dunnere stammen uit natuurbeheer lenen zich goed voor deze toepassing voor de internationale markt.
   
• Papierhout (PAP) kent toch nog best hoge kwaliteitseisen omdat de karton- en papierfabricage eisen stelt aan de grondstof hout. Tegenwoordig worden oud papier en textiel als grondstoffen gebruikt, maar er is soms een aandeel hout nodig. Het hout wordt tot pulp vermalen en verwerkt.
   
• Brandhout - Natuurmonumenten verkoopt sinds een aantal jaren geen brandhout meer aan particulieren en bouwt met Staatsbosbeheer het aandeel in haar houtverkoop af. Het verbranden van hout in kachels veroorzaakt namelijk veel fijnstof en uitstoot van schadelijke gassen voor volksgezondheid én milieu. Brandhout kent geen standaard afkorting in hoofdletters, maar bestaat vaak uit een mix uit laagwaardiger loofhout.
   
• Houtsnippers worden ingezet voor zo duurzaam mogelijke toepassingen. Denk aan houtolie voor de biochemische industrie en herbruikbare bouwmaterialen. Door houtsnippers te combineren met bindmiddelen zoals schimmels (mycelium), ontstaan milieuvriendelijke en herbruikbare bouwmaterialen. Het restant gaat vooralsnog naar een energiecentrale. Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer bouwen het aandeel houtsnippers volledig af.

Kortom, hout uit ons natuurbeheer stellen we beschikbaar voor zo hoogwaardig mogelijke producten.

Houtstapels en gevaar

Om het hout klaar te zetten voor het transport naar de houtverwerkende industrie, stapelen we het hout volgens de richtlijnen langs wegen en paden. Let op, de houtstapel is zo stabiel mogelijk gestapeld, maar de stammen zijn zwaar en kunnen gaan rollen. Beklim dus nooit een houtstapel.

FSC-keurmerk voor verantwoord bosbeheer 

De bossen en het hout van Natuurmonumenten zijn FSC-gecertificeerd. Dat betekent dat het beheer en het vrijkomende hout voldoen aan de strenge duurzaamheidseisen van het Forest Stewardship Council (FSC). Met het FSC-keurmerk bewijzen we jaarlijks dat we duurzaam bosbeheer toepassen en rekening houden met milieu, economie en sociale aspecten.

Lees ook:

• Bomen, bos en bomenkap
• Bosbeheer bij Natuurmonumenten
• Waarom laten we dood hout liggen?
• Hoe helpen we het bos door bomen te kappen?
• Boomcontrole: het belang ervan en hoe we dit aanpakken
• Nederlands bos | Forest Stewardship Council